Các ngân hàng lớn ngày càng phình to - Hồi chuông báo động khiến Washington lo lắng

Hai thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Sherrod Brown đã chỉ trích các ngân hàng hàng đầu về hoạt động giao dịch của họ, và tỏ ra lo ngại rằng quá nhiều vụ sáp nhập sẽ gây tổn hại cho người tiêu dùng bình thường và khiến các ngân hàng nhỏ hơn khó duy trì khả năng cạnh tranh hơn.

Hiện tại, số lượng ngân hàng có tài sản hơn 50 tỷ USD vào cuối quý đầu tiên của năm 2021 đã lên tới 52, tăng mạnh so với con số 39 vào cuối năm 2017, theo dữ liệu từ S&P Global Market Intelligence.

Riêng trong năm nay, PNC đã mua BBVA USA Bancshares, một thương vụ cho phép PNC trở thành ngân hàng lớn thứ 5 tại Mỹ tính theo tài sản. Còn Huntington Bancshares hợp nhất với TCF.

Trong khi đó, một số thương vụ khác được công bố vào đầu năm nay đang chờ phê duyệt, bao gồm ngân hàng M&T mua lại People's United, New York Community Bancorp mua lại Flagstar Bancorp và Webster Financial sáp nhập với Sterling Bancorp.

Quốc hội Mỹ có trách nhiệm một phần trong chuyện này

Tốc độ điên cuồng của các vụ "hôn nhân" chóng vánh đó phần lớn là kết quả của những thay đổi trong các quy định tài chính trong vài năm qua.

Không phải ngẫu nhiên mà đã có hàng loạt vụ sáp nhập ngân hàng kể từ khi các nhà lập pháp ra phán quyết vào năm 2018 rằng các ngân hàng phải có tài sản 250 tỷ USD, chứ không phải "chỉ" 50 tỷ USD, để được coi là các tổ chức tài chính quan trọng về mặt hệ thống (SIFI).

Hiện chỉ có hơn 10 ngân hàng Mỹ đủ lớn để có được chỉ định là SIFI, gồm JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Truist, US Bancorp và PNC.

Sự thay đổi từ 50 tỷ USD lên 250 tỷ USD dành cho SIFI đã mở ra cánh cửa cho nhiều ngân hàng quy mô trung bình thôn tính nhanh các đối thủ mà không sợ rằng họ sẽ đột ngột bị yêu cầu phải trải qua sự giám sát nghiêm ngặt và khó khăn hơn.

Các ngân hàng đã tận dụng sự thay đổi đó và bắt đầu sáp nhập. Lý do để làm như vậy là khá rõ ràng: Các tổ chức lớn hơn có thể cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả để tăng lợi nhuận.

Đại dịch cũng khởi sinh nhiều giao dịch hơn. Việc cắt giảm lãi suất khẩn cấp của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã khiến các ngân hàng khó kiếm tiền hơn từ các khoản cho vay vì lãi suất gần bằng 0 - và có khả năng sẽ về mức zero trong tương lai gần.

Điều đó thể hiện rõ qua kết quả kinh doanh hàng quý mới nhất của các ngân hàng hàng đầu được báo cáo trong tuần này. Doanh thu trong quý 2 của JPMorgan Chase, Bank of America, Citi và BNY Mellon đã giảm so với một năm trước.

Sẽ có những thay đổi từ Washington?

Tuy nhiên, không rõ làn sóng M&A (thôn tính và sáp nhập) trong ngành ngân hàng sẽ kéo dài bao lâu nữa. Điều đáng chú ý là những thay đổi gần đây nhất đối với luật ngân hàng ở Washington đã được thực hiện dưới thời chính quyền Trump và với Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Tổng thống Biden gần đây đã phát đi tín hiệu bằng một sắc lệnh hành pháp sâu rộng rằng ông dự định xem xét kỹ lưỡng các vụ sáp nhập chặt chẽ hơn so với người tiền nhiệm.

Warren, cùng với Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Jesus "Chuy" Garcia, cũng đã giới thiệu dự luật "Đạo luật hiện đại hóa, xem xét lại việc sáp nhập trong ngành ngân hàng" vào tháng 12/2019 và nó có thể được đưa ra lại vì đảng Dân chủ hiện chiếm đa số mỏng trong Thượng viện.

Mục tiêu của đạo luật Warren-Garcia là "chấm dứt việc chấp thuận đối với các đơn xin sáp nhập ngân hàng" và họ có thể nhận được sự đồng cảm từ Brown, thượng nghị sĩ bang Ohio, chủ tịch Ủy ban ngân hàng, nhà ở và các vấn đề đô thị của Thượng viện.

Hôm thứ Năm, ông Brown đã dành cho Chủ tịch Fed, Jerome Powell, rất nhiều câu hỏi về việc sáp nhập ngân hàng trong thời gian ông Powell xuất hiện trước ủy ban trong phiên điều trần về kinh tế.

"Chúng ta không thể để các ngân hàng lớn hợp nhất thành các ngân hàng lớn hơn, khiến các ngân hàng nhỏ khó cạnh tranh hơn và những cộng đồng nông thôn cũng như da màu bị bỏ lại phía sau", ông Brown nói trong bài phát biểu trước ông Powell.

Tham khảo CNN