Dịch Covid-19: Thị trường Trung Quốc gián đoạn, cá tra gặp vận đen?

Ông Nguyễn Thanh Bình, chủ hộ nuôi cá tra tại huyện Phú Tân (An Giang) cho biết: Từ đầu năm đến nay, giá cá tra tại các vùng nuôi ở An Giang có chiều hướng đi xuống. Hiện giá cá tra thịt trắng, loại dưới 1kg/con dao động từ 18.000 – 19.000 đồng/kg. Trước đó, hồi tháng 12/2019, giá cá tra đã đạt mức 20.000 – 20.500 đồng/kg.

Ông Bình chia sẻ, giá cá tra liên tục có xu hướng giảm trong những năm gần đây. Có lúc giá tăng nhưng không nhiều, người nuôi vì thế cứ phập phồng lo lắng theo giá cả.

Còn theo thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), ảnh hưởng của dịch viêm phổi cấp do virus corona đã khiến xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc tạm thời bị gián đoạn. Đây là thị trường lớn nhất của cá tra Việt Nam, nên ngay khi diễn biến thị trường thay đổi đã tác động ngay tới sản xuất cá tra nguyên liệu.

Dịch bệnh Covid 19 đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc.

Theo đó, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Trung Quốc đã giảm từ 10% trong tháng 1/2019 xuống còn 8,9% trong tháng 1/2020. Giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL tính đến giữa tháng 2 vừa qua do đó cũng đã giảm 42,6% so với cùng kỳ năm 2019, dao động ở mức 19.500 đồng/kg.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, từ tháng 2/2020, tác động của dịch viêm phổi do virus corona đến xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc sẽ rõ nét hơn. Chỉ tính riêng xuất khẩu thủy sản theo đường biên giới trên đất liền sang Trung Quốc đã có khả năng giảm khoảng 20% về trị giá mỗi tháng, do quốc gia này hạn chế giao thương qua cửa khẩu đất liền nhằm kiểm soát lây lan virus corona.

Bên cạnh đó, hiện tượng dồn ứ hàng tại các cảng biển của Trung Quốc, tác động của virus corona đến kinh tế và tiêu dùng thủy sản của nước này sẽ khiến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc giảm mạnh trong quý I năm 2020.

Cụ thể, theo Cục Hàng hải (Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc), kho hàng lạnh tại Thiên Tân và Thượng Hải - 2 trong số các cảng lớn trên thế giới đã đầy hàng, các công ty vận chuyển được khuyên nên gửi hàng hóa đến các địa điểm khác.

Ngoài ra, không chỉ thị trường Trung Quốc bị sụt giảm mà xuất khẩu thủy sản trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ phải cạnh tranh gay gắt tại nhiều thị trường khác. Việc các nước khác cũng gặp khó khăn khi xuất khẩu thủy sản vào Trung Quốc sẽ khiến họ cũng phải đẩy mạnh khai thác các thị trường ngoài Trung Quốc.

Do đó, việc giành được đơn đặt hàng mới từ các nhà nhập khẩu lớn ở Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc… trở nên khó khăn hơn và các mặt hàng thủy sản nhiều khả năng sẽ chịu áp lực giảm giá.

Một doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa bằng cách tổ chức tiệc buffee các món chế biến từ cá tra. Ảnh: Quốc Thái.

Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng nhận định, tình hình dịch bệnh do virus corona còn diễn biến phức tạp và chưa dự báo được đỉnh dịch, thời điểm kết thúc, quy mô và phạm vi tác động.

VASEP cho rằng, tình hình thị trường tạm chững trong quý đầu năm nay có thể khiến giá cá tra tiếp tục giảm nhẹ trong thời gian tới. Do đó, người nuôi và doanh nghiệp cần chủ động chuyển hướng thị trường, cập nhật thông tin để điều chỉnh kế hoạch nuôi trồng, sản xuất và xuất khẩu sao cho phù hợp với nhu cầu tiêu thụ.

Ông Dương Nghĩa Quốc, Chủ tịch Hiệp hội Cá tra Việt Nam cũng thừa nhận, hoạt động xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là cá tra đến một số thị trường chính gặp khó khăn từ năm 2019. Đến đầu năm 2020, ảnh hưởng bởi dịch bệnh nên tình hình chưa khả quan lại.

Để cải thiện việc tiêu thụ các sản phẩm thủy hải sản, nhiều doanh nghiệp đang có xu hướng đưa cá tra quay lại chinh phục thị trường nội địa. Đây cũng được xem là hướng phát triển bền vững cho cá tra Việt Nam.

Theo ông Quốc, cá tra có giá trị dinh dưỡng cao, giá rẻ, nhưng chưa được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng. Một phần vì các doanh nghiệp vẫn chưa chú trọng đầu tư phát triển thị trường trong nước, còn bỏ qua các hoạt động quảng bá, tiếp thị, mở rộng kênh phân phối tại thị trường hơn 90 triệu dân Việt Nam.