Đại biểu Hà Sỹ Đồng: Dòng vốn phân tán mạnh vào chứng khoán, bất động sản... đang gây ra méo mó, sai lệch

Mở đầu phát biểu, Đại biểu Hà Sỹ Đồng - đoàn Quảng Trị cho biết, ông đã bước qua nhiệm kỳ thứ ba tham gia Quốc hội, nhưng chưa có nhiệm kỳ nào mà ngay ở kỳ họp thứ nhất đã tiếp cận những báo cáo, những kế hoạch chứa đựng nhiều khó khăn và thách thức đến vậy. 

Quốc hội họp khi dịch Covid-19 diễn biến hết sức phức tạp, nhưng trước đó ảnh hưởng của dịch bệnh đã bào mòn sức khỏe của doanh nghiệp và cuộc sống của nhân dân. Với Quảng Trị, dù tình hình dịch bệnh không quá phức tạp, song 6 tháng đầu năm số doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký và số vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp đều giảm và số doanh nghiệp ngừng hoạt động lại tăng. Đó có lẽ cũng là bức tranh chung của nhiều tỉnh thành khác. 

Nhìn rộng ra cả nước, tăng trưởng quý 3/2021 khả năng sẽ tiếp tục thấp hơn so với kế hoạch, do chịu tác động tiêu cực từ đợt dịch bệnh mới này khiến triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2021 trở nên kém lạc quan. 

Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế năm 2021 đến từ nguồn lực đầu tư công, dòng vốn đầu tư nước ngoài và hoạt động xuất nhập khẩu đều đang và sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Dịch bệnh đợt 4 đang diễn biến rất phức tạp, theo ông Đồng, có thể ngăn cản chúng ta đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 6% năm nay. Nhưng theo đó, CPI bình quân cả năm có thể chỉ tăng từ 2-2,5% cách xa mục tiêu Quốc hội đặt ra. Rủi ro cho dự báo lạm phát này chủ yếu nằm ở yếu tố chi phí đẩy đang rất khó lường. 

Trong khi đó, dư địa của chính sách tài khóa để thực hiện các chương trình hỗ trợ đang hạn hẹp dần. Dù ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm vẫn tạm kết dư 81.000 tỷ đồng nhưng chủ yếu chi cho đầu tư phát triển, nhưng giải ngân lại quá chậm, thu ngân sách nhà nước nhiều khả năng sẽ gặp khó khăn trong các tháng tiếp theo, khi đợt dịch lần 4 này diễn biến rất phức tạp. 

Đặc biệt, ở một số địa phương trọng điểm kinh tế tập trung ở các khu công nghiệp lớn cùng với việc triển khai gia hạn một số khoản thuế tiền thuê đất theo Nghị định 52 và các biện pháp tài khóa ứng phó với dịch COVID-19 khác như Nghị định 44, Nghị định 68 của Chính phủ.

Theo đại biểu này, trong bối cảnh khó khăn, thách thức đang bủa vây, dư địa của hai chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng là chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đã không còn nhiều, trong khi chính sách cơ cấu chắc chắn sẽ gặp nhiều trở ngại để triển khai theo tiến độ dự tính. 

Với chính sách tài khóa, ông Hà Sỹ Đồng đánh giá, hoạt động giải ngân vốn đầu tư công đang vấp phải hai khó khăn lớn là dịch bùng phát, phát triển tiến độ thi công nhiều dự án, bao gồm các dự án gắn với yếu tố nước ngoài bị đình trệ, không có khối lượng nghiệm thu để làm thủ tục thanh toán, giá cả nguyên vật liệu tăng cao đột biến so với thời điểm đấu thầu, ảnh hưởng đến huy động nguồn lực và tiến độ thi công của các nhà thầu và nghiệm thu thanh toán. 

Trong khi ngân quỹ nhà nước bị ứ đọng không thể đưa vào nền kinh tế, thể hiện số dư tiền gửi kho bạc tại hệ thống ngân hàng còn tồn cao, tương đương 26 tỷ USD. Kho bạc nhà nước vẫn trong tình trạng đạt tỷ lệ hoàn thành huy động vốn cho ngân sách năm 2021 ở mức thấp, dù điều kiện thị trường trong nước lẫn quốc tế đang còn thuận lợi.

Về chính sách tiền tệ, Đại biểu Quảng Trị cũng bày tỏ lo ngại: việc dòng vốn đang bị phân tán mạnh vào những kênh thu hút vốn khác ngoài ngân hàng là chứng khoán, bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, các sản phẩm liên kết, bảo hiểm, đầu tư, quỹ hưu trí của các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư đang gây ra những méo mó, sai lệch, mất cân bằng tài chính, đã có những cảnh báo từ các cơ quan nhà nước phụ trách. 

Tuy nhiên, vai trò, trách nhiệm của Ngân hàng nhà nước trong việc hóa giải rủi ro thị trường tài chính, tiền tệ là rất lớn. Áp lực nợ xấu ngân hàng đang gia tăng đúng như ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Quốc hội đã nêu. 

"Nói như vậy không phải chúng ta hoàn toàn khó khăn mà phải lạc quan, Chính phủ vừa trình Quốc hội các biện pháp đặc biệt để chống dịch Covid-19. Cùng với đó là những kế hoạch dài hơi về tài chính công, nợ công, đầu tư công với những cân đối hướng tới mục tiêu tổng quát của cả 5 năm tại kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm đến GDP bình quân vẫn được xác định khoảng 6,5-7% và tăng trưởng năm nay vẫn đang phấn đấu ở mức trên 6%" - ông Đồng nói. 

"Để đạt được mức tăng trưởng như vậy, một trong những giải pháp quan trọng tôi rất đồng tình với Chính phủ là thường xuyên rà soát, kịp thời có biện pháp hiệu quả tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thể chế để huy động mọi nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào thì xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế vẫn là công việc vô cùng quan trọng của Quốc hội" - ông Đồng cho biết thêm.