Mỹ lại "nghía" Greenland, Đan Mạch phản ứng gắt

Liên minh châu Âu (EU) đã bày tỏ sự đoàn kết với Đan Mạch và Greenland sau khi Mỹ bổ nhiệm đặc phái viên về Greenland .

"Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Mọi thay đổi đối với quy chế đó đều do người dân Greenland và Đan Mạch tự quyết định" - bà Kaja Kallas, Đại diện Cấp cao của EU về Chính sách Đối ngoại và An ninh, khẳng định hôm 22-12. Bà Kallas cũng bày tỏ kỳ vọng tất cả đối tác tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Greenland cũng như Đan Mạch, đồng thời tuân thủ các cam kết quốc tế theo Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) và Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.

Trong khi đó, theo hãng tin Anadolu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết an ninh Bắc Cực vẫn là ưu tiên hàng đầu của EU và EU mong muốn hợp tác với các đồng minh và đối tác trong lĩnh vực này. Bà cũng nhấn mạnh sự toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền là những nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế, không chỉ quan trọng đối với EU mà còn đối với các quốc gia trên thế giới.

Cùng ngày, lãnh đạo Đan Mạch và Greenland cũng có phản ứng mạnh sau động thái mới nhất của Mỹ. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen đã ra tuyên bố chung khẳng định Greenland thuộc về người dân Greenland , đồng thời nhấn mạnh không thể sáp nhập một quốc gia khác ngay cả với lập luận liên quan đến an ninh quốc tế. Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cũng triệu tập đại sứ Mỹ để phản đối và cho rằng việc bổ nhiệm đặc phái viên cho thấy Washington vẫn quan tâm tới Greenland .

Một loạt phản ứng trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ nhiệm ông Jeff Landry, Thống đốc bang Louisiana, làm đặc phái viên về Greenland . Theo nhà lãnh đạo này, ông Landry hiểu rõ "Greenland quan trọng như thế nào" đối với an ninh quốc gia của Mỹ và sẽ tích cực thúc đẩy lợi ích của Washington nhằm bảo đảm an toàn cho các đồng minh cũng như cho cả thế giới.

Vị trí chiến lược của Greenland - nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ - khiến nơi này thành địa điểm trọng yếu trong hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Hồi tháng 3, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã tới thăm một căn cứ quân sự của nước này tại Greenland và chỉ trích Đan Mạch - một đồng minh NATO của Washington - chưa đầu tư đầy đủ cho lãnh thổ này. Ngoài ra, Greenland còn giàu tài nguyên khoáng sản, từ đó càng làm gia tăng sự quan tâm của Mỹ khi nước này muốn giảm phụ thuộc vào nguồn xuất khẩu từ Trung Quốc. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ hôm 22-12 nhấn mạnh nước này cần Greenland vì an ninh quốc gia, chứ không phải vì khoáng sản.

Trước đó, kể từ khi đắc cử nhiệm kỳ thứ hai, ông Donald Trump đã nhiều lần kêu gọi Mỹ tiếp quản Greenland , đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng sức mạnh quân sự để đạt được mục tiêu. Tổng thống Mỹ cũng từng mô tả việc sở hữu Greenland là "rất cần thiết" cho an ninh kinh tế Mỹ, và so sánh điều đó với một "thương vụ bất động sản lớn". Tuy nhiên, cả Đan Mạch và Greenland đều bác bỏ mọi ý tưởng bán hòn đảo này.