Chuyện lạ: Vườn sầu riêng cỏ mọc um tùm, dùng kiến bắt nhện

Cứu vườn sầu riêng bằng thảo mộc, vỏ tôm

Phóng viên Báo điện tử DANVIET.VN đến thăm vườn sầu riêng của ông Đoàn Văn Trường – Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Trường Sinh (xã Đắk Ru, huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông) khi vợ chồng ông vừa phun thuốc xong. Tuy nhiên trong vườn không khí vẫn trong lành, không hề có mùi nồng nặc, khó thở do thuốc bảo vệ thực vật. Để giải thích điều này, ông Trường chìa ra 4, 5 chiếc can nhỏ, trên nhãn ghi “thảo mộc”, “vỏ tôm”…

Vườn sầu riêng sạch của gia đình anh Sở đang cho hoa bói, hứa hẹn và mong chờ một vụ sầu riêng bội thu. (Ảnh: Phạm Ly)

Chỉ vào phần biểu bì bị khuyết, trơ thân gỗ trên nhiều cây sầu riêng do bệnh xì mủ đang được lấp đầy, ông Trường kể lại với phóng viên Báo điện tử DANVIET.VN: “Trước đây vườn sầu riêng này canh tác theo lối truyền thống, bón phân, xịt thuốc hóa học nên đất xấu, bệnh hại, cây sầu riêng dần yếu đi không "chữa" được. Hơn một năm nay, vợ chồng tôi chuyển qua sử dụng chế phẩm sinh học để chữa bệnh hại và dưỡng cây sầu riêng. Thế mà lại hóa hay, cây sầu riêng dần hồi tỉnh rồi phát triển tốt...".

Với cách trồng sầu riêng này, thay vì tốn công làm cỏ, vợ chồng ông Trường để cỏ mọc lan, có thời điểm cỏ mọc tốt um nhằm giữ ẩm, rồi trồng thêm chuối để giải độc cho đất.

Bà Phạm Thị Thủy (vợ ông Trường) cho phóng viên Báo điện tử DANVIET.VN biết, dùng chế phẩm vi sinh có hiệu quả nhưng không phải ngày một, ngày hai” mà có kết quả tốt ngay đuowjc, nhưng bà rất tự tin vì từng gốc cây sầu riêng đang dần khỏi bệnh, phục hồi.

Ông Trường trồng nhiều chuối trong vườn sầu riêng để giải độc cho đất. (Ảnh: Phạm Ly)

Mặt khác bà Thủy cho rằng, với cách trồng sầu riêng truyền thống, không chỉ người tiêu dùng mà người trồng cũng phải chịu độc hại. “Trước đây cứ 4 - 5 ngày mình phải phun thuốc trừ sâu, trừ nấm một lần, không thì cây sầu riêng bị sâu bệnh, không đậu trái. Giờ nghĩ lại vẫn còn sợ. Mình còn sợ, huống hồ người tiêu sùng”, bà Thủy nói.

Để tiết kiệm nước và bảo vệ môi trường, mới đây ông Trường còn đầu tư một bể xử lý nước trị giá gần 100 triệu đồng để bơm nước từ hồ tự nhiên lên, xử lý bằng vi sinh cho độ pH lớn hơn 6.0 rồi mới bơm tưới cho sầu riêng và chuối, bưởi trồng xen. Ông Trường cho rằng chi phí đầu tư vẫn thấp hơn so với cách làm truyền thống, giá sầu riêng có giảm cũng không lo. 

Lớp biểu bì trên nhiều thân cây sầu riêng trồng, chăm sóc theo kiểu "độc" lạ trong vườn nhà ông Trường dần được tái tạo. (Ảnh: Phạm Ly)

Cũng tại xã Đắk Ru, vườn sầu riêng xen canh với cà phê rộng hơn 2 ha của anh Ngô Văn Sở (thành viên HTX Nông nghiệp Trường Sinh) năm nay cho thu bói. Theo hướng dẫn của HTX, anh Sở đã chuyển qua chăm sóc vườn sầu riêng bằng chế phẩm sinh học hơn một năm nay. Dạo vườn và tỉa bớt hoa sầu riêng, anh Sở vui vẻ trò chuyện với phóng viên Báo điện tử DANVIET.VN: “Làm sầu riêng theo cách mới, sử dụng chế phẩm sinh học và xen canh, vườn sầu riêng dần trở lại thế cân bằng. Nhện cắn đọt sầu riêng vẫn còn nhưng kiến bắt đầu xuất hiện. Kiến-loài thiên địch này sẽ bắt nhện, giúp hạn chế nhện hoành hành, phá hại đọt non sầu riêng...”.

Trồng sầu riêng sạch để bán cho Tây

Tháng 12/2019, ông Trường cùng 12 hộ gia đình có diện tích trồng sầu riêng và các loại cây ăn trái khác như bưởi, cam, bơ, mít… thành lập HTX Nông nghiệp Trường Sinh. Đến nay toàn bộ diện tích canh tác của các thành viên đều thực hành theo phương pháp hữu cơ: Không dùng thuốc trừ sâu hóa học, không xịt thuốc nấm, không bón phân hóa học.

Ông Trường cho rằng, làm sầu riêng hữu cơ thật ra không khó, nhưng để quen với cách làm hữu cơ này lại là một quá trình dài. Việc thay đổi tư duy của người nông dân, quyết tâm thay đổi cách làm truyền thống, bỏ thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học trong canh tác rất quan trọng.

Bưởi da xanh trong vườn sầu riêng hữu cơ của Hợp tác Trường Sinh (Ảnh: Phạm Ly)

Nói về đầu ra cho trái cây hữu cơ, ông Trường cho biết: “Tại sao sầu riêng Musang King của Malaysia bán đến 1 triệu đồng/kg mà mình không bán được 100 ngàn/kg?. Theo tôi trước hết là do chúng ta phụ thuộc một thị trường nên dễ bị ép giá, hai là phải trồng được sầu riêng sạch, trồng được sầu riêng hữu cơ thì người tiêu dùng mới chấp nhận".

Với nhận định trên, ông Trường và các thành viên HTX Nông nghiệp Trường Sinh đã quyết tâm, kiên trì thay đổi cách làm, kết nối với các công ty để xuất khẩu sầu riêng sang thị trường khó tính, tiêu chuẩn cao về an toàn vệ sinh thực phẩm như châu Âu, Nhật Bản...

Vợ chồng ông Trường đã cứu được vườn sầu riêng nhờ chế phẩm sinh học, chăm bón, canh tác sầu riêng theo hướng hữu cơ. (Ảnh: Phạm Ly)

Hiện sản lượng sầu riêng hướng hữu cơ của HTX Nông nghiệp Trường Sinh ước đạt khoảng 200 tấn/năm. Và với phương pháp trồng cây trái hữu cơ, theo đúng yêu cầu của nhà nhập khẩu, HTX đã được một doanh nghiệp nhận bao tiêu sầu riêng sạch. HTX Trường Sinh cũng đang làm thủ tục để được công nhận đạt chuẩn sầu riêng VietGAP, hướng đến xây dựng chuẩn GlobalGAP, đồng thời mở rộng thêm đối tác liên kết để tiếp cận các thị trường xuất khẩu mới.