‘Đoạn tuyệt’ loạt mặt hàng của Mỹ nhưng nền kinh tế chủ chốt BRICS vẫn chưa thể ngừng mua thứ này từ Washington, chi gần 40 tỷ USD để gom hàng

Trung Quốc đã mua khoảng 38 tỷ USD thiết bị sản xuất chip tiên tiến từ Mỹ và các đồng minh trong năm 2024 bất chấp nỗ lực hạn chế Bắc Kinh của phương Tây, báo cáo lưỡng đảng của Quốc hội Mỹ cho biết.

Theo báo cáo, năm 2024, các doanh nghiệp Trung Quốc đã chi 38 tỷ USD để mua thiết bị từ 5 tập đoàn sản xuất thiết bị bán dẫn hàng đầu thế giới mà không vi phạm quy định nào. Con số này tăng 66% so với năm 2022, thời điểm nhiều lệnh hạn chế xuất khẩu được ban hành.

Chính quyền Mỹ Tổng thống Donald Trump đã tìm cách hạn chế khả năng sản xuất chip tiên tiến của Trung Quốc. Tuy nhiên, những điểm bất nhất trong quy định giữa Mỹ, Nhật Bản và Hà Lan đã tạo điều kiện cho các nhà sản xuất thiết bị không thuộc Mỹ tiếp tục bán hàng cho một số doanh nghiệp Trung Quốc mà các công ty Mỹ bị cấm giao dịch, theo báo cáo của Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc thuộc Hạ viện Mỹ.

Trung Quốc hiện chiếm gần 39% tổng doanh thu của 5 hãng gồm Applied Materials (Mỹ), ASML (Hà Lan), Lam Research (Mỹ), KLA (Mỹ) và Tokyo Electron (Nhật Bản). Phần lớn doanh thu của các công ty này tại Trung Quốc đến từ các doanh nghiệp nhà nước. Trong giai đoạn 2022–2024, tỷ trọng doanh thu từ khối quốc doanh Trung Quốc của mỗi hãng đều tăng hơn gấp đôi.

Trước thực trạng trên, các nghị sĩ Mỹ kêu gọi nhóm đồng minh áp dụng lệnh cấm toàn diện hơn đối với việc bán thiết bị sản xuất chip cho Trung Quốc, thay vì chỉ giới hạn ở một số nhà sản xuất chip cụ thể.

Báo cáo cũng đề xuất siết chặt thực thi, ngăn chặn việc chuyển hướng thiết bị, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho các doanh nghiệp Mỹ và đồng minh thông qua giám sát chặt chẽ hơn, tăng vốn và phát triển nguồn nhân lực.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh Washington đang nỗ lực hạn chế khả năng của Trung Quốc trong việc sản xuất chip tiên tiến – yếu tố cốt lõi cho các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống quân sự thế hệ mới. Cùng lúc đó, 2 siêu cường đang cạnh tranh gay gắt trong việc xuất khẩu công nghệ cao, bao gồm cả các trung tâm dữ liệu AI, ra toàn cầu.

Trong khi đó, trái ngược với chip và các thiết bị bán dẫn, Trung Quốc đã ngừng mua 1 số mặt hàng xuất khẩu chiến lược của Mỹ như đậu nành, khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG), đồng thời hạn chế nhập khẩu khẩu ngô, lúa mì và lúa miến từ Washington do căng thẳng thương mại vẫn tiếp diễn.

Giới chức Mỹ đã có 4 vòng đối thoại với Trung Quốc và dự kiến sẽ hội đàm tiếp vào tháng 10 và 11, trước khi thỏa thuận tạm ngừng tăng thuế hết hạn ngày 10/11.

Tham khảo: Reuters