Tỷ lệ tử vong vì Nipah lên tới 50%: Hàng loạt sân bay châu Á tái kích hoạt lá chắn thời Covid-19

Sự xuất hiện của những chiếc máy đo thân nhiệt và thẻ cảnh báo y tế tại các cửa ngõ hàng không lớn ở Thái Lan, Nepal hay Đài Loan (Trung Quốc) đang gợi nhớ về giai đoạn đen tối của đại dịch toàn cầu. Lần này, "kẻ thù" mang tên Nipah, loại virus có tỷ lệ tử vong lên tới hơn 50%, đang buộc các chính phủ phải siết chặt gọng kìm giám sát ngay lập tức.

Tiếng chuông cảnh báo từ Tây Bengal

Ngày 25/1 vừa qua, bang Tây Bengal (Ấn Độ) xác nhận 5 ca nhiễm virus Nipah, trong đó có 3 nhân viên y tế. Điều đáng ngại là virus không chỉ dừng lại ở các ca nhiễm ban đầu mà đã bắt đầu lây lan trong môi trường bệnh viện, khiến khoảng 100 người phải cách ly nghiêm ngặt.

Nipah không phải là cái tên mới, nhưng mức độ nguy hiểm của nó luôn khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phải liệt vào nhóm mầm bệnh ưu tiên hàng đầu do khả năng gây dịch quy mô lớn.

Với đặc tính lây truyền từ động vật (lợn, dơi) sang người và tiếp xúc gần giữa người với người, Nipah trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng với tỷ lệ tử vong cực cao. Nhìn lại lịch sử năm 1999 tại Malaysia, trong số 265 người mắc bệnh đã có tới 105 trường hợp tử vong.

Ngay sau khi thông tin bùng phát dịch được công bố, Chính phủ Thái Lan đã phản ứng với tốc độ tương đương thời kỳ cao điểm của đại dịch Covid-19. Bộ Y tế Công cộng nước này đã ra lệnh thiết lập hệ thống sàng lọc tại ba cửa ngõ huyết mạch: Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket.

Động thái này được đánh giá là đặc biệt quan trọng khi hãng hàng không IndiGo vẫn đang duy trì các chuyến bay thẳng hàng ngày nối Kolkata (thủ phủ Tây Bengal) với Phuket, hòn đảo du lịch trọng điểm của Thái Lan. Những hành khách có triệu chứng nghi ngờ hoặc sốt cao sẽ được chuyển thẳng đến các cơ sở cách ly.

Dù Phó Thủ tướng Anutin Charnvirakul đã lên tiếng trấn an rằng Thái Lan chưa ghi nhận ca nhiễm nào, nhưng thông điệp từ Chính phủ là rất rõ ràng: "Giám sát ở mức cao nhất". Không chỉ tại sân bay, các khu du lịch thiên nhiên cũng bị siết chặt quản lý với nguyên tắc "không săn bắt, hái lượm, ăn uống" để ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm từ động vật hoang dã.

Không riêng gì Thái Lan, tại Nepal, quốc gia có đường biên giới trên bộ giáp với Ấn Độ cũng tăng cường kiếm soát tại các sân bay. Với lưu lượng người qua lại khổng lồ từ bang Tây Bengal, Bộ Y tế Nepal đã phải nâng mức cảnh báo và thiết lập các bàn kiểm soát y tế tại Sân bay quốc tế Tribhuvan cũng như tỉnh Koshi.

Bác sĩ Prakash Budhathoki, người phát ngôn Bộ Y tế Nepal, nhấn mạnh việc tăng cường giám sát cá nhân là ưu tiên hàng đầu để ngăn chặn virus xâm nhập qua các cửa khẩu đường bộ.

Trong khi đó, Đài Loan (Trung Quốc) đang cân nhắc đưa Nipah vào Nhóm 5, tức nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất theo luật định. Nếu kế hoạch này được thông qua sau 60 ngày lấy ý kiến, mọi ca bệnh sẽ buộc phải khai báo ngay lập tức với các biện pháp kiểm soát đặc biệt.

Hiện tại, Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh (CDC) Đài Loan vẫn duy trì cảnh báo du lịch Cấp độ 2 (màu vàng) đối với các vùng có nguy cơ tại Ấn Độ, đồng thời sẵn sàng cập nhật khuyến cáo theo diễn biến dịch.

Bài toán kinh tế và tâm lý tiêu dùng

Theo nhiều chuyên gia, việc tái kích hoạt các biện pháp sàng lọc y tế "thời Covid-19" là một bước đi cần thiết về mặt dịch tễ nhưng lại đặt ra áp lực không nhỏ lên ngành hàng không và du lịch đang trong đà phục hồi.

Thứ nhất, chi phí vận hành tại các sân bay tăng lên do phải bố trí nhân lực và thiết bị y tế. Thứ hai, tâm lý e ngại của du khách khi di chuyển đến các khu vực lân cận vùng dịch có thể dẫn đến làn sóng hủy chuyến hoặc thay đổi lịch trình.

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ quản trị rủi ro, sự quyết liệt của các quốc gia châu Á ở thời điểm hiện tại là minh chứng cho bài học xương máu từ đại dịch trước đó: Phản ứng sớm và minh bạch thông tin là cách tốt nhất để bảo vệ nền kinh tế trong dài hạn.

WHO và các tổ chức y tế quốc tế vẫn đang theo dõi sát sao từng biến động tại Tây Bengal. Trong một thế giới phẳng, một đốm lửa nhỏ tại Ấn Độ hoàn toàn có thể trở thành mối đe dọa toàn cầu nếu công tác giám sát bị lơ là.

*Nguồn: Fortune, BI