EU phụ thuộc năng lượng Nga thêm nhiều năm

Phụ thuộc Nga

Igbal Guliyev, Trưởng khoa Kinh tế Tài chính tại MGIMO và Tiến sĩ Kinh tế, phát biểu với RIA Novosti, châu Âu tiếp tục phải phụ thuộc vào năng lượng Nga và quá trình chuyển đổi sang dầu khí từ Mỹ sẽ có tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp châu Âu.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết hôm 8 tháng 9 rằng nước này sẽ thắt chặt lệnh trừng phạt đối với Moscow nếu châu Âu tuyên bố không còn mua khí đốt và dầu mỏ từ Nga.

Ông cho biết các nước châu Âu nên mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), xăng và các nhiên liệu hóa thạch khác của Mỹ để đáp ứng thỏa thuận thương mại Mỹ - EU.

"Chúng ta sẽ không thấy sự từ chối hoàn toàn cho đến cuối thập kỷ này. Về hậu quả kinh tế đối với các nước châu Âu, chính người châu Âu cũng lưu ý rằng chúng sẽ rất đáng kể. Chúng ta sẽ thấy giá dầu khí tăng và thuế quan tăng. Và điều này không chỉ liên quan đến người dân mà còn cả ngành công nghiệp", chuyên gia Guliyev, cho biết.

Guliyev nhớ lại rằng trong những năm gần đây, các nước châu Âu đã buộc phải chuyển các nhà máy lớn của họ sang các quốc gia khác có giá năng lượng thấp hơn, bao gồm cả Mỹ.

Ngoài ra, chuyên gia này tin rằng châu Âu khó có thể thực hiện được kế hoạch từ bỏ hoàn toàn nguồn năng lượng của Nga sớm nhất là vào năm 2030.

Đầu tháng 5, Ủy ban Châu Âu đã trình bày dự thảo lộ trình chấm dứt nhập khẩu tài nguyên năng lượng của Nga vào EU vào cuối năm 2027.

Cuối tháng 8, Mỹ và EU thông báo đã đạt được thỏa thuận khung về thương mại. Thỏa thuận này quy định rằng EU sẽ xóa bỏ thuế quan đối với tất cả hàng hóa công nghiệp từ Mỹ, trong khi Mỹ sẽ duy trì mức thuế 15% đối với hầu hết hàng hóa châu Âu.

EU cũng dự định mua LNG, dầu mỏ và các sản phẩm năng lượng hạt nhân từ Mỹ với giá trị khoảng 750 tỷ đô la vào năm 2028 và ít nhất 40 tỷ đô la chip AI của Mỹ cho các trung tâm điện toán của mình. Ngoài ra, EU cũng có kế hoạch tăng đáng kể việc mua thiết bị quân sự và quốc phòng từ Mỹ.

Liên bang Nga đã nhiều lần tuyên bố rằng nước này sẽ đối phó với áp lực trừng phạt mà phương Tây bắt đầu áp đặt lên Nga từ nhiều năm trước và vẫn đang tiếp tục gia tăng. Moskva lưu ý rằng phương Tây thiếu can đảm thừa nhận sự thất bại của các biện pháp trừng phạt đối với Liên bang Nga.

Ngay tại các nước phương Tây, ý kiến cho rằng các biện pháp trừng phạt chống Nga không hiệu quả đã không ít lần được nêu ra.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đây từng tuyên bố rằng chính sách kiềm chế và làm suy yếu Nga là chiến lược dài hạn của phương Tây, và các lệnh trừng phạt đã giáng một đòn nghiêm trọng vào toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Theo ông, mục tiêu chính của phương Tây là làm cho cuộc sống của hàng triệu người trở nên tồi tệ hơn.

Nhập nhiều sản phẩm từ dầu Nga

Trong khi Mỹ gây sức ép với các đồng minh để từ bỏ nguồn năng lượng giá rẻ từ Nga thì chính Mỹ đang nhập nhiều sản phẩm được Ấn Độ chế biến từ dầu Nga, theo Đài Phát thanh Công cộng Quốc gia Mỹ (NPR).

Mức thuế mà Mỹ áp với nhiều mặt hàng Ấn Độ xuất khẩu sang nước này hiện tăng gấp đôi lên 50%, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định đây là "hình phạt" vì New Delhi mua dầu thô của Nga với giá ưu đãi rồi chế biến thành các sản phẩm bán lại cho bên khác để hưởng lợi.

Trong cuộc phỏng vấn gần đây, Cố vấn Thương mại Nhà Trắng Peter Navarro còn cáo buộc Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đang tài trợ cho "cỗ máy chiến tranh" của Nga bằng cách mua dầu thô nước này.

Phần lớn dầu thô Ấn Độ nhập khẩu để phục vụ nhu cầu trong nước, nhưng các nhà máy lọc dầu nước này cũng xuất khẩu nhiều sản phẩm tinh chế. Phân tích được NPR công bố ngày 7 tháng 9 chỉ ra rằng Mỹ là một trong những khách hàng lớn nhất mua mặt hàng này.

Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA), tổ chức tư vấn chính sách của Phần Lan cũng cho biết, Mỹ đã mua các sản phẩm dầu ước tính trị giá 1,4 tỷ USD từ Ấn Độ trong khoảng thời gian tháng 1 đến 7 năm 2025.

Theo dữ liệu của CREA, hơn 90% sản phẩm dầu của Ấn Độ mà Mỹ nhập khẩu tới từ nhà máy lọc dầu Reliance Industries của tỷ phú giàu nhất châu Á Mukesh Ambani. Nhà máy này là nơi tiếp nhận gần một nửa lượng dầu thô Ấn Độ nhập từ Nga.

Điều này có nghĩa là Mỹ đang mua nhiên liệu tinh được sản xuất từ dầu thô Nga, nhà nghiên cứu Isaac Levi của CREA kết luận. Levi nói thêm EU gần đây đã cấm nhập khẩu dầu thô vận chuyển bằng đường biển và các sản phẩm hóa dầu từ Nga, trong khi Mỹ chưa thực hiện biện pháp tương tự.

"Mỹ phải làm vậy nếu họ muốn ngừng chuyển hàng trăm triệu USD vào ngân sách Nga mỗi năm", Levi nói.

NPR kết luận rằng các quốc gia nhập khẩu những sản phẩm được chế biến từ dầu Nga có cả đồng minh và đối thủ của Mỹ, nhưng chưa có nước nào chịu mức thuế trừng phạt cao như Ấn Độ.

Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman đã khẳng định nước này sẽ tiếp tục mua dầu Nga vì tính kinh tế, bất chấp việc bị Mỹ áp thuế nhập khẩu 50%.