Kinh tế Triều Tiên lớn đến đâu?

Cuộc gặp thượng đỉnh ngày 12/6 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đang thổi bùng lên hi vọng cuối cùng thì Triều Tiên cũng mở cửa nền kinh tế. Đây cũng là 1 trường hợp rất thú vị đối với các nhà kinh tế học, bởi cho đến nay rất ít người biết được kinh tế Triều Tiên thực sự hoạt động ra sao.

Triều Tiên đã ngừng công bố các số liệu thống kê kinh tế từ những năm 1960, và trong 4 thập kỷ tiếp theo chỉ có những con số rất hạn chế về nguồn thu và chi tiêu ngân sách được thể hiện trong báo cáo ngân sách mà nước này công bố hàng năm. Đến đầu những năm 2000, Triều Tiên quyết định ngừng công bố các số liệu tuyệt đối, kể từ đó đến nay chỉ công bố số liệu tăng trưởng hàng năm ở một số chỉ tiêu rời rạc, ví dụ như biểu đồ dưới đây.

Tình trạng khan hiếm số liệu khiến các nhà kinh tế học không có lựa chọn nào khác ngoài việc cộng các số liệu chắp vá này lại với nhau, kết hợp với các ước lượng về sản lượng nông nghiệp và công nghiệp dựa trên ảnh vệ tinh, ảnh nhiệt và cả những thông tin thu thập được từ mạng lưới tình báo.

NHTW Hàn Quốc – được coi là nguồn chính thống nhất về các số liệu kinh tế Triều Tiên – sử dụng các số liệu được biên soạn bởi Chính phủ và các cơ quan tình báo để ước tính. Họ dựa vào rất nhiều yếu tố, từ dòng nước chảy tại các đập thủy điện, khói bốc lên từ các ống khói cho đến kích thước của các cánh đồng.

Các số liệu thu thập được thường không nhất quán, có số liệu tính bằng đồng bản tệ, số liệu khác tính bằng USD theo thị giá hiện tại trong khi có lúc số liệu lại được tính bằng USD chưa điều chỉnh theo lạm phát. Nhiều nguồn thường sử dụng tỷ lệ GDP Hàn Quốc/Triều Tiên để thể hiện quy mô của nền kinh tế bí ẩn nhất thế giới.

Trong 26 năm qua, NHTW Hàn Quốc ước tính kinh tế Triều Tiên có quy mô lớn gấp khoảng 1,8 lần so với ước tính của Liên hợp quốc. Trong khi đó CIA lại từng thừa nhận rằng dù cơ quan này ước tính GDP Triều Tiên (theo phương pháp ngang giá sức mua) là 40 tỷ USD, thực chất "sai số có thể lên đến 10 tỷ USD".

Gần như không thể tính được thu nhập trung bình của người dân Triều Tiên là bao nhiêu mỗi năm. Dưới đây là số liệu của năm 2011.

Số liệu về thương mại lại càng khó tính hơn, mặc dù các quốc gia khác đều phải báo cáo kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu của họ với Hàn Quốc. Lý do là bởi các nước đôi lúc bị nhầm lẫn giữa 2 miền, và đôi lúc các giao dịch sẽ bị che giấu nhằm lách các lệnh cấm vận quốc tế.