Phát triển nông nghiệp hữu cơ vẫn phải đảm bảo an ninh lương thực

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một xu thế tất yếu

PGS.TS Nguyễn Văn Bộ, nguyên Viện trưởng Viện KHNN Việt Nam khẳng định sản xuất NNHC là một xu thế tất yếu. Vì đó là hệ thống sản xuất duy trì được lâu dài sức khỏe của đất, hệ sinh thái và con người dựa trên việc khai thác hợp lý các quá trình sinh thái, đa dạng sinh thái học và các chu trình khác phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương… kết hợp truyền thống với đổi mới, sáng tạo và KHCN để mang lại cuộc sống tốt hơn cho tất cả mọi người trong cộng đồng.

Trong khi đó, GS.TS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp lại tâm đắc: “Giải pháp NNHC, nông nghiệp sạch góp phần chống biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng gay gắt hiện nay”.

Trong những năm gần đây, sản xuất NNHC có sự tăng trưởng cao. Nếu như năm 1999 trên thế giới chỉ có 11 triệu ha đất sản xuất NNHC (chiếm 0,2% đất canh tác toàn cầu), thì đến năm 2015 diện tích canh tác NNHC trên thế giới đã tăng lên 50,9 triệu ha. Úc là quốc gia sản xuất NNHC lớn nhất với 22,7 triệu ha, Mỹ 3 triệu ha (chiếm 25% tổng diện tích đất nông nghiệp).

Ở Việt Nam, đã có 33 tỉnh thành triển khai sản xuất NNHC với diện tích đất canh tác năm 2016 là 77.000 ha (tăng 3,6 lần so với năm 2010). Nhiều mô hình sản xuất hữu cơ có hiệu quả, như: Trang trại rau củ Organik Đà Lạt; nhà máy chế biến dầu dừa Phú Hưng ở Bến Tre; nhà máy chè Cao Bồ ở Vị Xuyên - Hà Giang; nhà máy đường TT ở Tân Châu - Tây Ninh; nông trại Viễn Phú sản xuất gạo Hoa sữa và sản phẩm handmade ở Cà Mau...

Đời sống của nhân dân không ngừng tăng lên, cộng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch và tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng…đang mở ra những cơ hội và động lực thúc đẩy phát triển sản xuất NNHC ở nước ta.

Cần lộ trình, bước đi thận trọng, phù hợp

Sản xuất NNHC hiện nay tuy đang có cơ hội nhưng khó khăn, thách thức còn nhiều. Nguyên nhân chủ yếu  là do quy trình sản xuất rất khắt khe, chặt chẽ, như phải có thời gian khá dài để cải tạo đất; phải có không gian đủ để ngăn sự ô nhiễm nguồn nước, khói bụi, trong đó có hóa chất hóa học…,chi phí chứng nhận cao và phức tạp trong khi thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

Thứ trưởng Bộ NNPTNT Trần Thành Nam cho biết Bộ đang gấp rút hoàn thành Nghị định 210 về sản xuất NNHC. Trong đó tập trung tăng cường hiệu quả của truyền thông, cho cả người sản xuất và sử dụng sản phẩm NNHC; tiến hành đồng bộ các giải pháp: đất đai, công nghệ sinh học, đa dạng hóa sinh học và môi trường sinh thái bền vững; khuyến khích sản xuất sản phẩm hữu cơ đạt tiêu chuẩn, có chứng nhận, nhưng vẫn phải bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, các địa phương chọn sản xuất sản phẩm bản địa đặc sắc, kiên quyết không phát triển tràn lan. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tích cực học hỏi các nước có nền sản xuất NNHC tiên tiến. Tập trung phát triển ở các doanh nghiệp, tập đoàn sản xuất lớn như TH True Milk, Vinamilk…đồng thời khuyến khích các nhóm hộ có đủ điều kiện sản xuất NNHC; tạo điều kiện hoạt động cho các tổ chức chứng nhận NNHC trong và ngoài nước; nâng cao vai trò của Hiệp hội NNHC… Tất cả đều phải có bước đi, lộ trình phù hợp, cụ thể.

Ông Lê Quốc Phong, Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, Phó Chủ tịch Hiệp hội hữu cơ VN cho biết, Bình Điền là doanh nghiệp sản xuất phân bón vô cơ NPK lớn nhất nước. Từ lâu công ty đã tập trung nghiên cứu khoa học, đưa tới bà con nông dân những sản phẩm phân bón chất lượng cao với nhiều hoạt chất như chống thất thoát đạm, tăng hiệu quả sử dụng lân của cây trồng, giúp nhà nông giảm lượng phân bón mà vẫn đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất sau mỗi mùa vụ, góp phần bảo vệ môi trường, vì một nền sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững. Đồng thời trong những năm gần đây, Bình Điền đã đẩy mạnh sản xuất phân bón hữu cơ với số lượng từ 40.000 – 50.000 tấn/năm.

“Sắp tới công ty sẽ xây dựng nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ tại Kiên Giang với công suất 200.000 tấn/năm, nâng dần tỷ trọng doanh số kinh danh phân bón hữu cơ trong tổng doanh thu của công ty”, ông Phong tiết lộ.