Bình Định: Hàng trăm ha lúa chết cháy dù sát kênh nước

Càng làm ruộng, càng… đói

Cứ đến vụ hè thu là gần 100ha ruộng ở xã Bình Thuận lại lâm cảnh khô cháy, người dân cũng trong cảnh thiếu nước sinh hoạt vì đứt mạch nước ngầm. Chỉ mới giữa tháng 3 nhưng trời đã chang chang nắng, nhìn từ xa, cánh đồng Chà Rang, Ốc và Rọc Đức ở xã Bình Thuận chỉ thấy một màu héo úa, những đám lúa xơ xác vì bị thiếu nước nghiêm trọng.

Nhiều cánh đồng ở xã Bình Thuận (huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định) khô hạn khốc liệt.  Ảnh: D.T

Nông dân Võ Phong (50 tuổi, ở xã Bình Thuận) đang có hơn 1 mẫu ruộng ở đây cho biết, cánh đồng Chà Rang vốn là vùng đất sét nên trồng cây gì cũng tươi tốt, được mệnh danh là vùng ruộng mật của cả vùng này.

“Nếu trời cho mưa, chúng tôi trồng lúa và rau màu đạt năng suất cao lắm, cũng ít sâu bọ. Nhưng do không có nước để sản xuất nên bà con chỉ canh tác được một vụ, lại hay thất thu. Mấy năm nay, bà con kêu cứu khắp nơi xin nước để sản xuất, nhưng mãi đến nay ước nguyện vẫn chưa thành” - nông dân Võ Phong than thở.

Cũng có ruộng ở đồng Chà Rang, ông Nguyễn Văn Ninh (67 tuổi) cho hay: “Đồng khô cỏ cháy hết, càng ngày hạn hán càng khốc liệt hơn, nhất là 2 năm nay hạn hán kinh khủng. Chúng tôi đa số già rồi, không làm được việc gì khác ngoài sống dựa vào mấy thước đất trồng lúa, giờ càng làm càng đói, kiểu này thì gay go”.

Không chỉ cánh đồng Chà Rang mà dọc các cánh đồng lân cận, người dân ở xã Bình Thuận cũng đang kêu trời vì tình trạng thiếu nước. Trên đồng Ốc ở thôn Thuận Hạnh, chúng tôi chứng kiến cảnh nhiều ruộng lúa đã trổ bông, nhưng do thiếu nước lâu ngày nên nhiều cây lúa đã chết cháy, số khác thì còi cọc không trổ được bông.

Tương tự, cánh đồng Rọc Đức rộng trên 40ha của 50 hộ dân khác ở xã Bình Thuận cũng buộc phải bỏ hoang vì không có giọt nước nào. Trong khi đó, hàng loạt hộ dân ở 2 thôn Thuận Hạnh, Thuận Hiệp (xã Bình Thuận) lâm cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng.

“Ruộng đồng chết cháy đã đành, khổ nhất là tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Vùng này, phải có tới hàng trăm hộ bị ảnh hưởng. Năm ngoái, hạn hán kinh hoàng nhất khi đến hết tháng 9 mà người dân nơi đây vẫn phải đi gánh nước về dùng sinh hoạt và nuôi gia súc, khổ ghê gớm. Trước đó, dân làng nơi đây đã bỏ tiền triệu và nhiều công sức để khoan đào giếng ngầm, mua ống dẫn nước nhưng mọi cách đều bất lực”- bà Trương Thị Xuân (xóm 2, thôn Thuận Hạnh) nói.

Chờ vốn đến bao giờ?

Theo Trưởng thôn Thuận Hạnh (xã Bình Thuận) Nguyễn Đình Kiều, thôn này có 372 hộ với 1.450 nhân khẩu. Riêng cánh đồng Chà Rang rộng 47ha, có trên 50 hộ dân đang canh tác thì câu chuyện thiếu nước sản xuất đã diễn ra gần 20 năm nay.

Đáng nói, gần đồng Chà Rang có kênh mương N24 dẫn nước từ đập dâng Văn Phong về chỉ cách 1 - 2km. Nhiều năm nay bà con kiến nghị mở một trạm bơm từ kênh N24 vào đồng Chà Rang. Sau đó, có cán bộ của Sở NNPTNT tỉnh Bình Định về khảo sát, đo đạc nhưng không thấy làm, điều này khiến người dân rất bất bình, chán nản.

Chủ tịch UBND xã Bình Thuận Đặng Văn Hiền thừa nhận, dù có kênh mương N24 đi qua, nhưng cả trăm ha đất sản xuất nông nghiệp (chủ yếu trồng lúa) ở Bình Thuận vẫn bị thiếu nước tưới, cùng với hàng trăm hộ dân thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô. Trong đó, cấp bách nhất vẫn là đồng Chà Rang và vùng dân cư 2 thôn Thuận Hạnh, Thuận Hiệp. Ngay trong vụ đông xuân, nhiều diện tích lúa và cây màu của người dân đã bị thiệt hại, khô cháy.

Thực tế cho thấy, cánh đồng Chà Rang có cao trình cao hơn kênh mương hiện hữu N24. Ở đây chỉ có thể lập trạm bơm để cung cấp nước cho người dân sản xuất và bổ sung vào mạch nước ngầm cho bà con sử dụng. Tuy nhiên, trạm bơm ngốn rất nhiều tiền, trong khi xã không có kinh phí.

Theo người dân xã Bình Thuận, từ nhiều năm trước, khi về tiếp xúc cử tri, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định đã ghi nhận ý kiến người dân và đã chỉ đạo Sở NNPTNT tỉnh này sớm nghiên cứu, đầu tư hệ thống dẫn nước về cho đồng Chà Rang. Sau đó, đã có nhiều đoàn về nghiên cứu, khảo sát, đo đạc rầm rộ để lập dự án trạm bơm đồng Chà Rang. Người dân Bình Thuận chưa kịp mừng thì dự án đã bị ngừng trệ vì không có vốn, khiến bà con rất bức xúc.

Giám đốc Sở NNPTNT tỉnh Bình Định Phan Trọng Hổ cho biết, sắp tới sẽ đưa dự án trạm bơm ở đồng Chà Rang vào đầu tư theo nguồn vốn trung hạn giai đoạn 2021 – 2025, nhưng ông Hổ cũng không dám chắc cụ thể khi nào vì còn tùy thuộc vào nguồn vốn.