Fed cảnh báo TTCK đối diện nguy cơ 'đỏ lửa' khi định giá tài sản tăng quá cao

Trong Báo cáo Bình ổn Tài chính (FSR) được công bố mỗi 6 tháng, NHTW cho biết, dù phần lớn hệ thống nhìn chung vẫn ổn định ngay cả khi trải qua những tác động của đại dịch, thì phần lớn mối rủi ro trong tương lai vẫn đang tăng lên, đặc biệt là đà tăng của thị trường chứng khoán sẽ trở nên tiêu cực.

Thời gian vừa qua, nhà đầu tư đã đổ xô đến cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và tiền điện tử. Họ đã rót hàng tỷ USD vào các SPAC và thị trường đã chứng kiến những đợt IPO bùng nổ.

Trước đó, chủ tịch Fed Jerome Powell và những nhà lãnh đạo khác đã nhận được những câu hỏi về việc liệu họ có lo ngại về tình trạng mức giá tăng cao hay không. Ông Powell cho biết, khi lãi suất ở mức thấp thì mức định giá hiện tại là hợp lý.

Tuy nhiên, bản báo cáo này lưu ý rằng thị trường đang đối mặt với những rủi ro tiềm tàng khi tâm lý nhà đầu tư thay đổi. Bản báo cáo nêu rõ: "Giá tài sản cao một phần phản ánh lợi suất trái phiếu Kho bạc tiếp tục ở mức thấp. Dẫu vậy, định giá của một số loại tài sản đã tăng lên mức cao hơn so với các tiêu chí trong lịch sử. Trong bối cảnh này, giá tài sản dễ có khả năng sụt giảm đáng kể nếu tâm lý ưa thích rủi ro giảm xuống."

Trong một tuyên bố đi kèm, Thống đốc Fed Lael Brainard cho biết tình hình đang được theo dõi sát sao và chỉ ra tầm quan trọng của việc đảm bảo hệ thống có các biện pháp bảo vệ thích hợp. Bà đặc biệt đề cập đến việc các ngân hàng tăng yêu cầu về vốn trong quá trình nền kinh tế phát triển, với vai trò là biện pháp bảo vệ trước tình trạng suy thoái.

Báo cáo này cũng đề cập đến rủi ro đến từ các quỹ phòng hộ và định chế tài chính phi ngân hàng khác, đây có thể là mối đe doạ tiềm tàng đối với cả hệ thống.

Brainard cho hay: "Những điểm yếu đi kèm với tâm lý ưa rủi ro đang gia tăng. Định giá của rất nhiều loại tài sản tiếp tục tăng từ sự hồi phục vào cuối năm ngoái. Sự kết hợp giữa việc định giá bị thổi phồng cùng mức nợ rất cao của nhiều doanh nghiệp cần phải được theo dõi chặt chẽ vì đây có thể sẽ là yếu tố khuếch đại tác động của sự kiện định giá thay đổi."

Báo cáo lưu ý rằng, các lĩnh vực cụ thể bao gồm năng lượng, du lịch và khách sạn sẽ đặc biệt dễ chịu ảnh hưởng bởi sự nhạy cảm đối với diễn biến của đại dịch. Fed cũng nhắc đến những mối đe doạ tiềm tàng từ thị trường tiền tệ và các quỹ mở (open-end fund)

Fed nêu rõ một số kịch bản cụ thể cho thấy rủi ro tiềm ẩn đối với hệ thống. NHTW lấy ví dụ về trường hợp của Archegos Capital Management, khi công ty này không thể giải quyết đợt margin call, khiến một số ngân hàng lớn phải chịu khoản lỗ khổng lồ.

Bản báo cáo cho biết: "Dù tác động trên quy mô lớn đối với cả thị trường dường như vẫn hạn chế, nhưng trường hợp này nhấn mạnh khả năng sẽ xảy ra tình huống nghiêm trọng đối với các định chế tài chính phi ngân hàng, từ đó gây ảnh hưởng đến hệ thống tài chính."

Ngay cả đối với khoản nợ sinh viên 1,7 nghìn tỷ USD cũng gây ra rủi ro "hạn chế" đối với nền kinh tế Mỹ, do phần lớn khoản nợ giáo dục do top 40% người thu nhập cao nắm giữ.

Nhìn chung, Fed cho biết tình trạng hiện tại của hệ thống là ổn định, với bảng cân đối kế toán hộ gia đình ở mức tốt và các doanh nghiệp đang được hỗ trợ bởi nền kinh tế đang hồi phục, cùng với đó là lãi suất thấp giúp tỷ lệ vỡ nợ giảm xuống.