Thị phần của 5 công ty chứng khoán lớn nhất Việt Nam sụt giảm nghiêm trọng trước sự đổ bộ của công ty ngoại và áp lực zero fee

Sở GDCK TP.HCM (HoSE) vừa công bố thị phần môi giới cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm năm 2019.

Theo đó, top 5 CTCK có thị phần lớn nhất vẫn không có sự thay đổi nào so với năm ngoái. SSI tiếp tục đứng ở vị trí số 1 với thị phần 13,96%, xếp tiếp theo lần lượt là HSC (10,54%), VCSC (8,19%), VNDS (6,81%) và MBS (4,77%).

Tuy vậy, tổng thị phần top 5 CTCK này trong năm 2019 chỉ còn 44,27%, giảm mạnh so với con số 53,83% trong năm trước.

Top 10 CTCK có thị phần lớn nhất năm 2019 có tới 4 thay đổi so với năm trước khi SHS, ACBS, FPTS, BSC đã không còn giữ được vị trí, thay vào đó là các tên tuổi mới như Mirae Asset (4,47%), VPS (3,94%), BOS (3,13%), KIS (3,08%). Tổng thị phần của 4 CTCK mới góp mặt vào top 10 này không hề nhỏ, lên tới 14,62%.

Thị phần môi giới HoSE năm 2019 xuất hiện nhiều cái tên "lạ"

Sự vươn lên mạnh mẽ của nhóm CTCK Hàn Quốc

Nếu như năm 2018, khoảng cách giữa vị trí thứ 6 (SHS) và top 5 là 1,61% thì đến năm 2019, khoảng cách này đã thu hẹp đáng kể, chỉ còn 0,3%.

Trong top 10 CTCK có thị phần lớn nhất năm 2019 có tới 2 cái tên đến từ Hàn Quốc là Mirae Asset và KIS. Vài năm gần đây, làn sóng các CTCK ngoại, đặc biệt các CTCK có nguồn vốn Hàn Quốc đổ vào Việt Nam đang diễn ra khá mạnh. Sau khi hiện diện tại Việt Nam, các CTCK Hàn Quốc đã mau chóng tăng vốn và tạo nên áp lực cạnh tranh lớn với các CTCK trong nước.

Trong quý 4/2019, Chứng khoán Mirae Asset đã hoàn tất tăng vốn điều lệ từ 4.300 tỷ lên gần 5.500 tỷ đồng, qua đó vượt qua SSI trở thành CTCK có vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam.

Trước đó, KBSV (tiền thân Chứng khoán Maritime) cũng liên tục tiến hành tăng vốn trong giai đoạn cuối năm 2018 và đầu năm 2019 lên 1.675 tỷ đồng, qua đó lọt top 10 CTCK có vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam.

Ngoài Mirae Asset và KBSV, trong top 10 CTCK vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam còn có sự hiện diện của một cái tên Hàn Quốc khác là Chứng khoán KIS với vốn điều lệ 1.897 tỷ đồng.

Với tiềm lực tài chính hùng hậu từ công ty mẹ, các CTCK vốn Hàn Quốc mau chóng trở thành đối thủ cạnh tranh đáng gờm với các tên tuổi trong nước, từ chất lượng dịch vụ cho tới số lượng chi nhánh và đặc biệt ở khả năng cung cấp nguồn vốn cho vay (margin).

Báo cáo quý 3 các CTCK công bố cho thấy dư nợ cho vay margin của Mirae Asset lên tới 6.566 tỷ đồng, vượt qua 2 CTCK hàng đầu Việt Nam là SSI (dư nợ margin 5.310 tỷ đồng) và HSC (dư nợ margin 4.670 tỷ đồng). Đây cũng là lần đầu tiên trên TTCK Việt Nam có một CTCK vốn ngoại vươn lên đầu bảng về dư nợ margin.

Các CTCK Hàn Quốc khác cũng có dư nợ margin cuối quý 3 khá lớn như KIS (2.642 tỷ đồng), KBSV (1.816 tỷ đồng), không thua kém nhiều so với dư nợ margin của các CTCK lớn trong nước như VNDS (2.950 tỷ đồng), VCSC (2.887 tỷ đồng), MBS (2.427 tỷ đồng)…

Áp lực cạnh tranh từ "zero fee"

Ngày 15/2/2019, Thông tư 128/2018/TT-BTC (Thông tư 128), thay thế cho Thông tư số 242/2016/TT-BTC quy định giá dịch vụ trong lĩnh vực chứng khoán áp dụng tại các tổ chức kinh doanh chứng khoán, ngân hàng thương mại tham gia vào TTCK Việt Nam đã chính thức có hiệu lực.

Một điểm đáng chú ý trong thông tư 128 là giá dịch vụ môi giới mua, bán cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền có bảo đảm (áp dụng cho chứng khoán niêm yết và chứng khoán đăng ký giao dịch) chỉ áp dụng mức tối đa 0,5% giá trị giao dịch. Trước đó, theo thông tư 242/2016/TT-BTC, biểu giá tối thiểu được áp dụng là 0,15% và tối đa 0,5%.

Thay đổi này đồng nghĩa với việc sẽ không còn mức giá sàn dịch vụ mua, bán chứng khoán 0,15%, hay các CTCK có thể cạnh tranh lẫn nhau từ việc giảm phí dịch vụ. Kể từ khi ra đời thông tư 128, một số CTCK như VPS, Pinetree…đã tiến hành hạ phí giao dịch, thậm chí miễn phí giao dịch chứng khoán và đã thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư.

Việc cạnh tranh bằng phí đang gây ra áp lực lớn các CTCK top đầu, điều này có thể thấy rõ khi nhiều công ty đã mất thị phần. Ngược lại, một trong những CTCK "zero fee" là VPS đã lọt vào top 10 thị phần lớn nhất HoSE.

Trong năm 2020, áp lực cạnh tranh ngành chứng khoán được dự báo sẽ còn khốc liệt hơn nữa khi ngày càng có nhiều CTCK vốn ngoại với tiềm lực tài chính hùng hậu hiện diện tại Việt Nam, sẵn sàng cạnh tranh với các CTCK nội trên mọi phương diện.

Mirae Asset đã đã đẩy MBS ra khỏi Top 5 và có thể sớm lấy vị trí thứ 4 của VNDirect