Giá dầu thô của Iran đang được chào bán với mức chiết khấu sâu cho khách hàng Trung Quốc trong bối cảnh nhu cầu suy yếu và các nhà máy lọc dầu độc lập của nước này phải cắt giảm công suất vì thua lỗ. Động thái giảm giá được xem là nỗ lực của Tehran nhằm duy trì thị phần tại thị trường xuất khẩu quan trọng nhất giữa lúc các lệnh trừng phạt của Mỹ tiếp tục siết chặt.
Theo các thương nhân trên thị trường, dầu Iranian Light giao tháng 7 hiện được chào bán với mức thấp hơn hơn 1 USD/thùng so với giá dầu chuẩn Brent của ICE. Đây là sự thay đổi đáng chú ý so với tháng 5, khi loại dầu này vẫn được bán với mức giá cao hơn dầu Brent.
Không chỉ dầu Iran, giá dầu ESPO – loại dầu chủ lực được vận chuyển từ vùng Viễn Đông của Nga – cũng đang giảm mạnh. Các nhà giao dịch cho biết dầu ESPO hiện chỉ được bán với mức cộng khoảng 3 USD/thùng so với dầu Brent, giảm một nửa so với mức cộng hơn 6 USD/thùng hồi tháng 5 do nhu cầu mua từ Trung Quốc suy yếu.
Nguyên nhân chính đến từ tình trạng khó khăn của các nhà máy lọc dầu độc lập Trung Quốc, thường được gọi là các nhà máy "ấm trà". Đây là nhóm khách hàng tiêu thụ khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran sang Trung Quốc.
Trong thời gian qua, biên lợi nhuận lọc hóa dầu giảm mạnh khiến nhiều nhà máy phải hoạt động cầm chừng để hạn chế thua lỗ. Mặc dù Bắc Kinh từng yêu cầu các nhà máy duy trì sản xuất nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, nhưng áp lực tài chính ngày càng lớn đang khiến nhiều đơn vị phải thu hẹp hoạt động.
Dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy lượng dầu xuất khẩu từ Iran sang Trung Quốc trong tháng 5 chỉ đạt khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2025. Điều này phản ánh sự suy giảm rõ rệt trong nhu cầu nhập khẩu từ thị trường tiêu thụ lớn nhất của Tehran.
Trong khi đó, lượng dầu chưa tiêu thụ của Iran đang gia tăng đáng kể. Hiện có gần 56 triệu thùng dầu thô của nước này được lưu trữ trên các tàu chở dầu trên toàn cầu. Hơn 60% số dầu này đang neo đậu tại khu vực eo biển Singapore và vùng biển ngoài khơi Trung Quốc, chờ tìm đầu ra.
Áp lực đối với ngành dầu mỏ Iran còn gia tăng khi Mỹ tiếp tục mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm hạn chế hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran. Washington đang tìm cách gây sức ép để Iran đạt được các thỏa thuận liên quan đến vấn đề khu vực và chương trình hạt nhân.
Mới đây, nhà máy lọc dầu độc lập quy mô lớn Hengli Petrochemical tại Đại Liên cũng trở thành mục tiêu trong các biện pháp giám sát và trừng phạt của Mỹ. Điều này khiến hoạt động mua bán dầu Iran của các doanh nghiệp Trung Quốc đối mặt với nhiều rủi ro hơn.
Giới phân tích nhận định việc Iran buộc phải giảm giá bán cho thấy những thách thức ngày càng lớn đối với ngành xuất khẩu năng lượng của nước này. Tuy nhiên, nếu nhu cầu từ Trung Quốc phục hồi hoặc căng thẳng địa chính trị khiến nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, giá dầu Iran có thể sớm lấy lại sức hấp dẫn trên thị trường châu Á.
Theo The Business Times