Cổ phiếu Tesla tăng phi mã, Elon Musk "nhấn chìm" giới bán khống

Tuần trước, Fred Lande lặng người khi nhìn thấy cổ phiếu Tesla thẳng tiến tới mốc cao nhất mọi thời đại 968,99 USD. Lý do không phải vì anh vui mừng trước đà tăng của cổ phiếu này.

Lande đã đặt cược hàng nghìn USD rằng đà tăng điên cuồng – tăng gấp 3 chỉ trong vài tháng – của cổ phiếu Tesla sẽ sớm chấm dứt. Nhưng cuối cùng thì anh đã phải đóng vị thế vì thua lỗ nặng.

"Ai đó có thể mua hẳn 1 chiếc Camry mới từ số tiền mà tôi đã mất", Lande – người đang điều hành 1 phòng chat cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ - buồn bã nói.

Khi mà Elon Musk vui mừng với cổ phiếu Tesla thì những nhà đầu tư cho rằng cổ phiếu này đang được định giá quá cao và chắc chắn sẽ lao dốc lại bị giáng 1 đòn đau. Tổng cộng từ đầu năm đến nay họ đã thua lỗ 8,4 tỷ USD.

Từ nhiều năm nay những nhà đầu tư này hầu như đều mất tiền vì cổ phiếu Tesla vẫn vững vàng dù cho nhà sản xuất xe điện mỗi năm vẫn lỗ đều đặn hàng tỷ USD. Nhưng cú đánh lần này mạnh hơn nhiều khi mà cổ phiếu Tesla liên tục phá đỉnh, chinh phục những mốc mà kể cả những người ủng hộ Musk cũng không dám nghĩ đến.

Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 2, các nhà đầu tư bán khống đã lỗ 2,4 tỷ USD trong khi giá trị vốn hóa của Tesla tăng thêm hàng tỷ USD mỗi ngày, theo dữ liệu từ S3 Partners. Kể từ tháng 1, cổ phiếu Tesla đã tăng gần 79%.

CEO Elon Musk cũng thường xuyên chế giễu các nhà đầu tư bán khống trên mạng xã hội. Tuần trước, ông đăng lên twitter 3 emoji hình ngọn lửa khi cổ phiếu Tesla tăng vọt, và một số người cho rằng Musk đang ngụ ý các nhà đầu tư bán khống cháy túi. Năm 2018, Musk viết: nhà đầu tư bán khống là "những kẻ phá hoại giá trị" và bán khống nên được coi là hành vi vi phạm pháp luật.

Đáng tiếc cho các nhà đầu tư là một phần đà tăng của cổ phiếu Tesla đến từ chính nỗi đau của giới bán khống. Trong tình huống bán non (short squeeze), giá cổ phiếu tăng quá mạnh sẽ buộc người bán khống phải kết thúc vị thế bán của mình để cắt lỗ, và càng tạo thêm sức ép tăng giá cho cổ phiếu đó.

Và trong khi các nhà đầu tư bán khống lỗ thì các nhà đầu tư khác lại lãi lớn, càng thu hút thêm nhiều nhà đầu tư khác mua vào cổ phiếu. Lượng cổ phiếu trị giá 55 tỷ USD đã được giao dịch trong 1 phiên, khối lượng lớn nhất đối với 1 cổ phiếu kể từ năm 1999 đến nay. Nhà đầu tư đổ xô tìm cách kiếm lời từ đà tăng giá điên cuồng.

Trong quá khứ cũng đã có lúc bên bán khống có thể tuyên bố chiến thắng. Cổ phiếu Tesla từng rơi xuống mức 178,97 USD tháng 6 năm ngoái trong bối cảnh thị trường hoài nghi về khả năng thực hiện những tham vọng táo bạo của Elon Musk. Nhưng kể từ đó đến nay cổ phiếu này đã tăng 320%.

Cuộc chiến giữa 2 phe, 1 bên hoàn toàn tin tưởng và 1 bên hoài nghi cao độ về Tesla đã khiến phố Wall say đắm. Khi cổ phiếu Tesla diễn biến theo đường parabol – 1 trạng thái hiếm thấy khi đồ thị giá cổ phiếu liên tục đảo lộn, nhà đầu tư đã nhớ lại những vụ bán non trước đây, ví dụ như cuộc chiến về các tiêu chuẩn không dây đã giúp cổ phiếu Qualcomm tăng giá 2.600% năm 1999.

Trên Google, nếu bạn gõ chữ "Tôi nên" vào ô tìm kiếm, dòng chữ gợi ý "Tôi có nên mua cổ phiếu Tesla không" sẽ nhanh chóng hiện ra. Nhưng "tôi có nên bán cổ phiếu Tesla không" cũng là một câu hỏi phổ biến.

Những người hoài nghi chỉ ra rằng Tesla chưa từng có lãi và thường xuyên không đạt được các mục tiêu về tài chính cũng như sản lượng, buộc tội Musk hay nói quá. Họ cũng nói rằng các công ty ô tô khác sẽ sớm bắt kịp Tesla trên thị trường xe điện hay đơn giản là các nhà sản xuất ô tô dù vững vàng đến đâu cũng sẽ phải đi theo chu kỳ lên xuống.

"Đây là 1 công ty ô tô, dù cao cấp nhưng vẫn là 1 công ty ô tô và sẽ phải chịu chung cảnh lợi nhuận biên ở mức thấp như các công ty ô tô khá", James Chanos – nhà bán khống đang điều hành quỹ đầu cơ Kynikos Associates và đã đặt cược chống lại Tesla trong suốt 6 năm qua – nói.

Các quỹ khác bị "đốt cháy" bởi đà tăng của Tesla bao gồm Lakewood Capital Management và Greenlight Capital của David Einhorn, theo The Wall Street Journal.

Steve Eisman, một trong những nhà đầu tư đã đoán đúng về khủng hoảng nợ dưới chuẩn cách đây hơn 1 thập kỷ, mới đây đã nói với Bloomberg Television rằng ông đã đóng vị thế đặt cược chống lại Tesla.

Trong khi đó, những fan hâm mộ tin rằng thời gian đang đứng về phía Tesla và ủng hộ tầm nhìn về việc nhân rộng xe điện của Musk. Họ có niềm tin mãnh liệt rằng lợi nhuận cuối cùng sẽ xuất hiện.

"Tesla thực sự là 1 công ty công nghệ sẽ có tầm ảnh hưởng rất lớn đến giá dầu và xăng...góp phần giảm thiểu khí thải carbon. Đó cũng là nguyên nhân tại Trung Quốc sẵn sàng" hỗ trợ nhà máy ở Thượng Hải, Douglas Eisenberg, 59 tuổi, 1 thẩm phán ở West Orange, N.J nói. Ông sở hữu vài trăm cổ phiếu Tesla trong tài khoản hưu trí, tin tưởng một ngày nào đó Tesla sẽ là công ty lớn nhất thế giới.

Đầu tháng 1, Tesla đã trở thành công ty ô tô có giá trị vốn hóa lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, vượt qua đỉnh mà Ford Motor đã lập năm 1999. Giá trị thị trường của hãng giờ đã vượt qua cả Ford, General Motors và Fiat Chrysler cộng lại.