Nuôi loài cá chốt mà một nông dân Sóc Trăng "hốt bạc" thời hạn mặn

Đưa chúng tôi tham quan ao nuôi cá chốt vừa thu hoạch xong, được gọng trong một tấm lưới lớn để chuẩn bị mang đi bán, ông Hết bộc bạch: “Tôi có tổng cộng 7 ao nuôi tôm, nhưng thời gian dài nuôi tôm gặp rất nhiều rủi ro nên quyết định tìm hướng đi mới bằng việc nuôi con cá chốt. Đấy là ý tưởng do bản thân nghĩ ra, bởi tại địa phương chưa ai nuôi loại cá này, nguồn cá giống lại khan hiếm...".

Sau 5 tháng, trừ chi phí, ông Nguyễn Văn Hết ở ấp Hòa Nhờ B, xã Hòa Tú 2 (huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng) bỏ túi gần 150 triệu đồng từ nuôi cá chốt. Ảnh: Thúy Liễu

Theo ông Nguyễn Văn Hết, do muốn nuôi thử nghiệm xem cá chốt có dễ nuôi như nó sống ngoài tự nhiên không, ông đợi đến mùa cá sinh sản, bắt 5,5kg cá bố mẹ về cho cá sinh sản tự nhiên và can thiệp kỹ thuật trên đàn cá bố mẹ, đã thu được một lượng cá con đem đi thả trong ao nuôi.

Qua thời gian 5 tháng, nuôi cá chốt theo hình thức “thử” cho ăn các loại thức ăn, cách chăm sóc, bổ sung các loại thức ăn theo từng giai đoạn sinh trưởng của cá nhằm đúc kết kinh nghiệm nuôi. Khi cá chốt tự ép nuôi trong ao phát triển tốt, ông Hết mạnh dạn tìm mua nguồn cá chốt giống ở tận Cà Mau thả nuôi thêm 2 ao, số lượng mỗi ao 150.000 con.

Vợt con cá chốt trắng nõn đưa cho chúng tôi xem, ông Hết tiếp lời: “Ban đầu mua số cá chốt giống về nuôi, tôi vẫn cứ thả vào ao nuôi tôm với lượng nước vừa phải nhưng bị thiệt hại do ao chưa được cải tạo kỹ, cá bị các loại cá, tép, thậm chí chuồn chuồn ăn (vì cá chốt lúc nhỏ thịt trắng, mềm, da trắng sáng dễ nhìn thu hút các loài cá, tép ăn thịt chúng). Ao thứ hai nuôi số lượng cá chốt nhiều nhưng đến khi thu hoạch chỉ được 850kg. Qua 2 ao nuôi, có khá vững “kinh nghiệm”, tôi thả nuôi ao thứ 3 thì cá chốt tăng trưởng nhanh, chỉ tầm hơn tháng nữa là đến thu hoạch ao cá này…”.

Cá chốt trắng thuộc họ cá lăng, cỡ cá trưởng thành dài 15 - 30 cm, trọng lượng 50 - 200 g/con. Thân dẹp bên, đầu nhỏ, hình nón, mặt dưới hơi phẳng, mõm có hình bầu dục, có 4 đôi râu. Ảnh: Internet.

Theo ông Hết, trước khi thả cá chốt cần phải cải tạo ao nuôi thật kỹ bằng cách rút nước trong ao còn tầm 5 tấc, dây thuốc cá đập dập cho vào ao nhằm tiêu diệt một số loài cá, để nguyên nước trong vòng 1 đêm, xả nước ra ao khác, sau đó phơi ao tầm 3 ngày, rồi mới lấy nước vào tầm 4 tấc mới thả cá chốt giống.

Cứ như thế mỗi ngày bơm nước cho ao, bơm trong vòng từ 5 - 6 ngày đủ lượng nước là được. Riêng thức ăn cho cá chốt, khi cá mới thả, mua cá rô phi đem về luộc chín, lọc bỏ hết xương, lấy thịt cá đem xay nhuyễn rải lên mặt ao. Mỗi ngày cho cá chốt ăn 2 lần, sáng và chiều trong tuần đầu tiên.

Đến tuần thứ 2 cho cá chốt ăn thức ăn dành cho con tôm thẻ chân trắng, tiếp đến khi cá chốt lớn một chút nữa chỉ cần cho ăn thức ăn của cá kèo, dạng thức ăn viên nổi. Để tránh thức ăn bị hao hụt trôi trên mặt nước, ông Hết sử dụng dạng lưới dày tạo thành hình cái mẹt to tròn để thức ăn viên vào, đến giờ mang thức ăn ra chỉ việc dùng cây gõ thành tiếng động, theo thói quen đàn cá chốt lập tức bu quanh chiếc mẹt lưới ăn mồi.

Ông Hết thông tin thêm: “So với nuôi con tôm thẻ, tôm sú thì nuôi con cá chốt nhẹ lo hơn và cũng ít chi phí đầu tư, hầu như con cá chốt qua mấy ao nuôi không gặp bất cứ loại dịch bệnh nào và khả năng chống chịu mặn của cá cao. Hiện tại, ao nuôi cá chốt độ mặn đo được dao động từ 12‰ – 14‰, cá chốt vẫn ăn tốt, lớn nhanh...".

Cá chốt thường có nhiều ở ao, hồ, kênh, rạch ở miền Tây và trước kia được xem là loài cá người dân ít ăn, chỉ dùng làm mắm...

"Theo tôi, cá chốt sống ở nước mặn có lẽ lên tới trên dưới 20‰. Như vậy, trong thời gian 5 tháng nuôi, 2 ao cá chốt, thu hoạch có sản lượng hơn 1,3 tấn cá, trừ chi phí lợi nhuận gần 150 triệu đồng. Bí quyết của tôi để nuôi cá chốt thành công là mật độ cá chuẩn tầm 100 con/m2, chạy quạt vào khoảng 00 giờ khuya đến sáng hôm sau sẽ tạo độ ôxy trong ao tốt, cá chốt ăn mạnh hơn…”, ông Hết tiết lộ.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Huỳnh Ngọc Nhã đánh giá, mô hình nuôi cá chốt của ông Hết là một trong những hướng đi mới của nông dân trong việc phát triển thêm loài thủy sản nhằm tăng thu nhập tại hộ. Đây là loài cá thích hợp nuôi cho cả vùng nước ngọt, mặn, lợ, nhẹ công chăm sóc, chi phí đầu tư cho vụ nuôi thấp.

Tuy nhiên, đầu ra của con cá chốt tại hộ ông Hết chưa được sự liên kết nhưng đây là loài cá người tiêu dùng khá ưa chuộng. Hộ nuôi đã tiêu thụ khá tốt tại các chợ truyền thống, tiểu thương đến tận nhà thu mua cá.

Với mô hình nuôi cá chốt của hộ ông Hết hiệu quả, tới đây ngành nông nghiệp sẽ có những khuyến cáo, thông tin đến bà con nông dân về các loài thủy sản nuôi mới để hộ dân lựa chọn nhằm đa dạng hóa nuôi các loài thủy sản, tăng thu nhập gia đình...

Với người dân sống ở vùng nông thôn, con cá chốt được xem là một trong những loài cá quen thuộc. Nếu như trước đây, lượng cá, tôm tại các ao, hồ, kênh, rạch nhiều thì nhiều người dân ít khi dùng đến con cá chốt chế biến món ăn mà chủ yếu bắt cá làm mắm hay ủ nước mắm.