Dạy học trực tuyến - quả bong bóng đang được thổi phồng ở Trung Quốc: Công ty phá sản vì không thể cạnh tranh, hàng nghìn người thất nghiệp

Vụ việc xảy ra chỉ 2 tháng sau khi 1 công ty tư nhân cung cấp dịch vụ dạy kèm khác – Youwin Education, cũng phá sản, khiến hàng trăm phụ huynh kéo đến trụ sở tại Bắc Kinh để đòi lại tiền.

Sự sụp đổ của 2 công ty này cho thấy những khó khăn trong việc vận hành các dịch vụ dạy kèm online và tình trạng cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực giáo dục online tại Trung Quốc. Để thu hẹp khoảng cách với cá đối thủ, 1 số công ty có uy tín cao hơn đã tìm đến thị trường vốn để huy động hàng triệu USD. Họ kì vọng sẽ vượt qua "cơn bão" cho đến khi sự cạnh tranh dần lắng xuống.

Một số nhân viên cho biết Xueba100 dường như đang đứng trên bờ vực của một cuộc khủng hoảng, sau khi họ không thể liên lạc với văn phòng, nhiều quản lý cấp cao của công ty. Phóng viên của Caixin đã đến trụ sở chính của công ty tại đông bắc Bắc Kinh và chứng kiến hàng chục phụ huynh kéo đến yêu cầu hoàn trả tiền. Họ yêu cầu gặp nhóm quản lý và những các quản lý cấp cao không xuất hiện, chỉ có 1 số nhân viên bộ phận tài chính có mặt để giúp khách hàng đăng ký hoàn tiền.

Cùng thời điểm đó, các nhân viên từ 1 trong những đối thủ của Xueba100 – TAL Education, đã đến văn phòng này nhằm tuyển sinh và tuyển dụng nhân viên mới. Một nhân viên của Xueba chia sẻ: "Ngày hôm qua, chúng tôi được thông báo trong một nhóm trên mạng xã hội rằng chiều nay sẽ có người đến phỏng vấn tại văn phòng."

Trong những năm gần đây, lĩnh vực giáo dục online của Trung Quốc đã phát triển vượt bậc, khi nắm bắt cơ hội từ một nền văn hóa đặt trong tâm vào vấn đề giáo dục, đặc biệt là cho giới trẻ. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ trực tuyến đã thúc đẩy các công ty này và thu hút được lượng học viên đáng kể trong thời gian tương đối ngắn. Tuy nhiên, hậu quả của việc tuyển sinh quá dễ dàng là sự cạnh tranh gay gắt, khiến hầu hết những "ma mới" đều thua lỗ.

Một nhà phân tích theo dõi lĩnh vực này nhận định: "Giáo dục trực tuyến là một không gian có nhiều khó khăn trong việc mang đến sự khác biệt. Và có rất ít hoặc không có rào cản đối với việc khách hàng chuyển sang các nhà cung cấp mới. Với sự cạnh tranh khốc liệt như vậy, không có gì ngạc nhiên khi nhiều công ty gặp khó khăn. Tôi cho rằng sẽ còn nhiều công ty khác sụp đổ."

Xueba là một công ty có lịch sử hoạt động tương đối lâu, được thành lập ít nhất từ năm 2013. Họ đã huy động được hàng triệu USD qua 6 vòng gọi vốn trong những năm qua. Nhóm nhà đầu tư hậu thuẫn của Xueba đều thuộc cá công ty đầu tư mạo hiểm hạng A, như China Merchants Capital, Qiming Venture Partners, Trustbridge Partners, Temasek và Vertex Ventures.

Tuy nhiên, những dấu hiệu rắc rối bắt đầu xuất hiện trong năm nay, khi ngày càng có nhiều người không hài lòng với dịch vụ của Xueba. Tính đến ngày 28/12, công ty đã nhận được 2.767 đơn khiếu nại, nhiều trong số đó liên quan đến việc gặp khó khăn trong việc yêu cầu hoàn tiền.

Một nhân viên tại trụ sở chính của Xueba cho biết khách hàng sẽ được lựa chọn giữa lớp 1-1 hoặc 1-6, khoản chênh lệch giữa các lớp sẽ được đền bù bằng giờ dạy thêm. Người này nói thêm: "Chúng tôi chỉ có thể đưa ra phiếu hoàn tiền có dấu chính thức, nhưng không thể hoàn tiền cho khách hàng." Hơn nữa, nhiều nhân viên hiện đang bị nợ 1-2 tháng lương.

Sự sụp đổ của Xuebao diễn ra trong khi nhiều công ty cùng ngành cũng đang thua lỗ, bất chấp sức hút ngày càng tăng của việc học trực tuyến trong bối cảnh nhiều trường học đóng cửa do Covid-19. Một số công ty lớn hơn đang xây dựng "hòm chiến tranh" bằng cách huy động nhiều vốn, tìm cách "vượt bão" và chờ đến khi sự căng thẳng lắng xuống.

TAL Education Group – niêm yết tại Mỹ, mới huy động được 3,3 tỷ USD. Trong khi đó, startup giáo dục online Zuoyebang cũng hoàn thành vòng gọi vốn 1,6 tỷ USD sau khi nhận được khoản đầu tư 750 triệu USD từ 1 nhóm nhà đầu tư bao gồm FountainVest Partners và Tiger Global Management. 

Tham khảo Nikkei; Caixin