36.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn, lộ diện loạt doanh nghiệp chậm trả

Từ đầu năm đến nay, tổng giá trị trái phiếu phát hành ra công chúng đạt 41.000 tỷ đồng, ghi nhận mức cao nhất trong những năm gần đây. Trong khi đó, tháng 8 sẽ có 36.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn, mức cao nhất trong năm.

VIS Rating đánh giá, 1.200 tỷ đồng trái phiếu trong số này đối mặt rủi ro cao bị chậm trả lần đầu. Các trái phiếu này phát hành bởi 2 công ty bất động sản có hồ sơ tín nhiệm ở mức “cực kỳ yếu”.

Ngoài ra, có 14.400 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn đã bị chậm trả lãi, trong đó có 10.500 tỷ đồng từ 4 công ty liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Những trái phiếu khác là của Novaland, Trung Nam và Hải Phát phát hành - đây đều là các doanh nghiệp đang trong quá trình tái cơ cấu nợ.

Không kể nhóm ngân hàng, dữ liệu từ FiinGroup cũng ghi nhận, áp lực thanh toán trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 8 dự kiến tăng mạnh, với tổng cộng 27.400 tỷ đồng gốc đến hạn, cao nhất trong năm, tăng 51,7% so với tháng trước.

Bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với khoảng 17.500 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong tháng 8, tương đương 63,8% tổng nghĩa vụ gốc của khối phi ngân hàng. Quy mô này cao gấp 3,8 lần mức đáo hạn bình quân trong bảy tháng đầu năm (4.600 tỷ đồng). Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp ở ngành bất động sản dự kiến đạt đỉnh trong tháng 8 và giảm dần trong các tháng tiếp theo.

Một số doanh nghiệp có khối lượng trái phiếu đến hạn lớn gồm CTCP Đầu tư Quang Thuận 6.000 tỷ đồng, Trung Nam Land 2.500 tỷ đồng, CTCP Dịch vụ - Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh (Setra) 2.000 tỷ đồng. Cả 3 công ty trên đã từng vi phạm nghĩa vụ trả lãi

Tính chung nửa cuối năm 2025, tổng giá trị gốc trái phiếu đến hạn của nhóm phi ngân hàng ước đạt khoảng 101.900 tỷ đồng, gấp hơn hai lần so với nửa đầu năm (44.400 tỷ đồng), cho thấy áp lực hiện hữu. Riêng bất động sản chiếm khoảng 64% với 65.300 tỷ đồng.

Ngoài nghĩa vụ gốc, trong tháng 8/2025, nhóm phi ngân hàng dự kiến phải thanh toán khoảng 6.600 tỷ đồng tiền lãi trái phiếu , tăng 22,8% so với tháng trước. Ngành bất động sản vẫn đứng đầu với khoảng 4.200 tỷ đồng, tương đương 63% tổng nghĩa vụ lãi. Các ngành tiếp theo gồm dịch vụ tài chính (670 tỷ đồng), du lịch và giải trí (654 tỷ đồng), tiện ích (347 tỷ đồng) và xây dựng - vật liệu (241 tỷ đồng).

Nhóm phân tích của S&I Ratings nhận định, áp lực tài chính với các doanh nghiệp bất động sản sẽ còn kéo dài trong 12 – 18 tháng tới.

Ở chiều tích cực, S&I Ratings cho rằng, việc Chính phủ đẩy mạnh tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án bất động sản gần đây được đánh giá sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp khôi phục triển khai dự án và cải thiện dòng tiền. Khi dự án được khơi thông và đủ điều kiện triển khai, doanh nghiệp có thể dùng dự án làm tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng, đồng thời mở bán sớm để có nguồn trả nợ trái phiếu .

Cùng với xu hướng gia tăng phát hành trái phiếu của nhóm ngân hàng nhằm bổ sung vốn trung và dài hạn, S&I Ratings cho rằng thị trường trái phiếu doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục phục hồi trong nửa cuối năm 2025.

Ngoài ra, Quốc hội đã thông qua sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp có hiệu lực từ tháng 7/2025, trong đó đáng chú ý là quy định doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ phải có tỷ lệ nợ phải trả không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu.

Tuy nhiên, quy định này loại trừ một số tổ chức phát hành đặc thù, gồm tổ chức tín dụng và doanh nghiệp phát triển bất động sản – hai nhóm chiếm gần như toàn bộ giá trị phát hành trên thị trường trong những năm qua. S&I Ratings nhận định, đây là bước đi ban đầu nhằm nâng cao chất lượng thị trường trái phiếu doanh nghiệp và kiểm soát rủi ro tài chính, đặc biệt đối với những doanh nghiệp có năng lực yếu.