Đại sứ Na Uy nhiều lần đi xe điện VinFast tại Việt Nam: “Tôi hy vọng sẽ thấy loại xe này ở Na Uy”

Vừa qua, bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam tham dự tọa đàm và lễ phát động chiến dịch "Cùng hành động vì bầu trời xanh" (ngày 10/9). Đây là chương trình do Vingroup phát động, lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, nhằm hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích hành động thiết thực và truyền cảm hứng về một lối sống hài hòa và trách nhiệm với môi trường

Bên lề sự kiện, PV đã có cuộc trao đổi nhanh với bà Hilde Solbakken. Theo đó, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam đã có những chia sẻ thú vị về chiến dịch bảo vệ bầu trời xanh, kinh nghiệm của Na Uy về chuyển đổi xanh và đặc biệt là xe điện VinFast.

-Đây là lần đầu tiên chiến dịch "bảo vệ bầu trời xanh" được phát động tại Việt Nam. Bà cảm thấy thế nào về chiến dịch này?

Tôi nghĩ là Việt Nam đang đi đúng hướng. Vingroup đang là đơn vị tiên phong trong hành trình chung tay bảo vệ bầu trời xanh ở Việt Nam, cùng thực hiện các sáng kiến ​​như chúng tôi mong muốn và thảo luận ngày hôm nay.

Tôi cho rằng một trong những thông điệp quan trọng nhất từ chương trình này là sự tham gia của cộng đồng. Vâng, đó là nâng cao nhận thức của người dân và toàn xã hội về chất lượng không khí, biến đổi khí hậu, đồng thời đưa ra những giải pháp thực tế và đơn giản để mỗi người dân có thể dễ dàng tham gia, đóng góp phần của mình.

-Ở Na Uy đã từng có tập đoàn hay doanh nghiệp nào phát động một chiến dịch về bảo vệ bầu trời xanh như ở Việt Nam chưa, thưa bà? Na Uy đang làm gì để chuyển đổi xanh?

Chưa có. Ô nhiễm không khí thường xuất phát từ giao thông, quy trình công nghiệp, quản lý chất thải và quy hoạch đô thị. Do đó, Na Uy đã tập trung vào 3 lĩnh vực chính để giải quyết bài toán này là giao thông xanh, quy hoạch đô thị bền vững và quản lý chất thải hiệu quả. Trong đó, chuyển đổi xe xăng sang xe điện là trọng tâm chính sách giao thông ở Na Uy, chiếm khoảng 1/3 tổng lượng khí thải.

Tại Na Uy, chúng tôi không có nhà máy sản xuất xe điện riêng, nhưng chúng tôi là một nhà nhập khẩu lớn. Một số biện pháp mà chính phủ Na Uy đã đưa ra để khuyến khích người dân chuyển xe xăng sang xe điện là bao gồm mức thuế thấp hơn nhiều khi mua những loại xe này, ví dụ như miễn thuế VAT và thuế nhập khẩu xe điện...

Ngoài giảm thuế, chúng tôi đã áp dụng nhiều biện pháp khuyến khích thông minh như giảm/miễn phí cầu đường, phà miễn phí, đỗ xe miễn phí, làn đường dành riêng cho xe điện...

Ngoài ra, chúng tôi còn có các khoản đầu tư công lớn vào hạ tầng sạc công cộng.

Hơn nữa, Na Uy áp thuế CO2 từ năm 1991, điều này rõ ràng khiến việc sử dụng xe điện rẻ hơn nhiều ở Na Uy. Vì vậy, tất cả các chính sách khuyến khích này nhìn chung là những gì đang thay đổi thói quen của người tiêu dùng Na Uy, từ việc mua xe xăng sang xe điện. Vì vậy, chúng tôi đã đạt đến mức rất cao hiện nay, với 97% số xe ô tô mới, xe cá nhân được mua ở Na Uy vào tháng 7/2025 thực sự là xe điện.

Quản lý sự chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện rất quan trọng

-Với kinh nghiệm của Na Uy, theo bà, để giành lại bầu không khí trong lành, bảo vệ môi trường, thì Việt Nam nên bắt đầu từ đâu?

Tôi nghĩ, trước hết, một trong những yếu tố then chốt để làm được việc này là quản lý sự chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện. Tuy nhiên, trong lĩnh vực vận tải cũng phụ thuộc vào việc sản xuất năng lượng sạch để tạo ra điện. Thực tế thì Na Uy rất may mắn. Bởi chúng tôi có thủy điện, chiếm gần như toàn bộ sản lượng điện. Chúng tôi thấy những tiến bộ vượt bậc ở Việt Nam, cũng như trong việc phát triển, chẳng hạn như tham vọng về năng lượng mặt trời, điện gió ngoài khơi... Vì vậy, đây sẽ là nền tảng rất quan trọng cho Việt Nam thực hiện sự chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện.

