Wash trade - giao dịch thao túng giá cổ phiếu là gì? Đâu là dấu hiệu nhận biết cổ phiếu dễ bị thao túng giá?

Kỹ thuật giao dịch Wash trade là việc đối tượng thực hiện thao túng giá thông qua bán và mua lại cùng một cổ phiếu để tạo giao dịch và làm tăng/giảm giá cổ phiếu nhưng không làm thay đổi quyền sở hữu cổ phiếu đó hoặc có làm thay đổi nhưng thay đổi trong một nhóm nhà đầu tư có liên quan chặt chẽ với nhau.

Thao túng giá như vậy sẽ tập trung vào mục tiêu tác động lên khối lượng, từ đó khiến giá giao dịch của cổ phiếu tăng lên. Cũng có thể lệnh sẽ được đặt tại mức giá cao hoặc thấp để tạo xu hướng giá giả tạo.

Tuy nhiên, nếu bị phát hiện sẽ không khó khăn để tìm chứng cứ cho hành vi này, và hầu như tại nhiều nước các giao dịch này khi bị phát hiện sẽ bị hủy bỏ.

Tại Việt Nam, hình thức thao túng giá này ngày càng tinh vi, hành vi này thường được một nhóm nhà đầu tư hoặc mở nhiều tài khoản tại công ty khác nhau để thực hiện giao dịch mua bán để tạo ra xu hướng giá giả tạo và kiếm lợi nhuận được từ việc tham gia của nhà đầu tư hay còn gọi "lùa được gà vào chuồng".

Để nhận biết giao dịch thao túng giá wash trade, nhà đầu tư có thể quan sát biểu đồ giá hàng ngày. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất chính là đồ thị các cổ phiếu nằm như một đường thẳng trong một khoảng thời gian dài, khối lượng giao dịch các phiên tương đồng nhau hay thông tin về doanh nghiệp không có gì đặc biệt nhưng giá cổ phiếu duy trì tăng hoặc giảm đều đặn.

Dấu hiệu doanh nghiệp hay bị thao túng có thể gồm nhiều yếu tố.

Đầu tiên, doanh nghiệp đó sẽ có cơ cấu cổ đông lớn là một vài cá nhân, bởi lẽ yêu cầu bắt buộc là phải sở hữu được một lượng cổ phiếu và tiền mặt lớn đủ để kiểm soát được cung cầu trên thị trường.

Bên cạnh đó, chính ban lãnh đạo doanh nghiệp cũng có thể sử dụng các biện pháp để tác động vào diễn biến giá cổ phiếu như: đăng ký mua bán với lượng lớn cổ phiếu, đưa ra liên tục các phát biểu về doanh nghiệp, hay chia, tách, phát hành thêm cổ phiếu…., trong một số trường hợp lãnh đạo đăng ký mua/ bán nhưng không thực hiện mua bán hoặc thực hiện với tỷ lệ rất nhỏ so với số đăng ký.

Ngoài ra, thao túng giá cổ phiếu sẽ chỉ xảy ra tại những doanh nghiệp đấy thực sự đang có vấn đề kinh doanh hoặc bản thân doanh nghiệp không phải là tâm huyết của lãnh đạo. Thông thường, các doanh nghiệp sản xuất thuần túy, tài sản cố định cao, lợi nhuận doanh thu đều, ban lãnh đạo quan tâm đến phát triển doanh nghiệp thì sẽ ít bị thao túng giá hơn các doanh nghiệp có tài sản cố định thấp. Do đó, khi phân tích đầu tư nhà đầu tư nên thận trọng khi xem xét tài sản cố định của doanh nghiệp.