Doanh nghiệp gạo bị 'nợ' hoàn thuế VAT cả trăm tỉ đồng

Thuế VAT chậm hoàn, gây phát sinh chi phí

Tại hội nghị, bên cạnh việc bàn giải pháp phát triển thị trường trong những tháng cuối năm, thì vấn đề thuế giá trị gia tăng (VAT) tiếp tục được nhiều hiệp hội doanh nghiệp nhắc tới. Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, tính đến thời điểm hiện tại có doanh nghiệp xuất khẩu lớn trong ngành bị "nợ hoàn thuế VAT " đến cả trăm tỉ đồng. Việc chậm hoàn thuế này đã kéo dài cả năm nay, làm phát sinh chi phí cho doanh nghiệp rất nhiều. Trong bối cảnh thị trường khó khăn hiện nay, đặc biệt là Philippines sắp tạm ngưng nhập khẩu 60 ngày sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn của doanh nghiệp thực hiện thu mua lúa cho nông dân. "Do vậy, chúng tôi tiếp tục kiến nghị đưa mặt hàng gạo xuất khẩu ra khỏi danh mục chịu thuế", ông Nam đề nghị.

ẢNH: CÔNG HÂN

Ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam (VICOFA), ước tính: Năm 2025, dự báo xuất khẩu 1,5 triệu tấn và kim ngạch 7,5 tỉ USD; dự kiến số tiền thuế VAT mà doanh nghiệp phải nộp tương đương khoảng 370 triệu USD (hơn 10.000 tỉ đồng). Hiện nay, giá cà phê tăng trở lại trên 100.000 đồng/kg. Việc phải ứng tiền ra nộp thuế sẽ là gánh nặng không nhỏ cho các doanh nghiệp khi vụ thu hoạch cà phê mới sẽ bắt đầu từ tháng 10. Do đó, kiến nghị Bộ Tài chính đề xuất đưa cà phê nhân xanh vào nhóm không chịu VAT, giúp giảm gánh nặng vốn cho doanh nghiệp.

Đây cũng là kiến nghị chung của nhiều hiệp hội ngành hàng. Bên cạnh vấn đề thuế VAT , bà Tô Thị Tường Lan, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết: Ngành thủy sản mỗi năm mang về cho đất nước 10 tỉ USD nhưng được hỗ trợ kinh phí xúc tiến thương mại chỉ có 7 tỉ đồng, đáp ứng 25% tổng chi cho toàn ngành trong khâu này. Trong bối cảnh hiện tại, việc mở rộng và đa dạng hóa thị trường là rất quan trọng để ngành hàng này tiếp tục duy trì đà tăng trường. Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ nhiều hơn trong việc xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường đặc biệt là các thị trường mới.

Nông sản hướng đến mục tiêu 100 tỉ USD

Đại diện Bộ Công thương, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết: Bộ sẽ tiếp các công tác kiểm soát chống buôn lậu, gian lận thương mại, xuất xứ hàng hóa, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ áp thuế đối ứng 20%. Bên cạnh đó, tiếp tục phối hợp đàm phán, mở cửa các thị trường mới như thị trường Trung Đông, thị trường Halal, Ai Cập… Chúng tôi tích cực phối hợp với Bộ Ngoại giao để sớm xúc tiến thương mại đối với các thị trường này. Mới đây, Cục Xuất nhập khẩu đã sang Singapore đàm phán về việc xuất khẩu gạo vào thị trường này.

ẢNH: HOÀNG NGUYỄN

Bà Nguyễn Minh Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, phân tích: Trong 7 tháng qua, tình hình thị trường gặp nhiều khó khăn nhưng 5 tháng cuối còn thách thức lớn hơn. Đặc biệt là sự thay đổi chính sách đột ngột từ các thị trường truyền thống của chúng ta mà thị trường gạo ở Philippines là ví dụ hay về tổng thể là vấn đề thuế đối ứng của Mỹ. Do vậy, cần có sự phối hợp giữa các bộ ngành, cần thiết lập khuôn khổ hợp tác chiến lược trong lĩnh vực nông nghiệp, tháo gỡ vướng mắc cho từng ngành hàng.

Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Trần Đức Thắng nhấn mạnh: Dù khó khăn thách thức rất lớn trong 5 tháng cuối năm nhưng chúng ta quyết tâm đạt tăng trưởng toàn ngành trên 4% với kim ngạch trên 65 tỉ USD, phấn đấu 70 tỉ USD. Chúng ta đã nhận diện rõ khó khăn, vướng mắc nhưng cũng thấy rõ thị trường có nhiều cơ hội. Với sự vào cuộc của tất cả các bên, đẩy mạnh xuất khẩu hoàn toàn khả thi vì dư địa còn rất lớn. Trong những năm tới, ngành nông nghiệp phải hướng tới mục tiêu tăng trưởng 100 tỉ USD để phù hợp với mục tiêu tăng trưởng chung của đất nước trong giai đoạn mới 2026 - 2030.

Để ngành nông nghiệp phát triển nhanh và bền vững, trong tháng 10 tới, Bộ sẽ trình Quốc hội dự luật sửa 15 luật; từ năm 2026, sẽ sửa đổi toàn diện 17 văn bản pháp luật để thích ứng tình hình mới. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng giải đáp, hướng dẫn kịp thời những khó khăn của người dân, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng; hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn trong sản xuất nông nghiệp.