Điện một giá gần 3.000 đồng/kWh, điều hàng chục triệu hộ phải lưu ýicon

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện để sửa đổi Quyết định 28/2014.

Tại dự thảo này, Bộ Công Thương đưa ra 2 phương án giá điện sinh hoạt. Một là phương án giá điện sinh hoạt từ 6 bậc hiện hành còn 5 bậc.

Hai là, Bộ Công Thương cũng đề xuất phương án áp dụng song song cơ cấu biểu giá bán lẻ điện cho mục đích sinh hoạt 5 bậc và giá bán lẻ điện một giá (khách hàng được quyền lựa chọn áp dụng giá sinh hoạt 5 bậc hoặc giá bán lẻ điện một giá). Đây là phương án mới, chưa từng xuất hiện trong các dự thảo trước đó của Bộ Công Thương.

Ở phương án thứ 2 này, Bộ Công Thương cũng đưa ra 2 phương án để lấy ý kiến.

Phương án A, giá điện ở bậc 5 – bậc cao nhất lên tới hơn 5.100 đồng/kWh. Còn giá điện một giá áp dụng ở phương án này là 2.703 đồng/kWh.

Biểu giá bán lẻ điện bậc thang (tạm tính) theo phương án A

Tại phương án A này, giá điện một giá được Bộ Công Thương dự kiến áp dụng có mức giá là 2.703 đồng/kWh. Giả định với các khách hàng dùng 100, 200, 400, 700 và 800 số, mức tiền điện phải đóng nếu dùng điện một giá, điện bậc thang mới như sau: Chênh lệch về số tiền phải trả giữa việc dùng điện một giá, điện bậc thang mới với biểu giá bán lẻ hiện hành (mức giá này chưa bao gồm 10% VAT)

Nhìn vào bảng trên, có thể thấy với giá điện bậc thang mới, nhóm khách hàng dùng 400 số trở xuống có số tiền điện phải đóng ít hơn so với bậc thang cũ. Tuy nhiên, nếu nhóm khách hàng này lựa chọn dùng điện một giá, thì số tiền phải đóng lại tăng hơn rất nhiều so với việc sử dụng giá điện bậc thang.

Số liệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho thấy, số hộ sử dụng điện dưới 400 số lên đến hơn 22 triệu hộ. Vì thế, nếu phương án này được áp dụng, các khách hàng dùng dưới 400 số không nên sử dụng điện một giá.

Với bậc thang mới, khách hàng dùng 700 số trở xuống có số tiền điện phải đóng cao hơn so với bậc thang cũ, tuy nhiên mức tăng là không đáng kể. Trong khi, nếu dùng điện một giá, nhóm khách hàng này cũng phải chịu tiền điện cao hơn dùng điện bậc thang. Cho nên, khách hàng dùng dưới 700 số cần cân nhắc kỹ việc lựa chọn điện một giá.

Khách hàng dùng 701 số trở lên là đối tượng chịu tác động mạnh của biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt đang được lấy ý kiến. Với bậc thang mới, theo bảng tính toán ở trên, khách hàng dùng 800 số có số tiền điện phải đóng cao hơn đáng kể ở bậc thang cũ. Còn nếu dùng điện một giá, số tiền khách hàng này phải đóng thấp hơn nhiều so với việc dùng điện bậc thang. Do đó, khách hàng dùng 701 số trở lên có thể lựa chọn phương án sử dụng điện một giá.

Ở phương án 2 này, Bộ Công Thương cũng dự thảo thêm một phương án B để lấy ý kiến. 

Phương án này rõ ràng chỉ có sự khác biệt với phương án A là ở bậc 5. Bậc 5 của phương án này có mức giá thấp hơn nhiều so với phương án A kể trên với mức giá chỉ là 3.499,2 đồng/kWh.

Bậc thang mới tạm tính theo phương án B được Bộ Công Thương lấy ý kiến.

Mức chênh lệch về số tiền điện khách hàng phải nộp ở phương án này như sau:

Số tiền phải nộp của các hộ dân dùng bậc thang mới, điện một giá so với bậc thang hiện hành (mức giá này chưa bao gồm 10% VAT).

Nhìn chung, ở phương án này, khách hàng dùng giá điện bậc thang vẫn có lợi hơn so với việc dùng điện một giá.

Có thể thấy, biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến vẫn dựa trên cơ sở khuyến khích tiết kiệm điện, dùng càng nhiều giá càng cao. Lý do điện là hàng hóa đặc thù. Điện là loại tài nguyên được chuyển hóa từ nhiều loại tài nguyên không tái tạo sang, mà các loại tài nguyên này không phải là vô tận, thậm chí có loại đang cạn kiệt dần (dầu, than, khí đốt tự nhiên,... ) dẫn đến điện không phải là nguồn tài nguyên vô tận mà sử dụng lãng phí. Mặt khác, cung về điện hiện chưa đáp ứng đủ tốc độ tiêu thụ điện hàng năm.

Lương Bằng