Thua lỗ tăng quá nhanh, nhà đầu tư nên hành động như thế nào?

Sau hai phiên hồi phục nhẹ, chứng khoán Việt Nam tiếp đà giảm mạnh trong phiên hôm nay. Áp lực bán dồn dập từ những nhóm cổ phiếu trụ khiến VN-Index chính thức “thủng” đáy tháng 10 vừa qua và để tuột mất ngưỡng hỗ trợ quan trọng 950 điểm.

Tâm điểm là nhóm bất động sản với hàng loạt cổ phiếu giảm hết biên độ. Điệp khúc giảm sàn, “trắng bên mua” lại tiếp diễn với NVL khi dư bán sàn hơn 30 triệu cổ phiếu nhưng chỉ khớp lệnh vỏn vẹn 331 nghìn đơn vị; PDR thậm chí chỉ khớp lệnh được hơn 170 nghìn cổ phiếu, trong khi “chất sàn” đến hơn 48 triệu đơn vị. Những mã khác như DIG, DXG, LDG cũng đồng loạt giảm sâu với hàng triệu cổ phiếu bị “nhốt sàn”.

Kết phiên, VN-Index thu hẹp đà giảm còn hơn 38 điểm (tương đương 3,89%) để lùi về sát mốc 947điểm. Thị trường chìm trong sắc đỏ với 836 mã giảm điểm, trong đó có 305 mã giảm sàn.

Thực tế, trong bối cảnh thị trường liên tục lao dốc mạnh thì phiên giảm điểm này không còn gây bất ngờ. Khi tâm lý và niềm tin trên thị trường đang yếu, chỉ một yếu tố bất định cũng có thể khiến thị trường giảm nhanh mạnh.

Đánh giá về phiên giảm điểm này, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng thị trường giảm mạnh do hiện tượng “domino” bán mạnh từ những đợt “call margin” thời gian gần đây.

Nói về áp lực “call margin” trên thị trường, ông Minh cho rằng một khi đã lan đến các “tài khoản lớn” thì ảnh hưởng rất lớn. Đặc biệt là những cổ phiếu bất động sản xuất hiện tình trạng dư bán sàn và mất thanh khoản, có nghĩa bán giải chấp nhưng không ai mua.

Bởi khi các CTCK không thể bán ra những cổ phiếu phiếu mất thanh khoản, buộc họ sẽ phải bán các cổ phiếu khác trong danh mục để thu hồi vốn. Điều này tạo nên hiệu ứng bán lan truyền trên diện rộng và khiến VN-Index giảm mạnh.

Dự báo về thị trường trong những phiên tiếp theo, chuyên gia Yuanta cho rằng khi “thủng” ngưỡng hỗ trợ 950 điểm thì khả năng cao thị trường sẽ tiếp tục giảm theo quán tính và kiểm nghiệm những mốc điểm thấp hơn. Không loại trừ khả năng VN-Index về quanh vùng hỗ trợ 900 – 920 điểm nếu tình trạng call margin chưa được cải thiện.

Thực tế, thời điểm trước, khi thị trường vẫn xoay vòng quanh những vấn đề liên quan đến cung - cầu việc dự đoán đỉnh đáy vẫn có phần chính xác. Tuy nhiên, khi thị trường rơi vào cảnh khủng hoảng niềm tin như hiện tại thì những dự đoán về chỉ số không còn quan trọng. Vấn đề mà nhà đầu tư quan tâm hơn cả trong lúc này là bao giờ áp lực bán giải chấp của nhóm cổ phiếu lớn giảm. VN-Index sẽ khó tìm điểm cân bằng nếu các tình trạng “call margin” tại những doanh nghiệp lớn chưa được giải quyết.

Dù vậy, chuyên gia Yuanta cho rằng khi áp lực giải chấp giảm bớt đi sẽ là tia sáng cho thị trường. Trong trường hợp này, các doanh nghiệp sẽ có hai giải pháp để khắc phục. Thứ nhất là tăng thêm cổ phiếu để đưa tỷ lệ về ngưỡng an toàn và thứ hai là giải quyết các tài sản đảm bảo để bên cho vay không bán tiếp cổ phiếu.

Do đó, doanh nghiệp buộc phải cân được lượng margin tại các CTCK, sau đó có động thái “trấn an” nhà đầu tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh nghiệp đang cạn kiệt về dòng vốn, việc mua vào lượng lớn cổ phiếu để “đỡ giá” cũng là một thách thức lớn.

Sau những sóng gió trên thị trường, ông Minh có rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ thua lỗ nặng nề khi thực hiện bắt đáy cổ phiếu trong những phiên “hồi phục giả”. Chuyên gia cho rằng rất khó để đưa ra quyết định cắt lỗ nếu đã thua lỗ nặng nề. Nếu mức lỗ chỉ dừng lại ở mức 20-30% thì việc cắt lỗ dễ dàng hơn, song nếu mức lỗ lên đến 60-70% thì nhà đầu tư không nên tiếp tục bán cổ phiếu.

Theo đó, nếu nhà đầu tư nắm giữ những cổ phiếu không quá rủi ro và không dùng margin thì vẫn có thể nắm giữ cổ phiếu, chờ đợi những nhịp hồi để hạ giá vốn, cơ cấu danh mục. Khi thị trường hồi phục, chúng ta có thể mua theo chiều lên để hạ dần giá vốn.

Giống lý thuyết cân bằng, những cổ phiếu có nền tảng tốt vẫn sẽ có cơ hội hồi phục trở lại, vấn đề chỉ là thời điểm nào. Bởi, đối với những doanh nghiệp tốt, việc bán theo thị trường có thể khiến nhà đầu tư thiệt hại nặng nề hơn.