Bộ trưởng "phàn nàn" việc truy thu thuế Unilever, Tổng kiểm toán dùng quyền tranh luận

Đã từng xuất hiện trong tranh luận giữa Bộ trưởng Bộ Tài chính và Tổng Kiểm toán ở phiên thảo luận dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) trong kỳ họp cuối năm 2018 của Quốc hội, sáng 24/5 cái tên Unilever lại khiến Tổng Kiểm toán Hồ Đức Phớc dùng đến quyền tranh luận.

Tiếp thu ý kiến đại biểu cuối phiên thảo luận của Quốc hội về dự thảo luật Quản lý thuế (sửa đổi), Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng thêm một lần nêu lại sự bất hợp lý của việc Kiểm toán Nhà nước kiến nghị truy thu thuế của doanh nghiệp, nhưng cơ quan thuế lại là cơ quan thực hiện kiến nghị, nên cuối cùng cơ quan thuế lại là cơ quan bị doanh nghiệp kiện.

Ví dụ được Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nêu là Kiểm toán Nhà nước kiến nghị truy thu của Unilever hơn 800 tỷ đồng, sau đó lại thống nhất truy thu hơn 500 tỷ và cuối cùng lại đồng ý chỉ thu có hơn 300 tỷ.

Theo Bộ trưởng, nếu ngay từ đầu cơ quan thuế ra quyết định truy thu hơn 800 tỷ thì sẽ bị doanh nghiệp kiện ra tòa.

Ngay lập tức, Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc sử dụng biển tranh luận để "giải trình rõ thêm ý kiến của Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng về Unilever để Quốc hội hiểu, kẻo lại nghĩ là Kiểm toán Nhà nước kết luận không đúng".

Tổng Kiểm toán nói, Unilever đã bị Thanh tra Cục thuế Tp.HCM kiến nghị truy thu 383 tỷ đồng, và họ đã nộp. Tuy nhiên, sau đó Kiểm toán Nhà nước vào kiểm tra hồ sơ và kết luận cần truy thu thêm 882 tỷ đồng nữa.

Kiểm toán Nhà nước đã yêu cầu đoàn thanh tra Cục thuế Tp.HCM giải trình tại sao lại truy thu có 383 tỷ thì được giải trình do điều kiện cuối năm nên đoàn chỉ căn cứ vào số liệu do Công ty tự tính toán để kiến nghị truy thu chứ chưa kiểm tra, rà soát các hồ sơ tài liệu liên quan của doanh nghiệp.

"Việc chúng tôi kiến nghị 882 tỷ đồng là đúng và thanh tra thuế làm không đúng", Tổng Kiểm toán Nhà nước khẳng định.

Tuy nhiên, 8 tháng sau, Unilever có khiếu nại nên Kiểm toán Nhà nước đã mời Tổng cục Thuế và Cục thuế Tp.HCM làm việc với doanh nghiệp.

"Họ cung cấp thêm hồ sơ mở rộng, chưa được giám định. Chỉ căn cứ vào hồ sơ họ cung cấp thì kết luận là phải truy thu 575 tỷ đồng. Sau đó, bà Phó tổng giám đốc của Unilever làm việc với Kiểm toán Nhà nước, Tổng cục thuế, Cục thuế Tp.HCM tại Kiểm toán Nhà nước và họ chấp nhận nộp 384 tỷ đồng, kiến nghị không phạt chậm nộp. Do đó, chúng tôi bàn với các cơ quan là họ chấp nhận số tiền đó thì cứ để họ nộp, còn hồ sơ mở rộng bổ sung sau, chứ không phải do Kiểm toán làm không chính xác", ông Phớc nói.

Ông Phớc cũng một lần nữa phản hồi về điều 21 khoản 2 (quy định nếu kết luận của Kiểm toán Nhà nước khác kết luận của cơ quan thuế thì thực hiện theo kết luận của cơ quan thuế) mà Tổng Kiểm toán đã phát biểu trước Quốc hội về việc Bộ Tài chính "đẩy Kiểm toán Nhà nước ra ngoài".

Theo đó, Tổng kiểm toán cho rằng khi cơ quan kiểm toán, thanh tra vào kiểm tra thuế thì cơ quan thuế có trách nhiệm giải trình. Vậy thì khi kiểm tra hồ sơ thuế nào đấy cơ quan thuế phải cử cán bộ làm việc với cơ quan thanh tra, kiểm toán, chịu trách nhiệm phối hợp, cung cấp hồ sơ, giải trình...

Do đó, "khi lập biên bản thì cơ quan thuế đã cùng với cơ quan kiểm toán, thanh tra làm, nên kết luận của kiểm toán và thanh tra thì cơ quan thuế phải có trách nhiệm thực hiện, thì doanh nghiệp kiện cơ quan thuế là đúng rồi", Tổng Kiểm toán nói và cho rằng "cơ quan thuế có quyền đồng ý, không đồng ý, khiếu kiện quyết định của kiểm toán" từ lúc phối hợp làm việc.