Chú ý: Cuộc họp quyết định việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ diễn ra trong tuần này

Tuần tới sẽ là một thời điểm quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. FTSE Russell sẽ công bố kết quả đánh giá phân loại thị trường chứng khoán bán niên tháng 9/2025 vào ngày 8/10 (sau khi thị trường chứng khoán Mỹ đóng cửa vào ngày 7/10), và công bố khả năng Việt Nam được nâng hạng từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi thứ cấp. Kỳ vọng về việc nâng hạng đã tạo ra tâm lý lo lắng cao độ từ cả giới đầu tư tổ chức và cá nhân.

Theo ghi nhận, VN-Index đã đi ngang trong tháng, trong khi đó, thanh khoản lại giảm đáng kể, từ 55,6 nghìn tỷ đồng trong tháng 8 xuống chỉ còn 39,7 nghìn tỷ đồng trong tháng 9.

Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Vietcap giữ quan điểm tự tin về khả năng FTSE Russell sẽ công bố kết quả tích cực cho Việt Nam vào thứ Tư tuần tới đây.

Theo Vietcap, thứ nhất , tiêu chí Chu kỳ Thanh toán (DvP) hiện vẫn ở mức “Hạn chế” (“Restricted”) và cần phải đạt “Đạt” - “Pass” để được nâng hạng . Tiêu chí này liên quan đến yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với các nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức (NĐTNN) (tức là tiền phải có đủ tại T+0 cho các lệnh mua).

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 68 vào tháng 11/2024 để loại bỏ yêu cầu này và giới thiệu quy trình không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (“NPF”) mới. Trong 11 tháng qua, FTSE Russell đã đánh giá tính hiệu quả của quy trình NPF và ghi nhận phản hồi từ các bên tham gia thị trường . Vietcap tin rằng tiêu chí này có thể được nâng lên mức “Đạt”.

Thứ hai, Tiêu chí Thanh toán – chi phí liên quan đến giao dịch thất bại đã được nâng từ “Chưa xếp hạng” (“Unrated”) lên “Hạn chế” (“Restricted”) vào tháng 3/2025 và cần phải đạt “Đạt” để được nâng hạng . Sau khi triển khai NPF, một quy trình xử lý giao dịch thất bại đã được thiết lập với giải thích rõ ràng về các thời hạn quan trọng và chi phí liên quan. Việt Nam đã ghi nhận một trường hợp giao dịch thất bại đầu tiên và duy nhất vào tháng 12/2024. Công ty chứng khoán (CTCK) trong nước (Vietcap) đã tuân thủ các thủ tục và xử lý thành công. Giao dịch thất bại này cũng đóng vai trò là một tình huống kiểm nghiệm để FTSE Russell xác nhận tính thực tiễn của quy trình xử lý giao dịch thất bại. Vietcap tin rằng tiêu chí này hiện có thể được nâng lên mức “Đạt”.

Mặt khác, liên quan tới quy trình mở tài khoản đối với các NĐTNN, vừa qua NHNN đã gửi một công văn chính thức đến các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, yêu cầu tuân thủ các quy định mới được đề ra trong Thông tư 03 và Thông tư 25. Công văn này đốc thúc các ngân hàng nghiêm túc và kịp thời thực hiện các quy định mới nhằm rút ngắn quy trình mở tài khoản. Thay đổi quan trọng nhất là loại bỏ yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán. Do đó, Vietcap cho rằng quy trình mở tài khoản cho các NĐTNN dự kiến sẽ chỉ mất khoảng 2 tuần, tùy thuộc vào sự hợp tác giữa ngân hàng lưu ký trong nước và nhà đầu tư.

Vietcap cập nhật cho biết FTSE Russell đã tiến hành 2 cuộc họp chính thức trong tháng này: Ủy ban Cố vấn Phân loại Thị trường FTSE vào ngày 2/9 và Ban Cố vấn Chính sách FTSE Russell vào ngày 18/9. Ủy ban Cố vấn Phân loại Thị trường FTSE bao gồm các chuyên gia thị trường có chuyên môn kỹ thuật trong giao dịch, quản lý danh mục và lưu ký, trong khi Ban Cố vấn Chính sách FTSE Russell bao gồm các nhân sự cấp cao tại các công ty quản lý đầu tư, tư vấn đầu tư và các chủ sở hữu tài sản.

Ủy ban Cố vấn Phân loại Thị trường FTSE chính thức xem xét các quốc gia trong Danh sách theo dõi (trong đó có Việt Nam) để nâng hạng /hạ hạng. Các khuyến nghị của FTSE Russell được trình lên Ban Cố vấn Chính sách FTSE Russell. Sau đó, FTSE Russell trình xin xác nhận của Ban Cố vấn Chính sách FTSE Russell đối với các khuyến nghị, sau đó các khuyến nghị này được chia sẻ với Ban Quản trị Chỉ số FTSE Russell để phê duyệt cuối cùng. Cuộc họp của Ban Quản trị Chỉ số FTSE Russell diễn ra trong tuần này.