Đề xuất 10 tỷ USD xây trung tâm hàng hải quốc tế ở TPHCM

Hầu hết các dịch vụ hỗ trợ đều do nước ngoài cung cấp

Ngày 29/9, tại cuộc họp của Ủy ban II thuộc mô hình Toàn cảnh Kinh tế tư nhân (ViPEL), ông Phạm Quốc Long - Phó Tổng Giám đốc Gemadept - bày tỏ, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về cảng biển nhưng chưa làm được.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nguy cơ đứt gãy do các vấn đề địa chính trị, ông Long cho rằng đây là là thời điểm “chín muồi” để hình thành trung tâm hàng hải quốc tế ở TPHCM.

“Ở Đông Nam Á, hệ thống cảng biển Việt Nam đứng thứ 2 về sản lượng (29,9 Tr.TEU) và đứng đầu về tốc độ tăng trưởng (21%). Việt Nam là cầu nối hành lang kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPEC), bao phủ 13/17 FTAs Việt Nam đã ký”, ông Long điểm danh những lợi thế trong lĩnh vực hàng hải.

Thời gian qua, theo ông Long, Việt Nam vươn lên nhóm thị trường vận tải container sôi động nhất khu vực, tiệm cận mức quy mô của các trung tâm logistics hàng đầu ASEAN. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn là nước nhập siêu logistics - hầu hết các dịch vụ hỗ trợ đều do nước ngoài cung cấp. Ngoài ra, mỗi năm Việt Nam cũng mất khoảng 1 tỷ USD vì hệ thống cảng manh mún, giá bốc xếp thấp.

Sau khi Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương sáp nhập vào TPHCM, ông Long cho rằng, cơ hội để TPHCM trở thành trung tâm hàng hải thế giới càng trở nên rõ rệt.

“Nếu gắn trung tâm hàng hải với khu thương mại tự do (FTZ), trung tâm tài chính và dịch vụ liền bờ, chúng ta có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu", Phó Tổng Giám đốc Gemadept nói.

Để hiện thực điều này, ông Long đề xuất xây trung tâm hàng hải quốc tế tại TPHCM với nguồn vốn khoảng 10 tỷ USD, theo hình thức hợp tác công - tư. Trong đó, 5 tỷ USD phát triển hạ tầng cảng biển, 4 tỷ USD dành cho xây dựng hạ tầng phụ trợ và 1 tỷ USD dành cho hạ tầng mềm.

Ông Long ước tính, khi vận hành đầy đủ, trung tâm có thể tạo ra hơn 20.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh.

Khai phá tiềm năng mà người Hà Lan mơ ước

Ngoài ra, để Việt Nam trở thành trung tâm hàng hải thế giới, ông Long đề xuất phát triển vận tải thủy nội địa, trọng tâm là nâng cấp - mở rộng luồng Kênh Hà Nam (Hải Phòng), để tiếp nhận tàu lớn, giảm chi phí logistics. Cùng với đó, thực hiện nâng cao tĩnh không các cầu Đồng Nai, Bình Triệu 1, Bình Phước 1... để không làm hạn chế luồng qua cầu, tăng khả năng khai thác vận tải thủy.

Theo ông Long, Nhà nước cần giải ngân vốn đầu tư công khoảng 6.480 tỷ đồng, đồng thời cải cách thủ tục hành chính. Còn doanh nghiệp tư nhân cần cam kết cắt giảm chi phí logistics (giảm giá cước vận tải 10%), nâng cao chất lượng dịch vụ; cam kết đầu tư đóng mới phương tiện thủy, sà lan, tàu biển.

“Các doanh nghiệp, chuyên gia Hà Lan khi sang đây nhìn hệ thống kênh rạch của chúng ta đều nói đó là niềm mơ ước của họ. Tiềm năng vận tải thủy nội địa của chúng ta rất lớn, cần tận dụng để trở thành trung tâm hàng hải thế giới”, ông Long nói.

Ông Đặng Vũ Thành - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Kho vận miền Nam (Sotrans) - bày tỏ “biến Việt Nam thành trung tâm hàng hải quốc tế là ước mơ của rất nhiều người làm nghề”.

Đồng tình với ông Long, ông Thành cho rằng, điểm nghẽn lớn trong hoạt động vận tải thủy hiện nay là tĩnh không của cầu trên các tuyến sông đang thấp, làm tàu trọng tải lớn không thể hoạt động được.

Ông đề xuất cải thiện hành lang pháp lý để doanh nghiệp có thể triển khai vận hành tốt đường thủy nội địa. “Doanh nghiệp sẵn sàng tham gia, ngay cả việc bỏ ra chi phí thuê tư vấn từ nước ngoài, chỉ cần có cơ chế”, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Kho vận miền Nam nói.