Nhưng tôi cho rằng, đối với không khí sạch, điều quan trọng là chúng ta phải nhìn vào bức tranh toàn cảnh. Không khí sạch có liên hệ chặt chẽ với hành động giảm phát thải khí nhà kính. Vì vậy, ở Na Uy, chúng tôi sẽ không có một chiến lược thống nhất để giải quyết những vấn đề đó. Thay vào đó, chúng tôi có cách tiếp cận toàn chính phủ, để tất cả các bộ, ban, ngành và chính quyền địa phương, tất cả đều phải xem xét khí hậu và môi trường trong bất kỳ chính sách nào của mình. Cuối cùng, chúng tôi cùng làm việc với nhau.

Na Uy có truyền thống hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, để chính phủ có thể thiết lập môi trường thuận lợi, bao gồm cả các công cụ tài chính... Doanh nghiệp là nơi tốt nhất để tìm ra các giải pháp tiết kiệm chi phí, và với các viện nghiên cứu, cả do chính phủ tài trợ và tư nhân tài trợ, rất quan trọng trong việc liên tục giúp chúng tôi điều chỉnh và đưa ra các chính sách phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng là nơi tiên phong và đổi mới công nghệ mới.

Chẳng hạn, về quy hoạch đô thị với mục tiêu xanh hóa, chúng ta thực sự cần suy nghĩ về cách thiết kế các thành phố để người dân sẽ cần ít phương tiện giao thông hơn. Hãy để người dân có thể lựa chọn phương tiện giao thông công cộng chạy bằng nhiên liệu xanh, hoặc di chuyển bằng xe điện, xe đạp hay đi bộ.

Doanh nghiệp Na Uy muốn đồng hành cùng Việt Nam phát triển ngành hàng hải xanh

-Được biết, hiện nay có một số doanh nghiệp lớn của Na Uy đang đầu tư tại Việt Nam. Những doanh nghiệp này đang tập trung vào điều gì ở Việt Nam, thưa bà?

Tôi nghĩ rằng rất nhiều doanh nghiệp Na Uy đang hoạt động tại Việt Nam đều tập trung rất mạnh vào tính bền vững và các giải pháp xanh nói chung. Hàng hải xanh là một lĩnh vực đang phát triển. Đây cũng là lĩnh vực nổi bật của các doanh nghiệp Na Uy khi đầu tư vào Việt Nam. Khí thải nhà kính từ cả hàng không và vận tải biển đều không được tính vào bất kỳ sổ đăng ký khí thải của quốc gia nào. Nhưng ở Na Uy, chúng tôi thực sự đang nỗ lực rất nhiều để giảm lượng khí thải đó. Việc này trong cả cách chúng tôi chế tạo tàu và thậm chí cả loại sơn bạn sử dụng trên tàu, để chúng cần ít nhiên liệu hơn. Một vấn đề khác là rất nhiều nghiên cứu ở Na Uy đang được tiến hành về các loại nhiên liệu thay thế và sạch hơn.

Thực tế là đã có sự hợp tác rất thú vị trong lĩnh vực này diễn ra ở Việt Nam rồi. Chẳng hạn, Tập đoàn VARD, một trong những tập đoàn đóng tàu lớn ở Na Uy, đã có một nhà máy lớn ở Vũng Tàu. Đây là nơi họ sản xuất và đóng những con tàu rất tiên tiến. VARD hợp tác với một công ty Na Uy khác chuyên sản xuất sơn. Vâng, đó là loại sơn cho tàu, để đảm bảo rằng thân tàu rất nhẵn và không bị phồng lên nhiều khi di chuyển trên mặt nước. Đây vốn là những yếu tố khiến tàu di chuyển chậm lại và tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn.

-Như bà chia sẻ, chuyển sang dùng xe điện được coi là một trong những giải pháp quan trọng để xanh hóa, bảo vệ bầu trời xanh. Ở Việt Nam, xe điện VinFast cũng đang được nhiều người sử dụng. Bà đã đi thử chưa và cảm thấy xe VinFast thế nào?

Tôi đã đi xe điện VinFast nhiều lần rồi. Vâng, chính xác là ngồi taxi điện VinFast nhiều lần. Xe VinFast rất tuyệt. Tôi nghĩ rằng, biết đâu một ngày nào đó, nếu VinFast sản xuất một chiếc xe điện phù hợp với khí hậu lạnh ở Na Uy, tôi hy vọng có thể thấy chúng trên đường phố của Na Uy (cười – PV).

Xin cảm ơn bà!

Với dân số chỉ khoảng 5,5 triệu dân, Na Uy hiện đang dẫn đầu thế giới trong hành trình chuyển đổi sang giao thông bền vững. Quốc gia này từ chỗ xe điện chỉ chiếm chưa tới 1% tổng lượng ô tô bán ra năm 2010 đã lên tới con số kỷ lục là 97,2% vào tháng 7/2025. Theo các chuyên gia đánh giá, thành công này của Na Uy không đến từ biện pháp cấm đoán mà nhờ vào những chính sách dài hạn, ổn định và khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng xe điện.