Đằng sau đà tăng phi mã của TTCK Trung Quốc: Nhà đầu tư bán nhà để mua cổ phiếu, khẳng định 'tôi bất khả chiến bại!'

Cũng như hàng triệu nhà đầu tư "gà mờ" trên khắp Trung Quốc, Min Hang đã rất phấn khởi khi TTCK nước này thăng hoa. Nhà đầu tư 36 tuổi – hiện đang làm việc tại một startup công nghệ và mở tài khoản giao dịch đầu tiên tại Bắc Kinh hôm 7/7, chia sẻ: "Tôi không thể lỗ được! Hiện tại, tôi cảm thấy mình ‘bất khả chiến bại’."

5 năm sau khi đà bùng nổ của TTCK Trung Quốc kết thúc trong "nước mắt", thì những dấu hiệu của tâm lý hưng phấn trong hoạt động đầu tư của quốc gia này lại đang xuất hiện ở khắp mọi nơi. Doanh thu tăng vọt, nợ ký quỹ tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2015 và các nền tảng giao dịch trực tuyến đang gặp khó khăn để bắt kịp nhu cầu. Chỉ trong 7 ngày qua, vốn hóa của TTCK Trung Quốc đã tăng thêm hơn 1 nghìn tỷ USD – vượt xa mức tăng ở các thị trường khác trên thế giới.

Vốn hóa TTCK Trung Quốc lần đầu tin chạm mốc 9 nghìn tỷ USD kể từ năm 2015.

Dù diễn biến này có thể là nguyên nhân dẫn đến sự kiện như những gì đã diễn ra đối với nhà đầu tư sử dụng nền tảng Robinhood năm nay ở TTCK Mỹ, nhưng đà bùng nổ ở Trung Quốc có thể dẫn đến nhiều "kết quả" hơn. Không như hầu hết các thị trường lớn, nhà đầu nhỏ lẻ ở quốc gia này chiếm tỷ lệ lớn trong lượng giao dịch chứng khoán địa phương và tâm lý thường có xu hướng thay đổi ở mức độ lớn, phần nào gây ảnh hưởng đến nền kinh tế và chính sách tiền tệ.

Hiện tại, các chỉ số của TTCK Trung Quốc tăng "nóng" vẫn giao dịch ở mức ổn định, dưới mức đỉnh của bong bóng năm 2007 và 2015. Rủi ro ở đây là mức tăng "chóng mặt" – được thúc đẩy bởi những lời khích lệ của truyền thông nhà nước trong những ngày gần đây, có khả năng sẽ dẫn đến sự sụp đổ.

Theo Bloomberg, diễn biến hiện tại có những điểm khác biệt so với thời điểm bong bóng chứng khoán bắt đầu được thổi phồng vào năm 2015, bao gồm các mức định giá có "khởi đầu" thấp hơn. Ngoài ra, trong khi nhiều nhà đầu tư đang sử dụng đòn bẩy để mua cổ phiếu, thì tỷ lệ đòn bẩy tại TTCK Trung Quốc hiện vẫn là khoảng 50% so với mức đỉnh hồi 5 năm trước. Một số nhà đầu tư cho biết năm nay họ đã thận trọng hơn vì những gì diễn ra trước đó.

Ở phiên giao dịch 8/7, TTCK Trung Quốc tiếp tục khi nhận đà tăng, với CSI 300 tăng 1,6% khi Bắc Kinh kêu gọi thị trường nên đẩy mức tăng với tốc độ chậm hơn. Trong khi đó, các chuyên gia của Morgan Stanley cũng nâng mục tiêu đối với chỉ số này lên 29%, đến mức cao hơn đỉnh của năm 2015, chỉ ra các nhân tố đó bao gồm "số lượng tài khoản của nhà đầu tư nhỏ lẻ tăng lên" cho thấy xu hướng của cả khu vực. Ghi chú của ngân hàng này cũng đề cập đến động thái thúc đẩy sự cải cách của Bắc Kinh, trong đó có các kế hoạch hợp lý hóa các thương vụ IPO và nâng giá trần đối với một số cổ phiếu.

Leo Li – một nhà biên kịch tự do 28 tuổi sống tại Côn Minh, chia sẻ rằng anh đã "all in", nhưng không sử dụng đòn bẩy để tối đa hóa lợi nhuận. Li cho hay: "Việc sử dụng đòn bẩy chỉ có ý nghĩa khi bạn chắc chắn về 100% lợi nhuận." Anh cũng cho biết gia đình mình đã bán bất động sản để đầu tư chứng khoán hồi năm ngoái.

Năm 2014, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đưa ra những tuyên bố mang tính khích lệ, nhằm thúc đẩy sự hứng khởi đối với một thị trường vốn thường được coi là buồn tẻ. Cuối cùng, một quả bong bóng đầu cơ với tỷ lệ nợ cao đã vỡ tung vào 5 năm trước, khiến 5 nghìn tỷ USD vốn hóa bị "cuốn trôi". Sự sụp đổ này đã khiến Bắc Kinh phải đưa ra những quy định chặt chẽ về đầu cơ và giao dịch nội gián.

Tim Zhao chia sẻ rằng ông đã học được một bài học vào năm 2015, sau khi mất đi một khoản tiền cực kỳ lớn ở thời điểm thị trường lao dốc. Hiện tại, người đàn ông 44 tuổi đã quay trở lại với thị trường và cho biết: "Ở lần này, mọi thứ đã khác và phức tạp hơn." Zhao bắt đầu thực hiện vị thế mua vào hồi tháng 2, khi thị trường lao dốc vì Covid-19 bùng phát, tập trung vào các cổ phiếu của nhà sản xuất chip và y tế. Anh không tiết lộ về quy mô của khoản đầu tư nhưng cho biết lần này không sử dụng đòn bẩy.

Trong khi đó, một số nhà đầu tư lại không cho rằng bong bóng năm 2015 sẽ lặp lại. Roger Lin – doanh nhân 45 tuổi điều hành một công ty thương mại ở Hạ Môn, cho hay: "Các nhà quản lý sẽ kiểm soát để duy trì một thị trường tăng giá chậm rãi." Lin nói rằng anh đã đầu tư khoảng 200.000 CNY vào đầu năm nay và mới rót thêm 50.000 CNY vào tuần trước, sử dụng một phần trong khoản vay tín dụng 3 năm. Vị doanh nhân chia sẻ: "Tôi tự tin rằng tôi có thể tháo chạy trước khi thị trường sụt giá. Bạn có thể làm được miễn làm không quá tham lam."

Tham khảo Bloomberg