Bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng

Giai đoạn tới, mỗi năm phải bổ sung khoảng 50.000 MW

Tại Chỉ thị số 1 ngày 18.1 về nhiệm vụ, giải pháp cung ứng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân trong thời gian cao điểm năm 2026, giai đoạn 2027 - 2030, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh phải chủ động các giải pháp từ sớm, từ xa, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào; có các giải pháp ngắn hạn bảo đảm cung cấp điện năm 2026; triển khai thực hiện tốt các giải pháp tiết kiệm điện; xây dựng sẵn sàng kịch bản ứng phó, kiểm soát các tình huống thời tiết cực đoan có thể xảy ra và xử lý nghiêm chủ đầu tư các dự án nhà máy điện chậm trễ triển khai dự án. Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương tiếp tục nghiên cứu, chủ động tham mưu cho các cấp có thẩm quyền kịp thời ban hành quy định mới, cơ chế chính sách có liên quan nhằm hoàn thiện khung chính sách, pháp luật phát triển điện lực; có giải pháp trung và dài hạn bảo đảm cung cấp điện giai đoạn 2027 - 2030.

ẢNH: H.H

Điện vẫn là nỗi phập phồng của người dân, doanh nghiệp vào cao điểm mỗi năm. Nhìn lại năm 2025 theo báo cáo của EVN , điện thương phẩm năm 2025 khoảng 287,9 tỉ kWh, tăng 4,9% so với năm 2024. Trong năm, hệ thống điện quốc gia ghi nhận kỷ lục vận hành đối với công suất tiêu thụ cực đại đạt 54.370 MW (tăng 11,1% so với cùng công suất cực đại kỷ lục năm 2024), hệ thống điện miền Bắc đạt 28.187 MW (tăng 10,7% so với cùng công suất cực đại kỷ lục năm 2024). Bộ Công thương nhận định điều này cho thấy áp lực vận hành hệ thống không chỉ nằm ở tổng sản lượng cả năm, mà còn ở yêu cầu đáp ứng công suất vào giờ cao điểm; đồng thời tăng trưởng điện năng có thể chịu tác động bởi chu kỳ sản xuất, cơ cấu phụ tải, thời tiết và hiệu quả sử dụng điện trong từng năm. Do vậy, việc điều chỉnh Quy hoạch điện 8 được xây dựng với mục tiêu bảo đảm an ninh cung cấp điện trên cơ sở kịch bản tăng trưởng và có tính đến các tình huống phụ tải cao.

Với mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong trung hạn kéo theo nhu cầu rất lớn về điện năng. Quy hoạch điện 8 điều chỉnh đưa ra mục tiêu đến năm 2030 điện thương phẩm dự kiến đạt khoảng 500,4 - 557,8 tỉ kWh, tăng khoảng 20 - 30% so với năm 2025, tương ứng tốc độ tăng bình quân 10,3 - 12,5% mỗi năm. Đồng nghĩa với việc hệ thống điện nguồn phải bổ sung thêm khoảng 50.000 MW trong vài năm tới.

Để đạt được kết quả này, trong ngắn hạn, tại Chỉ thị 01, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ trưởng Bộ Công thương cập nhật, rà soát và đôn đốc thực hiện các dự án công trình đường dây/trạm biến áp bảo đảm cung cấp điện cho khu vực miền Bắc, nhập khẩu điện với Lào và Trung Quốc để đưa vào vận hành trong năm 2026.

EVN cam kết mạnh mẽ

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng giám đốc EVN , chia sẻ 2025 là năm thứ hai liên tiếp tập đoàn thực hiện vượt kế hoạch khối lượng đầu tư xây dựng, với giá trị giải ngân đạt 125.778 tỉ đồng, tăng 14,7% so với năm 2024. Tập đoàn tiếp tục hành trình dựng xây những công trình lớn, có tính xoay chuyển với ngành năng lượng đất nước. Nhằm bảo đảm nhu cầu nguồn tăng trong thời gian tới, EVN và các đơn vị đã khởi công các dự án lớn như: Nhà máy thủy điện Trị An mở rộng, thủy điện tích năng Bác Ái. Đặc biệt, nhiều công trình nguồn và lưới điện quan trọng đã được đưa vào vận hành, như Nhà máy thủy điện Hòa Bình mở rộng, đường dây 500 kV Lào Cai - Vĩnh Yên, cấp điện Côn Đảo - đường dây và cáp ngầm cấp điện xuyên biển dài nhất Đông Nam Á, đồng thời khởi công nhiều công trình mới.

"Năm 2026 với ngành điện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, do là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình giàu mạnh, thịnh vượng. EVN đặt ra những mục tiêu quan trọng, đặt nền tảng cho các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tới. Nỗ lực, tập trung cao độ trong công tác đầu tư xây dựng, đảm bảo tiến độ, chất lượng các công trình nguồn và lưới điện. Đặc biệt, EVN tiếp tục tăng tốc các dự án nguồn và lưới điện được giao; khởi công 11 dự án nguồn điện, hoàn thành phát điện thương mại Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I, đưa vào vận hành các dự án lưới điện trọng điểm đảm bảo cung cấp điện, liên kết nhập khẩu điện và đấu nối nguồn điện; tập trung nguồn lực triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1…", lãnh đạo EVN khẳng định.

TS Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia năng lượng, thành viên Hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng VN - Hiệp hội Năng lượng VN, nhận định nhu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn tới bắt buộc nhu cầu điện phải tăng. Ngành điện năm qua có sự tiến bộ tích cực. Nhiều dự án nguồn được khởi công mới, cùng với đó chính sách liên quan điện được sửa đổi theo hướng xây dựng thị trường điện minh bạch. Trong giai đoạn tới, đặc biệt năm đầu kỷ nguyên mới, nếu quyết liệt gỡ vướng, có giải pháp đột phá cho các dự án nguồn điện bị tắc, bị chậm tiến độ chắc chắn sẽ giảm thách thức thiếu điện. Song song đó, các cơ chế vướng mắc liên quan mua bán điện, giá điện 2 thành phần, giá điện tích năng, pin lưu trữ… phải giải quyết rốt ráo. Chẳng hạn, với giá điện 2 thành phần, chúng ta mới bàn áp dụng giá công suất với bên mua nhưng chưa bàn với bên bán điện. Nếu cần phải có chính sách đột phá, trong ngắn hạn sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia. "Nguồn lực đầu tư cho ngành điện trong giai đoạn tới rất lớn và rất cần thiết, quy hoạch có rồi, song cần chính sách đột phá về giá mua bán điện hơn nữa để thu hút nguồn vốn từ các nhà đầu tư tư nhân, nhà đầu tư nước ngoài…", chuyên gia Nguyễn Huy Hoạch nhận xét.