Suất đầu tư sân bay: Tính thế nào cho hợp lý?

Phối cảnh Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. (Ảnh: P.V)

Nhà đầu tư tư nhân xây sân bay, đắt hay rẻ?

Thời gian qua, một số doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam đã đầu tư xây dựng cảng hàng không, bước đầu đem lại hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều ý kiến vẫn băn khoăn về suất đầu tư xây dựng sân bay của các doanh nghiệp này như thế nào?

Mới đây nhất, theo báo cáo thẩm định tổng dự toán của Bộ Xây dựng ngày 30/9/2019 và hồ sơ trình Cục Hàng không Việt Nam, Nhà ga Cảng HKQT Vân Đồn do Tập đoàn Sun Group làm chủ đầu tư có công suất thiết kế 2,5 triệu lượt khách/năm, được khai thác năm 2018, có suất đầu tư xây dựng và thiết bị là 72 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 83 triệu đồng/m2sàn.

Trước đó, nhà ga được doanh nghiệp tư nhân đầu tiên tham gia đầu tư là Nhà ga quốc tế Đà Nẵng do Công ty AHT làm chủ đầu tư có công suất thiết kế 4 triệu lượt khách/năm được xây dựng từ năm 2015, khai thác năm 2017. Theo phê duyệt tổng dự toán điều chỉnh tháng 4/2018, nếu quy đổi đến thời điểm năm 2019 có suất đầu tư xây dựng và thiết bị  là 53 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 60 triệu đồng/m2 sàn.

Tiếp sau đó là Nhà ga quốc tế CHKQT Cam Ranh do CRTC làm chủ đầu tư có công suất thiết kế 4 triệu lượt khách/năm được khai thác từ năm 2018, theo phê duyệt tổng dự toán điều chỉnh tháng 4/2019 cho giai đoạn 1A và tháng 8/2019 cho giai đoạn 1B, có suất đầu tư xây dựng và thiết bị là 58 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 68 triệu đồng/m2 sàn.

Khu vực kiểm tra an ninh hành khách Cảng hàng không quốc tế Cát Bi. (Ảnh: P.V)

Trong khi đó, Nhà ga hành khách - Cảng HKQT Cần Thơ do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư, khai thác năm 2009, có công suất thiết kế 3 triệu lượt khách/năm, theo phê duyệt tổng dự toán điều chỉnh năm 2008 nếu quy đổi đến thời điểm năm 2019, có suất đầu tư xây dựng và thiết bị là 39 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 43 triệu đồng/m2 sàn.

Nhà ga hành khách T1 - Cảng HKQT Cát Bi do ACV làm chủ đầu tư đưa vào khai thác năm 2016, có công suất thiết kế 2 triệu lượt khách/năm, theo phê duyệt tổng dự toán tháng 1/2017, nếu quy đổi đến thời điểm năm 2019 thì có suất đầu tư xây dựng và thiết bị là 47 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 52 triệu đồng/m2 sàn.

Nhà ga hành khách - Cảng HKQT Phú Quốc do ACV làm chủ đầu tư đưa vào khai thác năm 2012, có công suất thiết kế 2,6 triệu lượt khách/năm, theo phê duyệt dự án điều chỉnh tháng 8/2012, nếu quy đổi đến thời điểm năm 2019 có suất đầu tư xây dựng và thiết bị là 54 triệu đồng/m2sàn, tổng suất đầu tư là 58 triệu đồng/m2 sàn.

Một chuyên gia nghiên cứu các dự án đầu tư hạ tầng do khối tư nhân đầu tư tại Trung tâm PPP giao thông, Đại học Virginia – Hoa Kỳ cho rằng, việc so sánh đơn giá cao, thấp của các hạng mục công trình với nhau phải được dựa trên tính chất, diện tích mỗi nhà ga và mức độ yêu cầu của mỗi dự án và phải có cơ sở các tiêu chí rõ ràng.

Các công trình nhà ga hàng không có nhiều yếu tố khác biệt như công năng, độ tiện nghi phục vụ hành khách, yêu cầu về yếu tố thẩm mỹ trong kiến trúc nhà ga, thời điểm triển khai xây dựng… khiến việc so sánh suất đầu tư giữa dự án là rất khập khiễng nếu như không đưa về mặt bằng quy chiếu chung.

Phương pháp xác định suất đầu tư

Trước hết, cần tính toán diện tích nhà ga cho hợp lý. Diện tích nhà ga được xác định trên cơ sở lượng hành khách tập trung giờ cao điểm nhân với tiêu chuẩn diện tích trên mỗi hành khách.

Theo TCVN 12575:2019, tiêu chuẩn diện tích cho hành khách quốc nội từ 14-16 m2/HK. Theo IATA (International Air Transport Association), định mức diện tích cho 1 hành khách giờ cao điểm của các nhà ga trên thế giới thường khoảng 12-30 m2 tuỳ theo mức độ phục vụ chọn. Giá trị trên được lấy không vượt quá 25m2/HKGCĐ đối với Ga trong nước và không vượt quá 30m2/HKGCĐ đối với Ga quốc tế.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. (Ảnh: P.V)

Theo Quyết định 706/QĐ-BXH năm 2017 của Bộ Xây dựng, suất vốn đầu tư xây dựng công trình là mức chi phí cần thiết để đầu tư xây dựng công trình mới tính theo một đơn vị diện tích, công suất hoặc năng lực phục vụ theo thiết kế của công trình.

Suất vốn đầu tư xây dựng công trình là một trong những cơ sở phục vụ cho việc xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, tổng mức đầu tư dự án, xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng ở giai đoạn chuẩn bị dự án và có thể được sử dụng trong việc xác định giá trị quyền sử dụng đất, giá trị thực tế của tài sản là sản phẩm xây dựng cơ bản khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa theo hướng dẫn của cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Suất vốn đầu tư bao gồm các chi phí: xây dựng, thiết bị, quản lý dự án đầu tư xây dựng, tư vấn đầu tư xây dựng và các khoản chi phí khác. Đây là chi phí chung tại mọi dự án đầu tư kể cả dự án sử dụng vốn ngân sách hay vốn xã hội hóa. 

“Nguyên tắc và cơ sở xây dựng các suất đầu tư giữa các nhà ga, công trình hàng không là không có sự khác biệt giữa khối tư nhân và nhà nước, bởi đây là một trong những cơ sở quan trọng nhất để tính toán hoàn vốn cho các dự án theo hình thức PPP, loại hợp đồng BOT. Các dự án nhà ga hàng không do tư nhân đầu tư, tổng mức đầu tư cũng đều được dựa trên các bộ tiêu chuẩn, định mức do Bộ Xây dựng lập hoặc được thẩm định, phê duyệt trên cơ sở bộ tiêu chuẩn, định mức này”, một chuyên gia về xây dựng cho hay.