Quốc bảo Việt Nam lọt mắt xanh của "đại gia" THACO: Mục tiêu xuất khẩu thu về 50 triệu USD

Ngày 3/6/2025, tỉnh Quảng Nam chính thức chấp thuận cho Tập đoàn THACO tiến hành khảo sát và lập dự án sản xuất, chế biến sâm Ngọc Linh trên diện tích 1.000 hecta tại ba huyện miền núi là Nam Trà My, Bắc Trà My và Phước Sơn. 

Chủ tịch Hội đồng Quản trị THACO, ông Trần Bá Dương, cho biết doanh nghiệp sẽ tiến hành khảo sát 1.000 hecta đất tại Quảng Nam nhằm phát triển vùng trồng dược liệu và sâm Ngọc Linh theo tiêu chuẩn quốc tế GACP-WHO (tiêu chuẩn "Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái dược liệu" của WHO), phục vụ sản xuất, chế biến và xuất khẩu. 

Không dừng ở đó, THACO hướng đến mục tiêu mở rộng diện tích trồng sâm Ngọc Linh lên 5.000 hecta vào năm 2027, đồng thời đạt kim ngạch xuất khẩu 50 triệu USD cho tỉnh Quảng Nam.

Việc mở rộng quy mô trồng và chế biến sâm Ngọc Linh (hay sâm Việt Nam) - loài dược liệu quý hiếm và đặc hữu của Việt Nam, được mệnh danh là "Quốc bảo" - sẽ góp phần nâng cao giá trị kinh tế, bảo tồn nguồn gen quý, tạo công ăn việc làm cho dân địa phương; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng trong y học.

Quốc bảo sâm Ngọc Linh : Dược liệu quý hiếm bậc nhất thế giới

Việt Nam hiện có khoảng 5.000 loài thực vật được sử dụng làm thuốc, trong đó có nhiều loại quý hiếm như sâm vũ diệp, bách hợp, thông đỏ, hoàng liên gai… Đặc biệt, sâm Ngọc Linh là một trong những dược liệu quý hiếm nhất thế giới, nổi bật với hàm lượng saponin vượt ngưỡng 50 – cao gấp đôi so với nhiều loại sâm khác trên thế giới. 

Saponin là thành phần hóa học chủ yếu trong nhân sâm , có vai trò quan trọng trong việc tạo ra ginsenosides – hợp chất hoạt động mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Chất ginsenosides tác động tích cực lên hệ thần kinh trung ương, hệ nội tiết, hệ miễn dịch và quá trình trao đổi chất, đồng thời hỗ trợ điều hòa các chức năng trong cơ thể. 

Sâm Ngọc Linh có tên trong Nhóm IA, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP và Nghị định số 64/2019/NĐ-CP của Chính phủ. Sâm Ngọc Linh năm trong Sách đỏ Việt Nam, với mức độ đe dọa bậc E (nguy cấp).

Nhờ những giá trị dược liệu quý hiếm của sâm Ngọc Linh , Việt Nam khuyến khích bảo vệ sinh cảnh sống của loài để tái trồng phục hồi quần thể trong tự nhiên; song song tiến hành nhân giống, ươm trồng để bảo tồn đối với giống gốc, và trồng để phát triển kinh tế. 

Ngày 6/6/2023 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình phát triển sâm Việt Nam theo Quyết định số 611/QĐ-TTg nhằm khai thác tiềm năng và giá trị của sâm Ngọc Linh . Chương trình này đặt mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp trồng và chế biến sâm Ngọc Linh thực thụ, hướng đến năm 2030 và định hướng phát triển đến năm 2045. 

Trong đó xác định Kon Tum và Quảng Nam là hai địa phương trọng điểm trong việc phát triển và sản xuất sâm Ngọc Linh với quy mô hàng hóa và nằm trong vùng phát triển dược liệu tập trung quốc gia.

Năm 2023, Báo điện tử Chính phủ trích lời Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết của việc nghiên cứu và hoàn thiện các mô hình hiện có nhằm tối ưu hóa hiệu quả, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, hướng đến đẩy mạnh mô hình liên kết 6 nhà – gồm Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà băng và nhà phân phối – để tạo sự cộng hưởng sức mạnh, thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp sâm Việt Nam.

Sâm Ngọc Linh (danh pháp khoa học: Panax vietnamensis) sinh trưởng ở độ cao từ 1.200 đến 2.100m so với mực nước biển, phát triển mạnh mẽ dưới tán rừng nguyên sinh với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sinh trưởng và tích lũy dưỡng chất. 

Theo kế hoạch, THACO sẽ tiến hành khảo sát tại các xã Trà Linh, Trà Nam, Trà Cang thuộc huyện Nam Trà My với diện tích 500 hecta; huyện Bắc Trà My với 300 hecta và huyện Phước Sơn với 200 hecta. Các khu vực này đều đáp ứng được các điều kiện lý tưởng cho sâm Ngọc Linh sinh trưởng, phát triển, như: nằm ở độ cao từ 1.500 đến 2.500m, có đất mùn và độ che phủ rừng từ 80 - 90%.