Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Cơ hội cho cá tra Việt Nam tại thị trường Mỹ

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP),chiến tranh thương mại lớn nhất trong lịch sử Mỹ - Trung đang thực sự "nóng" trên "diễn đàn" thương mại thủy sản toàn cầu. Nhiều cơ hội đang đem tới cho nhiều nguồn cung và nhiều "cái được - mất" cho hai "nhân vật chính" khi "tham chiến". Còn với cá tra Việt Nam, các doanh nghiệp (DN) cũng đang nhen nhóm thêm hi vọng rằng có thể giành thêm thị phần từ cá thịt trắng (trong đó có sản phẩm cạnh tranh mạnh nhất là cá rô phi Trung Quốc) trên thị trường Mỹ.

Theo một DN xuất khẩu (XK) lớn cá tra, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung châm ngòi và leo thang, Mỹ áp đã quyết định áp thuế 10% đối với sản phẩm thủy sản nhập khẩu (NK) từ Trung Quốc. Kể từ đó, doanh số cá rô phi Trung Quốc tại hệ thống siêu thị lớn của Mỹ đã giảm 20-30% so với trước. Tranh thủ cơ hội này, nhiều nguồn cung đã đẩy mạnh XK cá thịt trắng sang Mỹ để giành giật thị phần.

Nguồn: VASEP

Trong khi Mỹ NK hầu hết cá rô phi tươi từ châu Mỹ Latinh, các sản phẩm đông lạnh từ nguồn cung Châu Á (trong đó có Trung Quốc) đã thu hút nhiều hơn vì chi phí thấp hơn. Sự có mặt của cá rô phi đến khắp nơi trên khắp các nhà hàng và ngành thủy hải sản của Mỹ trong thập kỷ vừa qua đã phát triển nhanh chóng. Và hiện tại khi chính quyền Trump đã nhắm mục tiêu vào thủy sản Trung Quốc khi áp thuế suất 10%, rất có thể ngành cá rô phi Trung Quốc tại Mỹ sẽ đến ngày kết thúc.

Theo thống kê của Cục Nghề cá biển Quốc gia (NMFS), năm 2017, cá rô phi đứng đầu cả về khối lượng (133,7 nghìn tấn) và giá trị (426,4 triệu USD) NK vào Mỹ trong năm 2017. Trong đó, cá rô phi Trung Quốc chiếm 75% lượng cá rô phi NK. Cá rô phi Trung Quốc cũng chi phối phần lớn thị phần cá thịt trắng NK của Mỹ trong nhiều năm qua. Năm 2017, cá rô phi Trung Quốc chiếm gần 45% tổng giá trị NK cá thịt trắng của Mỹ, trong khi cá tra, basa chỉ chiếm gần 25% tổng NK.

"Sự sụt giảm tỷ trọng của cá rô phi tại thị trường Mỹ đang "thắp" niềm hi vọng cho các nhà cung cấp cá rô phi khác như Indonesia, Đài Loan, Mexico hay Việt Nam. Và cũng giúp cho cá tra, basa Việt Nam củng cố thêm niềm tin giành thị phần từ cá rô phi Trung Quốc trong bối cảnh khó khăn về thuế chống bán phá giá và rào cản kỹ thuật Chương trình thanh tra cá da trơn tại Mỹ", VASEP nhận định.

Ngược lại với một số ý kiến chủ quan và lạc quan khi đặt hi vọng vào chiến tranh thương mại Mỹ - Trung sẽ đem lại cơ hội cho cá tra, basa Việt Nam tại thị trường Mỹ, một số DN XK cá tra cho rằng, rào cản thương mại của Mỹ đang dựng lên cho các nguồn cung là như nhau và chỉ khác nhau về cách thức và "tên gọi". Do vậy, các DN cần phải nhìn nhận vào thực tế thị trường, tranh thủ thời cơ nhưng cũng không quá kỳ vọng vào cuộc chiến tranh đó.