Dầu đá phiến đã thay đổi trật tự thị trường dầu mỏ thế giới như thế nào?

Mỹ trở thành nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới

Việc Mỹ vượt mặt Nga và Arab Saudi về sản lượng dầu thô cho thấy sự bùng nổ của dầu đá phiến đã định hình lại thị trường năng lượng toàn cầu như thế nào.

“Đây là một cột mốc lịch sử và là một lời nhắc nhở rằng: Đừng bao giờ đánh cược để chống lại ngành dầu mỏ của Mỹ”, CNN Money trích lời Chủ tịch Bob McNally của Công ty tư vấn Rapidan Energy Group.

Sản lượng dầu của Mỹ đã gấp hơn hai lần trong vòng 10 năm qua. Trong đó, Texas là tâm điểm của sự bùng nổ dầu đá phiến, đặc biệt là khu vực Permian Basin. Nhờ vậy, vào tháng 2, Mỹ đã vượt Arab Saudi về sản lượng dầu thô lần đầu tiên trong hơn 20 năm qua, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết.

Sản lượng dầu của Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 6 và tháng 8, lên gần 11 triệu thùng/ngày, đưa Mỹ lên cao hơn một bậc so với Nga lần đầu tiên kể từ tháng 2/1999, IEA ước tính.

Theo dự báo của cơ quan này, Mỹ sẽ không “thoái vị” trong ngắn hạn. Sản lượng dầu thô của nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn sẽ cao hơn Nga và Arab Saudi trong cả năm 2019.

Yếu tố làm nên sự bùng nổ của đá phiến dầu

Thành tựu này cho thấy tác động mạnh mẽ của tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công tác khoan dò, giúp Mỹ khai phá được một lượng dầu, khí tự nhiên lớn dưới lòng đất, cũng như làm giảm mạnh chi phí khoan thăm dò.

Cuối năm 2014, giá dầu bắt đầu giảm mạnh, buộc Hiệp hội các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) phải khởi động cuộc chiến giá để giành lại thị phần đã bị mất vào tay Mỹ và các nước sản xuất khác. Giá lao dốc khiến hàng chục doanh nghiệp dầu của Mỹ phải ngừng hoạt động, nhiều người mất việc làm. Kết quả là sản lượng dầu của Mỹ giảm nhưng không quá nhiều như thị trường lo sợ.

Khi giá phục hồi trở lại vào năm 2016, các công ty khai thác dầu đá phiến của Mỹ nhanh chóng đẩy mạnh sản lượng nhờ chi phí sản xuất thấp và công nghệ đã cải thiện.

Một thay đổi quan trọng nữa là Mỹ giờ đã có khách hàng trên toàn thế giới. Cuối năm 2015, Quốc hội Mỹ thống nhất gỡ bở lệnh cấm xuất khẩu dầu thô 40 năm và giờ Mỹ đang bán dầu cho cả Nam Mỹ, châu Âu và Trung Quốc.

Permian Basin - Tâm điểm của ngành dầu mỏ thế giới

Trong những năm gần đây, những hãng sản xuất dầu lớn như BP và ExxonMobil phải chi hàng tỷ USD để có được một “miếng bánh” tại khu vực Permian Basin.

Bang Texas có thể sẽ sản xuất được nhiều dầu hơn Iran hay Iraq. Nếu Texas là một quốc gia thì đây sẽ là nước sản xuất dầu lớn thứ ba thế giới.

“Tất cả là nhờ những cải tiến về công nghệ với nguồn vốn đầu tư dồi dào”, một cựu quan chức dưới thời cựu Tổng thống George W.Bush nói.

Hiện tại, Texas đang cố kiểm soát sự bùng nổ của dầu đá phiến. Với tốc độ khai thác “vũ bão”, khu vực Permian Basin nhanh chóng bị cạn kiệt đường ống dẫn đầu, nhân công và nguồn cung. Nói cách khác, Permian đang trở thành nạn nhân bởi chính sự thành công của mình.

Sản lượng tại khu vực này có thể tiếp tục tăng nhưng sẽ không nhiều như nhiều dự đoán trước đó.

Với những lo ngại liên quan đến Permian, EIA đã hạ dự báo tăng trưởng sản lượng dầu của Mỹ trong năm 2019 xuống còn 11,5 triệu thùng/ngày, nhưng vẫn cao hơn sản lượng dự báo của Nga và Arab Saudi.

Ngày nay, Mỹ đã bớt phụ thuộc vào nguồn cung dầu của nước ngoài, bao gồm cả Trung Đông. Tuy nhiên, để thỏa mãn sự thèm khát của mình đối với dầu mỏ, các nhà máy lọc dầu tại Mỹ vẫn phải nhập dầu thô từ nước ngoài. Hơn nữa, OPEC và Arab Saudi vẫn có ảnh hưởng lớn đến giá dầu toàn cầu.