Tính từ đầu năm 2026 đến nay, thị trường vàng đã trải qua giai đoạn biến động mạnh hiếm thấy. Giá vàng thế giới liên tục tăng mạnh trong tháng 1/2026 và lên cao kỷ lục nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng trước căng thẳng địa chính trị, xu hướng phi USD hóa của một số ngân hàng trung ương và lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu. Đà tăng này đã đưa giá vàng thế giới lập đỉnh lịch sử gần 5.600 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026.
Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn cũng liên tục xác lập các mức cao mới, có thời điểm chạm mức 190 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, từ cuối quý I đến nay, xu hướng đã đảo chiều trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông, đồng USD mạnh lên và kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao kéo dài.
Sau nhịp điều chỉnh sâu trong những tháng gần đây, giá vàng thế giới hiện đã giảm hơn 20% so với đỉnh, trong khi giá vàng trong nước cũng lùi mạnh về vùng 143-144 triệu đồng/lượng, đánh dấu nhịp điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Theo TS. Đinh Thế Hiển, giá vàng thế giới (và trong nước) đã giảm mạnh 23% chỉ trong chưa đầy 4 tháng từ đỉnh 5.595 USD/ounce vào tháng 2/2026 xuống còn khoảng 4.323 USD/ounce đầu tháng 6. Nhiều tổ chức và nhà đầu tư quốc tế cho rằng việc giảm này chỉ là đợt điều chỉnh trong ngắn hạn trước khi tăng tiếp trong kỷ nguyên đồng USD không ngừng rẻ đi.
Ông Hiển cho rằng diễn biến của giá vàng trong năm 2026 đang chịu tác động bởi hai lực kéo trái chiều. Một mặt, chính sách tiền tệ thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao gây áp lực lên giá vàng. Mặt khác, những bất ổn kinh tế, địa chính trị trên toàn cầu vẫn thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, qua đó hỗ trợ giá vàng.
Ngoài ra, giá vàng còn được nâng đỡ bởi hai yếu tố quan trọng. Thứ nhất là một số ngân hàng trung ương, dẫn đầu là Trung Quốc đang muốn phi Đô-la hóa (De-dollarization), theo đó họ sẽ giảm dự trữ USD và chuyển một phần qua vàng. Theo ông Hiển, nếu chỉ một phần nhỏ lượng dự trữ USD toàn cầu được chuyển sang vàng, nhu cầu tăng thêm cũng có thể tạo động lực đáng kể cho giá kim loại quý. Nếu 1% nguồn dự trữ USD chuyển qua vàng thì có thể kéo giá vàng vượt qua 6.000 USD/ounce.
Yếu tố thứ 2 chính là sự ưu chuộng giữ vàng trở lại của giới đầu tư sau khi hai kênh đầu tư là vàng và chứng khoán đều không có sức sinh lời tốt và ổn định. Nhiều người có tiền đã chuyển sang giữ vàng, thay vì mua bất động sản hoặc đổ tiền vào chứng khoán
Dù vậy, TS. Đinh Thế Hiển lưu ý rằng giá vàng cũng giống như các loại tài sản đầu tư khác, có thể chịu tác động mạnh từ các sự kiện chính trị hoặc chính sách trong ngắn hạn. Về dài hạn, giá vàng vẫn vận động theo nguyên tắc cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận, tương tự bất động sản, cổ phiếu hay trái phiếu.
Để dự đoán giá vàng theo hướng này, ông cho rằng có thể tham chiếu mức sinh lời của vàng với lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ hoặc lạm phát Mỹ cộng thêm một biên độ nhất định 0,5 -1%. Với giả định mức sinh lời bình quân khoảng 4%/năm kể từ giai đoạn kinh tế thế giới tái ổn định sau năm 2012, giá vàng vào cuối năm 2026 có thể dao động trong vùng 3.000 - 3.500 USD/ounce.
Theo kịch bản cơ sở của TS. Đinh Thế Hiển, nếu căng thẳng tại Trung Đông được kiểm soát, giá dầu ổn định và Mỹ tiếp tục thúc đẩy quá trình tái cấu trúc kinh tế toàn cầu thông qua chính sách thuế quan, giá vàng cuối năm 2026 nhiều khả năng sẽ dao động trong khoảng 3.500 - 4.000 USD/ounce.