Chính phủ Mỹ đang tiến hành các thủ tục pháp lý để xin lệnh bắt giữ hàng chục tàu chở dầu có liên quan đến hoạt động thương mại dầu mỏ của Venezuela . Động thái này nằm trong chiến lược mở rộng kiểm soát các tuyến vận chuyển năng lượng ra vào quốc gia Nam Mỹ này, đặc biệt sau khi Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hôm 3/1.
Trong vài tuần qua, quân đội Mỹ và Tuần duyên đã truy đuổi và thu giữ ít nhất 5 con tàu trên vùng biển quốc tế. Những tàu này đang vận chuyển dầu thô Venezuela hoặc đã từng tham gia vào các hoạt động như vậy trước đó. Đây là một phần trong chiến dịch kéo dài nhằm gây sức ép buộc ông Maduro từ bỏ quyền lực, đồng thời mở đường cho Washington chi phối nguồn lực dầu mỏ chiến lược của Venezuela .
Sau khi ông Maduro bị bắt, chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ kiểm soát vô thời hạn tài nguyên dầu khí của Venezuela và khởi động quá trình tái thiết ngành công nghiệp dầu mỏ vốn đã xuống cấp nghiêm trọng của quốc gia này.
Trước đó, vào tháng 12 năm ngoái, Mỹ đã áp đặt một lệnh phong tỏa, ngăn cản các tàu nằm trong danh sách trừng phạt vận chuyển dầu Venezuela , khiến hoạt động xuất khẩu gần như tê liệt. Mãi đến đầu năm nay, việc vận chuyển mới được nối lại dưới sự giám sát trực tiếp của Mỹ.
Các nguồn tin cho biết, chính phủ Mỹ đã đệ trình nhiều đơn kiện dân sự tại các tòa án quận, chủ yếu ở Washington, D.C., nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc tịch thu tàu và các lô hàng dầu liên quan. Số lượng đơn chưa được công khai, nhưng ước tính có hàng chục trường hợp đang chờ xử lý. Bộ Tư pháp Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về vấn đề này.
Những con tàu đã bị thu giữ hoặc đang nằm trong tầm ngắm của Mỹ phần lớn là tàu nằm trong danh sách trừng phạt, hoặc thuộc "đội tàu bóng tối" - các tàu không rõ nguồn gốc, chuyên che giấu hành trình và quốc tịch thật nhằm vận chuyển dầu từ các nước bị cấm vận như Venezuela , Iran và Nga. Mỹ hiện đang nhắm tới cả tàu lẫn hàng hóa bên trong, cho thấy mức độ cứng rắn cao hơn so với các chiến dịch trước đây khi chỉ tịch thu dầu mà không giữ lại tàu.
Theo các nguồn tin, hoạt động thu giữ tạm dừng kể từ thứ Sáu tuần trước, song có thể được nối lại bất kỳ lúc nào với những tàu và lô hàng không có sự cho phép của Mỹ. Phát ngôn viên Lầu Năm Góc tuyên bố lực lượng quốc phòng Mỹ, phối hợp với các cơ quan liên ngành, sẽ "truy bắt và chặn giữ toàn bộ các tàu thuộc đội bóng tối vận chuyển dầu Venezuela , vào thời điểm và địa điểm do chúng tôi lựa chọn".
Bộ Tư pháp Mỹ cũng xác nhận đang giám sát một loạt tàu khác có thể trở thành mục tiêu cho các hành động pháp lý tương tự. Trong số đó có cả tàu Bella-1, chiếc tàu treo cờ Nga đầu tiên bị Mỹ thu giữ gần đây dù không mang hàng hóa, đánh dấu bước đi chưa từng có tiền lệ trong chiến dịch tịch thu tàu chở dầu .
Trong khi đó, Nga - quốc gia cũng đang phụ thuộc vào hệ thống tàu bóng tối để xuất khẩu dầu - đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng các hành động của Mỹ là không có cơ sở pháp lý và vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, Washington dường như không có ý định lùi bước trong nỗ lực kiểm soát dòng chảy năng lượng từ các quốc gia bị cấm vận, đặc biệt là Venezuela .
Tham khảo Reuters