Bạn có biết mình nên làm gì khi lo sợ thị trường "gấu" sắp ập đến?

Nếu trong tình trạng hỗn loạn của thị trường chứng khoán trong vài tháng qua, các nhà đầu tư của Phố Chính (Main Street) nhận được một "tia may mắn" thì sẽ là như thế này: Bây giờ họ có suy nghĩ thực tế hơn nhiều về mức độ rủi ro mà họ sẵn sàng chấp nhận và mức độ quan trọng của việc đánh giá lại về đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Cú sụt giảm 19,8% của S&P 500 từ tháng 9 tới tháng 12 của năm vừa rồi vẫn chưa hẳn là chỉ số này đã rơi vào thị trường giá xuống (trừ khi làm tròn số). Và kể từ đó, các cổ phiếu thuộc S&P 500 đã tăng trở lại hơn 9%. Tuy nhiên, sau khi thị trường giá tăng diễn ra trong một thời gian dài thì nỗi lo về việc bỏ lỡ cơ hội bỗng trở thành lo ngại về khoảng thời gian "tươi đẹp" này sẽ nhanh chóng "tan biến". Lần đầu tiên trong một khoảng thời gian, một số nhà đầu tư đang nhìn nhận nghiêm túc về rủi ro trong danh mục đầu tư của họ. Lou Stanasolovich, chủ tịch của Legend Financial Advisors, cho biết: "Thời kỳ quản lý sở hữu khách hàng của chúng tôi lên cao nhất là khi thị trường có diễn biến tệ hại. Chúng tôi sống vì điều này."

Thật ra, rất nhiều người không muốn phân tích sâu về danh mục đầu tư của họ trừ khi có một "cú hích" mạnh xảy ra và khiến họ phải chú ý. Trong khi hiện nay có nhiều người đang lo lắng, thì một số khác lại ở trạng thái khủng hoảng, khiến đây là thời điểm hợp lý để họ xem xét lại danh mục đầu tư còn gắn liền với khả năng chịu rủi ro và mục tiêu tài chính của họ hay không.

Đương nhiên, các nhà tư vấn đều cảnh báo về tình trạng tâm lý đi xuống sau khi thị trường giảm mạnh. Nhiều nhà đầu tư thậm chí còn muốn mua cổ phiếu, với mong muốn có một mã cổ phiếu cho danh mục đầu tư, hỗ trợ cho dự định phân bổ của họ. Sam Boyd, chuyên gia hoạch định tài chính và phó chủ tịch cấp cao tại Capital Asset Management Group, cho hay khi chứng kiến thị trường biến động mạnh thì ông chỉ mong nó diễn ra trùng khớp với thời điểm ông nhận lương, nhờ đó ông sẽ có tiền để mua vào khi thị trường rớt giá.

Ý tưởng xem xét lại danh mục đầu tư không phải là để tính toán thời gian cho thị trường, mà là để chấp nhận những biến động đó là điều bình thường và đảm bảo rằng bạn không phải chịu tổn thất nhiều hơn những gì bạn có thể. Các nhà đầu tư có thể xem xét lại tất cả tài khoản để thấy sự trùng lặp và liệu có phải tái cân bằng hay không. Theo đó, nhiều người nhận thấy rằng danh mục đầu tư của họ tập trung đáng kể vào những cổ phiếu công nghệ có vốn hóa lớn.

Đánh giá lại sự tập trung vào cổ phiếu công nghệ trong danh mục đầu tư không có nghĩa là "tháo chạy" khỏi những mã này một cách hoàn toàn. Tính đến ngày 30 tháng 11 năm ngoái, quỹ ETF Vanguard của S&P 500 đã có khoảng 22% tài sản trong nhóm công nghệ. Bạn có thể sử dụng con số đó để tham khảo. Nếu tỷ trọng của nhóm công nghệ trong danh mục đầu tư của bạn đang nắm giữ ít hơn số đó, thì bạn cho rằng các cổ phiếu công nghệ đang được định giá quá cao. Còn nếu bạn nắm giữ nhiều hơn, thì có thể bạn đang chạy theo đà tăng của nhóm cổ phiếu "hot" nhất thị trường và có nghĩa là bạn nên thu gọn danh mục đầu tư.

Các nhà đầu tư cũng nên xem xét họ đã "rót" đủ tiền vào trái phiếu hay chưa. Một lý do khiến thị trường lao dốc đó là việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) nâng lãi suất lên cao và theo đó, giá trái phiếu lại giảm. Tuy nhiên, danh mục đầu tư đa dạng bao gồm trái phiếu chất lượng cao có thể sẽ ít biến động hơn so với chứng khoán và đóng một vai trò chủ chốt trong việc bảo toàn vốn theo thời gian.

Những bí quyết như thế này có thể định hình lại suy nghĩ về tiền bạc và giúp các nhà đầu tư dễ dàng hơn khi đối mặt với những vấn đề như vậy. Một số nhà hoạch định đã khuyên rằng nên phân bổ tiền vào 3 nhóm khác nhau cho những mục tiêu với các khoảng thời gian khác nhau. Nhóm "ngay bây giờ" dành cho những khoản chi hàng ngày và khẩn cấp có thể nắm giữ thu nhập trong tài khoản ngân hàng hay thị trường tiền tệ trong 3 năm. Đối với một người U60, nhóm "sớm" có thể sẽ giúp trang trải thêm chi phí, như 5 đến 10 năm đầu của thời gian nghỉ hưu, có thể đầu tư một cách bảo thủ, trái phiếu là một gợi ý. Còn nhóm "sau này" tập trung vào những mục tiêu trong hơn 10 năm với phần còn lại của danh mục đầu tư và có thể đầu tư vào chứng khoán. Khi bạn đã giải quyết được các vấn đề lớn đó thì bạn có thể quay lại để lờ đi những biến động của các chỉ số thị trường.