Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh việc tăng vốn điều lệ của Vietcombank, VietinBank, BIDV

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 273/NQ-CP ngày 9/9/2025 phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 năm 2025. Trong đó, Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh việc tăng vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại nhà nước.

Đến thời điểm hiện tại, phần lớn các ngân hàng tư nhân trên sàn chứng khoán đã thực hiện xong kế hoạch tăng vốn đã được Đại hội đồng cổ đông 2025 thông qua. Tuy nhiên, cả ba ngân hàng trong nhóm ngân hàng thương mại nhà nước là Vietcombank , VietinBank và BIDV vẫn khá "im ắng" khi năm tài chính 2025 chỉ còn hơn 3 tháng.

Tại đại hội cổ đông vừa qua, Vietcombank thông qua phương án phát hành cổ phiếu riêng lẻ để tăng vốn điều lệ. Cụ thể, ngân hàng sẽ chào bán tối đa là 543,1 triệu cổ phiếu cho tối đa 55 nhà đầu tư bao gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp (tương đương 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm của đợt chào bán hoặc tại thời điểm của đợt chào bán đầu tiên trong trường hợp có nhiều đợt chào bán).

Việc chào bán có thể thực hiện theo một hoặc nhiều đợt chào bán trong năm 2025 - 2026. Thời điểm và số lượng cổ phiếu chào bán cụ thể của từng đợt chào bán sẽ căn cứ theo thực tế nhu cầu mua của nhà đầu tư.

Bên cạnh phương án chào bán cổ phiếu riêng lẻ, Vietcombank còn có 2 phương án trả cổ tức bằng cổ phiếu khác đang chờ cơ quan chức năng phê duyệt.

Hồi đầu tháng 3, HĐQT Vietcombank đã phê duyệt phương án phân phối lợi nhuận năm 2023 theo nguyên tắc phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước. Cụ thể, sau trích lập các quỹ, lợi nhuận còn lại năm 2023 của ngân hàng là hơn 22.770 tỷ đồng. Vietcombank sẽ dùng toàn bộ khoản lợi nhuận này để chia cổ tức bằng cổ phiếu.

HĐQT Vietcombank giao Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban điều hành chỉ đạo việc xây dựng phương án tăng vốn thông qua chi trả cổ tức bằng cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận còn lại và Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, báo cáo Ngân hàng Nhà nước để trình Chính phủ và Quốc hội phê duyệt.

Trước đó, HĐQT Vietcombank cũng đã phê duyệt phương án phân phối lợi nhuận năm 2022 theo nguyên tắc phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, ngân hàng này sẽ sử dụng 21.680 tỷ đồng lợi nhuận còn lại của năm 2022 để trả cổ tức bằng cổ phiếu theo phương án phân phối lợi nhuận đã được ĐHĐCĐ thường niên năm 2023 thông qua.

Như vậy, nếu được cơ quan chức năng chấp thuận, Vietcombank có thể sớm phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ lên hơn 100.000 tỷ đồng.

Tại BIDV, Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025 đã thông qua phương án tăng vốn điều lệ thêm 21.656 tỷ đồng, lên gần 91.870 tỷ đồng (tương đương tăng 30,8%) thông qua 3 phương án: tăng vốn từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, trả cổ tức và phát hành thêm.

Về phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, BIDV sẽ phát hành tối đa hơn 498.516.696 cổ phiếu (tương đương 7,1% số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm 31/3).

Với kế hoạch phát hành cổ phiếu để trả cổ tức từ lợi nhuận lũy kế chưa phân phối năm 2023, BIDV dự kiến phát hành tối đa gần 1.397.251.021 cổ phiếu (tương đương 19,9% số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm 31/3).

Cuối cùng là phương án phát hành thêm cổ phiếu cho nhà đầu tư bằng hình thức chào bán riêng lẻ hoặc chào bán ra công chúng với số lượng tối đa 269.846.330 triệu cổ phiếu (tương đương 3,84% số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm 31/3).

Với VietinBank, Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025 đã thông qua phương án tăng vốn điều lệ bằng phát hành cổ phiếu để chia cổ tức giai đoạn năm 2009 - 2016 nhằm tăng vốn điều lệ từ 53.700 tỷ lên 77.671 tỷ đồng, tương ứng tăng 44,6%. Theo đó, VietinBank dự kiến phát hành tối đa gần 2,4 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Nguồn thực hiện được lấy từ lợi nhuận giữ lại các năm 2021, 2022 và giai đoạn 2009 - 2016.

Đại hội đồng cổ đông uỷ quyền cho HĐQT quyết định thời điểm phát hành cụ thể sau khi được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.

Với vai trò là trụ cột của hệ thống, góp phần hỗ trợ thực hiện các chính sách của Nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế, nhóm ngân hàng Big3 hiện rất cần tăng vốn để dẫn dắt hệ thống ngân hàng Việt Nam. Tuy nhiên, vì đặc thù hoạt động, quá trình tăng vốn của ngân hàng này cần phải được NHNN, Bộ Tài chính, Chính phủ, Quốc hội phê duyệt. Thêm nữa, việc này phải đi xin từng năm, theo trình tự khiến cho thời gian phê duyệt bị kéo dài.

Trong khi đó, Thông tư 14/2025/TT-NHNN mới được Ngân hàng Nhà nước ban hành đã giới thiệu khái niệm "ngân hàng quan trọng hệ thống" (D-SIB), yêu cầu các ngân hàng này giữ thêm bộ đệm vốn như một lớp bảo vệ bổ sung nhằm đảm bảo an toàn cho toàn hệ thống. Tại Việt Nam, nhóm Big3 – gồm BIDV, VietinBank và Vietcombank – gần như chắc chắn sẽ nằm trong danh sách D-SIB. Điều này thúc đẩy nhóm Big3 phải tăng vốn mạnh trong thời gian tới, nhất là khi các ngân hàng này từ lâu đã luôn tiệm cận ngưỡng CAR tối thiểu.

Để đáp ứng yêu cầu này, BIDV, VietinBank và Vietcombank khó tránh khỏi việc phải cắt giảm cổ tức tiền mặt trong nhiều năm, giữ lại toàn bộ lợi nhuận hoặc kêu gọi thêm vốn từ các đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ.