Nhiều nước cũng giao dịch T+2 như Việt Nam (?!): Đừng nhầm...

Kể từ ngày 29/8/2022, nhà đầu tư có giao dịch mua, bán chứng khoán (cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền có bảo đảm) ngày T+0 (trade date) sẽ nhận được chứng khoán, tiền trước 13h ngày làm việc thứ hai liền kề sau ngày giao dịch (thường gọi là T+2) để có thể thực hiện mua, bán chứng khoán trong phiên chiều giao dịch buổi chiều cùng ngày.

Quy định mới đã nhận được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, với kỳ vọng rằng việc rút ngắn chu kỳ thanh toán (settlement cycle) sẽ góp phần cải thiện thanh khoản của thị trường chứng khoán.

Việc rút ngắn thời gian thanh toán xuống T+2 cho thấy sự bắt nhịp của thị trường chứng khoán Việt Nam với xu hướng phát triển của các thị trường chứng khoán khu vực và thế giới.

Cụ thể, Uỷ ban Giao dịch và Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC) đã áp dụng cơ chế thanh toán T+2 cho phần lớn các loại chứng khoán (bao gồm cổ phiếu, trái phiếu) kể từ năm 2017. Cơ quan này đặt mục tiêu tới năm 2024, sẽ giảm chu kỳ thanh toán xuống còn T+1.

Tương tự, Sở Giao dịch chứng khoán Singapore (Singapore Exchange Limited) cũng bắt đầu áp dụng chu kỳ thanh toán T+2 từ tháng 11/2018 (thay vì T+3 như trước đó).

Trong khi đó, các thị trường chứng khoán ở Trung Quốc và Ấn Độ đã áp dụng chu kỳ thanh toán T+1.

Tuy vậy, cũng cần phải lưu ý rằng, ở các thị trường nêu trên, cơ chế thanh toán có sự tách bạch so với cơ chế giao dịch.

Có nghĩa rằng, thời gian thanh toán có thể là T+2 hoặc T+1 nhưng nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch trong ngày (thường gọi là giao dịch T+0; hoặc intraday trading), miễn là cơ chế thanh toán – giao dịch vẫn đảm bảo việc một nhà đầu tư sau khi đã chuyển giao quyền sở hữu chứng khoán sẽ luôn nhận được một khoản thanh toán đối ứng và ngược lại.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Việt Nam có đôi chút khác biệt. Cụ thể, nhà đầu tư sau khi mua xong cổ phiếu sẽ không thể bán ngay mà phải chờ đến ngày T+2, sau khi cổ phiếu về tài khoản, mới được bán.

Ông Hoàng Tùng - chuyên gia tài chính tại Singapore

Chia sẻ với VietTimes, ông Hoàng Tùng – chuyên gia tài chính tại Singapore – cho biết, ở nhiều thị trường phát triển, khi áp dụng chu kỳ thanh toán "T+N", nhà đầu tư vẫn có thể mua bán trong ngày, mua xong bán ngay lập tức được.

Đến hết N ngày, nếu nhà đầu tư vẫn chưa bán cổ phiếu, sàn giao dịch sẽ thực hiện tất toán (settlement), chuyển tiền và chứng khoán từ tài khoản này sang tài khoản khác.

"Các thị trường khác sở dĩ duy trì cơ chế T+N nhằm giảm tải cho việc thanh toán bù trừ của các trung tâm lưu ký.

Vì nếu nhà đầu tư mua cổ phiếu rồi bán ngay lập tức sau đó và sàn giao dịch cứ chuyển tiền/cổ phiếu qua lại liên tục như vậy sẽ tốn thời gian và dễ gây sai sót.

Vậy nên họ để N ngày sau đó mới tiến hành quá trình chuyển giao chính thức", vị chuyên gia này lý giải.

Khi mỗi người mua/bán cổ phiếu thì sàn sẽ có cơ chế kiểm soát khoản tiền/cổ phiếu đó lại để tránh việc N ngày sau tài khoản đó không có đủ tiền/cổ phiếu để tiến hành tất toán giao dịch.