Chăn nuôi Việt Nam “làm lại từ đầu”

Theo lộ trình, từ năm 2018, Việt Nam sẽ cấm sử dụng thức ăn chăn nuôi có pha trộn kháng sinh cho mục đích sinh trưởng mà chỉ cho phép sử dụng trong phòng và chữa bệnh.

Ngành chức năng cần quản lý chặt việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi. Ảnh: Đức Thụy

Quản lý từ gốc

“Mỗi tháng các đối tác từ thị trường Nhật Bản, Singapore nhập khẩu từ Việt Nam 10 container trứng chim cút, tương đương trên 10 triệu quả. Nhưng thực tế thì không có tháng nào đủ số lượng để xuất khẩu, vì qua kiểm soát thực tế, nhiều vùng chăn nuôi vệ tinh sử dụng nhiều kháng sinh, trứng còn tồn dư kháng sinh thì không thể xuất khẩu”, TS Thái Quốc Hiếu, Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - Thú y tỉnh Tiền Giang cho biết.

Thực tế này đã báo động về việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi tại Việt Nam bởi tâm lý “phòng bệnh hơn chữa bệnh” của người chăn nuôi. Nhóm nghiên cứu các bệnh lây truyền từ động vật sang người (ViParc) thuộc OUCRU cũng từng ví von việc gà thịt nuôi được các chủ trại cho “nhậu” kháng sinh đến mức nghiện và cần phải có những hoạt động “cai nghiện” gấp.

Khảo sát của Dự án ViParc tại trên 200 trại chăn nuôi gà thịt khu vực ĐBSCL cho thấy, trung bình một con gà thịt tại khu vực này dùng 470 mg kháng sinh, cao gấp 5 - 7 lần so với gà thịt nuôi tại châu Âu.

Trao đổi với DĐDN, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi Nguyễn Xuân Dương cho biết, nhiều năm nay, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi vẫn được Nhà nước cho phép nhằm kích thích sinh trưởng và phòng trừ dịch bệnh. Tuy nhiên, điều này đang làm gia tăng sự hiện diện của các vi khuẩn kháng thuốc. Đáng quan ngại, tình trạng bán thuốc kháng sinh không theo đơn, trộn kháng sinh vào thức ăn chăn nuôi bừa bãi, lạm dụng kháng sinh dẫn tới dư lượng kháng sinh trong các sản phẩm cao. Báo động tình trạng mất an toàn cho người dùng và giảm chất lượng sản phẩm xuất khẩu.

Thay đổi từ công thức sản xuất

Tuy nhiên, ông Dương cho rằng, việc cấm sử dụng kháng sinh đặt ra vấn đề phải có các giải pháp thay thế cho người chăn nuôi trong bối cảnh dịch bệnh đe dọa, năng suất chăn nuôi cần được cải thiện để có thể cạnh tranh được với các sản phẩm nhập ngoại… Bởi trên thực tế, sản xuất chăn nuôi của Việt Nam còn nhỏ lẻ, manh mún. Do đó, nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm còn cao, nếu cấm triệt để sử dụng kháng sinh trong phòng bệnh, chắc chắn dịch bệnh sẽ bùng phát, và đó chẳng khác nào "tự sát".

Do đó, vị này cho rằng các doanh nghiệp cần nghiêm túc thực hiện quy định về các loại kháng sinh được phép sử dụng. Nói như TS Dương Duy Đồng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP HCM, cần xem xét đến các thành phần nguyên liệu và chất bổ sung sử dụng trong công thức sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Trong khi đó, ông Vũ Anh Tuấn - Phó TGĐ C.P Việt Nam cho rằng, với quy mô nhỏ lẻ của chăn nuôi Việt Nam, trước mắt nên khuyến khích đưa vào thức ăn chăn nuôi những loại kháng sinh không sử dụng trên người, kháng sinh sau khi ăn vào không bị hấp thu vào máu vật nuôi, không sử dụng kháng sinh cho heo thịt trên 60 kg, không sử dụng kháng sinh cho gia cầm trước giết mổ 7 ngày.