Quốc gia láng giềng Nga quyết phi đô la hoá, tuyên bố dự trữ nhiều vàng hơn cả Ngân hàng trung ương châu Âu

Cụ thể, tổng lượng vàng dự trữ hiện đã đạt khoảng 550 tấn, với giá trị ước tính hơn 63 tỷ euro. Đây không chỉ là một bước tiến vượt bậc về khối lượng mà còn là dấu hiệu cho thấy quyết tâm của Ba Lan trong việc tái cấu trúc danh mục dự trữ ngoại hối theo hướng an toàn và độc lập hơn.

Từ nhiều năm qua, Thống đốc NBP, Adam Glapiński, luôn khẳng định vai trò đặc biệt của vàng trong cấu trúc dự trữ quốc gia. Theo ông, vàng là loại tài sản không mang rủi ro tín dụng, không phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của bất kỳ quốc gia nào. Đồng thời, loại tài sản này có khả năng chống chịu tốt trước các cú sốc tài chính toàn cầu.

Việc tăng lượng vàng dự trữ là một chiến lược dài hạn để củng cố sự ổn định kinh tế và tăng cường vị thế của Ba Lan trong hệ thống tài chính quốc tế.

Định hướng tương lai mà NBP đặt ra là đạt mức 700 tấn vàng , tương đương tổng giá trị khoảng 400 tỷ złoty (94 tỷ euro). Tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối của Ba Lan đã tăng mạnh, từ 16,86% vào năm 2024 lên đến 28,22% vào cuối năm 2025, mức tăng nhanh nhất trong số các ngân hàng trung ương toàn cầu.

Không chỉ riêng Ba Lan, năm 2025 cũng chứng kiến làn sóng tích trữ vàng trên diện rộng của các ngân hàng trung ương thế giới. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, khoảng 95% ngân hàng trung ương được khảo sát tin rằng lượng vàng nắm giữ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong năm tới.

Động lực chính nằm ở việc vàng mang tính độc lập cao, không bị chi phối bởi rủi ro tín dụng hay chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn, đồng thời giúp các quốc gia đa dạng hóa tài sản và giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Marta Bassani-Prusik, giám đốc sản phẩm đầu tư tại Xưởng đúc tiền Ba Lan, cho hay: “Vàng là công cụ phòng vệ chiến lược trong bối cảnh bất ổn kinh tế và biến động địa chính trị. Ngoài yếu tố an toàn, việc giảm tỷ trọng các loại tiền tệ, đặc biệt là USD, cũng là lý do khiến các ngân hàng trung ương tìm đến vàng .”

Đáng chú ý, không phải mọi quốc gia đều công khai toàn bộ quy mô giao dịch mua vàng của mình. Các chuyên gia thường nhắc đến Trung Quốc và Nga như những quốc gia có chiến lược tích trữ vàng kín đáo nhằm chuẩn bị cho một mô hình tài chính thay thế, trong đó vàng đóng vai trò trung tâm.

Việc NBP hiện đang sở hữu lượng vàng vượt cả Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), nắm giữ khoảng 506,5 tấn. Con số này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn phản ánh một sự chuyển dịch trong cán cân quyền lực tài chính trong nội bộ châu Âu.

Mặc dù ECB nắm giữ vai trò điều phối chính sách tiền tệ khu vực đồng euro, nhưng phần lớn lượng vàng vẫn thuộc sở hữu riêng của các ngân hàng trung ương từng quốc gia thành viên. Sự bứt phá của Ba Lan cho thấy nước này đang chủ động định vị lại vai trò và tầm ảnh hưởng của mình trong cấu trúc tài chính khu vực.

Tuy vậy, chiến lược này không tránh khỏi những ý kiến trái chiều. Một số nhà phê bình cho rằng số tiền khổng lồ để mua vàng lẽ ra có thể được đầu tư vào trái phiếu - loại tài sản có khả năng sinh lời ổn định hơn. Lý do là không tạo ra thu nhập định kỳ như lãi suất.

Điều đáng chú ý là hoạt động mua vàng quy mô lớn của NBP lại trùng khớp với giai đoạn giá vàng đạt đỉnh lịch sử. Dù một số chuyên gia dự đoán đà tăng có thể chậm lại trong năm 2026, nhưng nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn giữ quan điểm lạc quan.

ING ước tính giá vàng trung bình sẽ vào khoảng 4.150 USD/ounce, trong khi Deutsche Bank đưa ra con số 4.450 USD và Goldman Sachs thậm chí nâng mức dự báo lên 4.900 USD. Trong kịch tích cực nhất, J.P. Morgan không loại trừ khả năng giá vàng đạt đến 5.300 USD/ounce.

Bassani-Prusik chỉ ra: “Nhu cầu gia tăng từ các ngân hàng trung ương phản ánh nỗi lo ngại về những biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Mặc dù việc mua vàng ở cấp độ tổ chức không tác động trực tiếp đến giá, nhưng vẫn tạo ra ảnh hưởng tâm lý mạnh mẽ đến nhà đầu tư cá nhân.”

Theo Euronews