Chuyển đổi số trở thành đòn bẩy tăng trưởng mới trong ngành bán lẻ Việt Nam

Công nghệ là đòn bẩy cho tăng trưởng bền vững

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025, Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) đã đặt "Go Digital" – chiến lược số hóa toàn diện như mảnh ghép cuối cùng trong hành trình chuyển đổi từ một công ty hàng tiêu dùng nhanh thành nền tảng tích hợp Tiêu dùng – Bán lẻ – Công nghệ. Ban lãnh đạo nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là một chương trình công nghệ, mà là động lực chiến lược giúp tối ưu toàn bộ chuỗi giá trị, từ hoạch định, sản xuất, phân phối đến bán lẻ và tương tác với người tiêu dùng trên quy mô lớn.

Một trong những điểm nhấn trong lộ trình số hóa của Masan là mỗi sáng kiến công nghệ đều được thiết kế để tác động trực tiếp đến chi phí và lợi nhuận. Tiêu biểu là WiNARE, hệ thống đặt hàng tự động ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu thời gian thực, thay thế quy trình thủ công vốn dễ phát sinh sai sót. Nền tảng này giúp giảm tải đáng kể cho nhân viên, đồng thời tối ưu tồn kho, nâng cao độ chính xác trong phân bổ sản phẩm và cải thiện khả năng cung ứng hàng tươi sống. Được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược "Go Digital", WiNARE mang lại giá trị tài chính cụ thể với việc tiết kiệm hàng triệu giờ làm việc , giảm hàng chục triệu USD vốn lưu động và hạn chế thất thoát ở các ngành hàng tươi sống. Theo thông tin từ doanh nghiệp, riêng tại TP.HCM, nơi có hơn 600 cửa hàng bán lẻ hiện đại, tỷ lệ hỏng hủy ngành hàng thịt đã giảm gần 2% chỉ trong vài tháng triển khai, giúp tiết kiệm hàng chục tỷ đồng mỗi tháng và củng cố hiệu quả kinh doanh trên toàn hệ thống.

Những kết quả này phản ánh quan điểm xuyên suốt của Masan : công nghệ không dừng ở cải tiến quy trình, mà phải trở thành đòn bẩy tăng trưởng thực sự. Đây cũng là lý do ban lãnh đạo luôn nhấn mạnh rằng mỗi đổi mới công nghệ đều cần đo lường được bằng những chỉ số cụ thể về chi phí, doanh thu hoặc biên lợi nhuận.

Mở rộng quy mô bán lẻ trên nền tảng số hóa

Trong chiến lược dài hạn cho mảng bán lẻ, Masan đặt mục tiêu đạt 8.000 cửa hàng vào năm 2030. Để đạt quy mô lớn như vậy, tự động hóa được coi là điều kiện tiên quyết. WiNARE được triển khai trước tiên ở ngành hàng thịt ủ mát và các sản phẩm FMCG, sau đó mở rộng sang thực phẩm đông lạnh, hải sản, rau củ quả và thực phẩm chế biến sẵn.

Hệ thống này có khả năng đặt hàng chính xác tới từng đơn vị sản phẩm tại từng cửa hàng, đồng thời cải thiện tỷ lệ hàng hóa hiện diện trên kệ từ mức khoảng 80% lên gần 90%. Việc nâng cao độ chính xác không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn cải thiện trải nghiệm khách hàng, bởi hàng hóa có sẵn và đầy đủ luôn là một trong những yếu tố quyết định sự hài lòng trong mua sắm.

Sự cần thiết của các sáng kiến như WiNARE được đặt trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng. Người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn trong chi tiêu do lo ngại chi phí sinh hoạt và thuế quan ảnh hưởng đến thu nhập khả dụng. Kênh bán lẻ truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhưng thường xuyên điều chỉnh tồn kho, gây gián đoạn chuỗi phân phối. Trong khi đó, kênh hiện đại phát triển nhanh, song cũng kéo theo áp lực lớn về vận hành khi mỗi năm Masan mở thêm hàng trăm cửa hàng mới.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số trở thành giải pháp giúp doanh nghiệp cân bằng giữa mục tiêu mở rộng và yêu cầu kiểm soát chi phí. Tự động hóa cho phép Masan mở rộng quy mô nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả, đồng thời tạo ra những lợi thế cạnh tranh trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Thách thức và hành trình dài hạn

Tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, hành trình chuyển đổi số của Masan không tránh khỏi những khó khăn. Chi phí đầu tư cho hạ tầng dữ liệu, phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo và đào tạo nhân sự công nghệ là đáng kể, trong khi áp lực duy trì lợi nhuận ngắn hạn vẫn hiện hữu. Việc thay thế quy trình thủ công bằng hệ thống tự động cũng đòi hỏi chiến lược truyền thông nội bộ và đào tạo liên tục. Hơn nữa, hệ thống dựa vào dữ liệu thời gian thực đồng nghĩa với việc phụ thuộc lớn vào độ chính xác và tính bảo mật của dữ liệu. Trong bối cảnh các doanh nghiệp quốc tế cũng đang đầu tư mạnh vào công nghệ, Masan cần duy trì tốc độ đổi mới liên tục để không bị bỏ lại phía sau.

Những yếu tố này cho thấy chuyển đổi số là một quá trình dài hạn, không chỉ đòi hỏi quyết tâm mà còn cần quản trị rủi ro hiệu quả.

Bằng việc triển khai WiNARE và nhiều sáng kiến công nghệ khác, Masan cho thấy một cách tiếp cận rõ ràng: mỗi đổi mới phải gắn liền với mục tiêu tài chính và hiệu quả kinh doanh. Những kết quả khả quan ban đầu tại mảng bán lẻ và mảng thịt đã minh chứng cho điều đó. Trong bối cảnh ngành bán lẻ cạnh tranh ngày càng khốc liệt và nhu cầu tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, chuyển đổi số trở thành con đường tất yếu để Masan duy trì đà tăng trưởng và củng cố vị thế trong kỷ nguyên mới.