Còn dư địa để kích thích tiền tệ hơn nữa

Theo báo cáo của Công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC), trong 6 tháng đầu năm 2020 có những thay đổi bất thường về các chỉ số tiền tệ, bao gồm tăng cung tiền, tăng trưởng tín dụng và tiền gửi do tác động của Covid-19. 

Tăng trưởng cung tiền đã dần tăng lên và duy trì ở mức xấp xỉ 5% so với cuối năm 2019 tính đến ngày 20/6/2020 mặc dù con số này thấp hơn mức 7,1% cùng kỳ 2019. Thặng dư thương mại tốt hơn mong đợi, đạt 4 tỷ USD trong 6 tháng qua khiến Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải hấp thụ nguồn cung USD. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng chỉ tương đương một nửa tăng trưởng cung tiền. 

Về mặt tích cực, tăng trưởng tín dụng đã tăng gần 1,3% trong 30 ngày qua. Điều này gia tăng hy vọng về việc giải ngân tín dụng đầy hứa hẹn nửa năm còn lại. Các nhà phân tích của VDSC dự báo tăng trưởng tín dụng cả năm 2020 dự kiến đạt 9-10%. 

"Khoảng cách hiện tại giữa tăng trưởng cung tiền và tăng trưởng tín dụng giải thích tại sao lãi suất liên ngân hàng đột ngột giảm và đánh dấu mức thấp nhất trong lịch sử, 0,12% vào ngày 02/07/2020. Điều này đã duy trì trong gần 2 tháng gần đây" - VDSC cho biết. 

Điểm nổi bật khác có liên quan đến những thay đổi kỳ lạ trong tăng trưởng tiền gửi gần như đi ngang kể từ cuối tháng 4. Trong khi tiền gửi tư nhân tăng 3,7% so với đầu năm thì tiền gửi của doanh nghiệp giảm gần 4%. Đáng chú ý, tăng trưởng tiền gửi tăng vọt đáng kể trong tháng 5 và tháng 6, ở mức 4,4% vào cuối tháng 6. Trong khi tăng trưởng tiền gửi ở các tỉnh/thành phố phía Bắc tăng ổn định, ở phía Nam ghi nhận nhiều biến động. Điển hình, tăng trưởng tiền gửi tại TP. Hồ Chí Minh chiếm gần 30% tổng tiền gửi cả nước, vẫn đi ngang vào cuối tháng 4 trước khi tăng vọt một tháng sau đó và đạt 1,8% so với đầu năm. Hầu hết các khoản tăng đến từ các khu vực doanh nghiệp có giá trị tăng 3,6%. Điều này trái ngược với mức tăng trưởng âm 3,5% tính đến ngày 30/4/2020. 

Mức tăng trưởng tiền gửi rất thấp trong 4 tháng đầu năm 2020 có liên quan đến các dự báo bi quan về tác động của Covid-19. Điều này thúc đẩy các doanh nghiệp duy trì một lượng tiền mặt nhàn rỗi cao để bảo vệ hoạt động kinh doanh trước những rủi ro chưa từng có. Tuy nhiên, các số liệu kinh tế gần đây ngụ ý một triển vọng tươi sáng hơn về phục hồi kinh tế, nỗi sợ hãi đang mờ nhạt dần và tiền đang quay trở lại hệ thống. 

"Chúng tôi tin rằng khoảng cách lớn giữa tăng trưởng tiền gửi và tăng trưởng cung tiền sẽ không còn tồn tại trong nửa cuối năm 2020. Trong bối cảnh tái khởi động nền kinh tế, chúng tôi tin rằng chính phủ các nước, bao gồm cả Việt Nam, cần phải quan sát tác động của việc nới lỏng tài chính và tiền tệ đối với sự phục hồi kinh tế trước khi đưa ra bất kỳ sự nới lỏng nào. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đang phân phối lại giới hạn tín dụng giữa các ngân hàng thương mại, chúng tôi tin rằng có nhiều dư địa để cắt giảm lãi suất. Hiện tại, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng các ngân hàng trung ương ưu tiên ổn định tài chính hơn ổn định giá cả. Điều đó có nghĩa việc cắt giảm lãi suất đầy hứa hẹn nhằm khởi động lại nền kinh tế" - VDSC nhận định. 

Liên quan đến lạm phát, CPI toàn phần và CPI cơ bản ở mức lần lượt 4,2% so với cùng kỳ năm trước và 2,8% so với cùng kỳ trong 6 tháng đầu năm nay, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù lạm phát gây áp lực đáng kể cho các nhà hoạch định chính sách, song các chuyên gia tin rằng lạm phát sẽ sớm được kiểm soát tốt.