Ca Covid–19 đầu tiên ở Hà Nội: Khai báo gian dối, trốn cách ly có bị khởi tố?

Để trả lời cho câu hỏi trên, trao đổi với PV Dân Việt, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật cho biết: "Ngày 1/2, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (Covid-19) gây ra thuộc nhóm A (nhóm có mức độ nguy hiểm cao nhất). Căn cứ vào Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 thì bệnh truyền nhiễm được chia làm ba loại A, B và C".

"Bệnh truyền nhiễm nhóm A là mức độ nghiêm trọng nhất gồm các bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây truyền rất nhanh, phát tán rộng và tỉ lệ tử vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh. Đối với các bệnh thuộc nhóm A, khai báo y tế, cách ly người bệnh là một trong những biện pháp hành chính đầu tiên khi có dịch để đảm bảo an toàn cộng đồng nhằm ngăn chặn lây lan dịch bệnh. Cụ thể ở đây có thể nói đến trước khi ca nhiễm dịch Covid-19 thứ 17 phát hiện Chính phủ và nhân dân đã làm rất tốt công tác phòng chống dịch bệnh".

Theo luật sư Bình, Điều 8 Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm nghiêm cấm các hành vi như: Cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Người mắc bệnh truyền nhiễm (dịch Covid-19) và người mang mầm bệnh truyền nhiễm (dịch Covid-19) làm các công việc dễ lây truyền tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt là che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật. Cố ý khai báo, thông tin sai sự thật về bệnh truyền nhiễm. Phân biệt đối xử và đưa hình ảnh, thông tin tiêu cực về người mắc bệnh truyền nhiễm.

Không triển khai hoặc triển khai không kịp thời các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo quy định của Luật này. Không chấp hành các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thì sẽ bị xử lý theo pháp luật hiện hành.

Luật sư Bình lấy trích dẫn, tại Điều 6 Nghị định 176/2013, cá nhân nào phát hiện người mắc bệnh truyền nhiễm nhưng không khai báo sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đến 500.000 đồng. Ngoài mức phạt cho hành vi không khai báo bệnh, còn ở mức độ nặng hơn nữa là hành vi che giấu bệnh dịch của mình hoặc người khác.

Tại Khoản 2 Điều 6 Nghị định 176/2013 quy định cá nhân che giấu hiện trạng bệnh truyền nhiễm của bản thân hoặc của người khác mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A sẽ bị xử phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Luật sư Bình cho biết thêm, Điều 10 của nghị định 176/2013 quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế, mức phạt có thể lên đến 10 triệu đồng. Cụ thể: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không tổ chức thực hiện việc cách ly y tế đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.

Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng quyết định cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, đối tượng kiểm dịch y tế biên giới mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế theo khoản 3 của điều luật nêu trên.

"Với hành vi làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người khác thì người vi phạm còn có thể bị xử lý về hình sự", luật sư Bình nhấn mạnh.

 Cụ thể, tại Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, Điều 240 về Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, quy định:

Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm...

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế; Làm chết người.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 12 năm: Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ; Làm chết 02 người trở lên và người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

"Đối với những trường hợp hành khách đi và đến từ các nước đã bùng phát dịch Covid-19 và một số nơi khác rồi trở về Anh, từ đó mới nhập cảnh vào Việt Nam mà khai báo gian dối để qua mắt lực lượng chức năng thì có thể thấy đủ yếu tố để khởi tố hình sự vụ án này. Bên cạnh đó cũng cần điều tra những trường hợp cùng trên chuyến bay này cũng có hành vi khai báo gian dối thì cũng đủ yếu tố khởi tố", luật sư Bình nhấn mạnh.