Doanh nghiệp hải sản sẽ đóng cửa nếu Việt Nam bị EU phạt "thẻ đỏ”?

Bà Trần Ngọc Tươi - Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Thuận (TP.HCM), nói như thế trong buổi họp với Tham tán thương mại của Phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) tại Việt Nam sáng nay 9.11. Cuộc họp bàn về việc Việt Nam vừa bị phía EU “phạt thẻ vàng” vì các vấn đề liên quan đến IUU.

Nếu bị EU phạt thẻ đỏ, hải sản Việt Nam có nguy cơ mất luôn thị trường Nhật. Ảnh: Thuận Hải

Bà Tươi cho rằng, hiện tại 99% các đơn hàng của doanh nghiệp này đến từ châu Âu với các sản phẩm như cá hồng, cá mú, cá chỉ vàng... và nhiều sản phẩm hải sản có giá trị cao. Trong khi đó, Vĩnh Thuận thu mua 100% nguồn nguyên liệu hải sản đánh bắt tại Việt Nam, tuy nhiên, việc kiểm soát nguồn gốc lô hàng không thể một mình doanh nghiệp quản lý được mà phải có sự tham gia của cơ quan nhà nước. 

“Chúng tôi chỉ có thể khai đầy đủ các thông tin là mua hàng ở tàu nào, số lượng bao nhiêu… Còn các vấn đề về đánh bắt hợp pháp, lộ trình đánh bắt của tàu cá… thì phải có cơ quan chức năng can thiệp”, bà Tươi nhận định.

Bà Nguyễn Thị Thu Sắc - Phó Chủ tịch kiêm Chủ tịch Ủy ban Hải sản của Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng cho biết, mới đây một số khách hàng lớn, có giá trị ở Nhật Bản cũng tuyên bố rằng, nếu Việt Nam bị phạt "thẻ đỏ" từ phía EU thì Chính phủ Nhật Bản cũng không cho phép doanh nghiệp Nhật thu mua sản phẩm hải sản của Việt Nam. Các hợp đồng gia công phía Nhật Bản cũng không thể giao cho doanh nghiệp Việt Nam.

Ngoài ra, nếu bị phạt "thẻ đỏ", tất cả các sản phẩm hải sản Việt Nam, bao gồm cả sản phẩm có nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu, đều không được phép nhập khẩu vào EU.

“Đây là vấn đề rất nghiêm trọng, vì tôi biết rằng có một số doanh nghiệp cho rằng, không bán được vào EU thì mình tìm thị trường khác, nhưng việc tìm được thị trường khác là không khả thi”, bà Sắc cảnh báo.

“Vì từ tháng 1.2018, Mỹ cũng bắt đầu triển khai chống IUU, nếu Việt Nam bị phạt thẻ đỏ, chúng ta mất thị trường EU, mất luôn cả thị trường Nhật, rồi Mỹ nữa thì xuất khẩu hải sản sẽ gần như không còn lối thoát”, bà Sắc nói.

Bà Sắc cho rằng, khoảng cách từ "thẻ vàng" qua "thẻ đỏ" rất ngắn. Đã trôi qua 16 ngày kể từ khi EU ra quyết định phạt thẻ vàng, Việt Nam chỉ còn hơn 160 ngày để thực hiện rất nhiều việc để không bị phạt "thẻ đỏ".

Trước nguy cơ bị phạt “thẻ đỏ” tại thị trường EU, bà Sắc cho biết, hiện tại đã có 62 doanh nghiệp hải sản cam kết chỉ thu mua nguyên liệu hải sản từ những tàu cá khai thác hợp pháp, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chỉ nhập khẩu hải sản khai thác có nguồn gốc khai thác hợp pháp. Các doanh nghiệp cũng kiên quyết không thu mua hải sản của các tàu cá đánh bắt bất hợp pháp, khai thác không có giấy phép, không có nhật ký và không báo cáo theo quy định, khai thác bằng ngư cụ bị cấm. Đồng thời, nói không với những loài hải sản quý hiếm, những sản phẩm đánh bắt có kích cỡ nhỏ hơn quy định,…