Giá xăng dầu 'neo' lạm phát

Việt Nam trong top 30 quốc gia có giá xăng dầu thấp nhất thế giới

Số liệu thống kê đến hết tháng 9 cho thấy lạm phát vẫn đang được kiểm soát tốt và kỳ vọng dưới mức 4% như Quốc hội đề ra. Cụ thể, CPI tháng 9 tăng 0,42% so với tháng 8; tăng 2,61% so với tháng 12.2024; tăng 3,38% so với cùng kỳ năm trước. Tính bình quân quý 3 năm nay, CPI tăng khoảng 3,27% so với quý 3/2024, lạm phát cơ bản tăng 3,19%. Mức tăng nhẹ của CPI tháng 9 chủ yếu do tác động của việc điều chỉnh học phí năm học mới tại các trường ngoài công lập, biến động giá xăng dầu và nhu cầu tiêu dùng thực phẩm, vật liệu xây dựng tăng cao. Có thể thấy, trong rổ hàng hóa có tác động đến chỉ số giá tiêu dùng, xăng dầu góp mặt. Tuy nhiên, nhìn vào diễn biến thị trường cho thấy giá xăng dầu đang được quản lý, điều hành khá tốt, góp phần "neo" lạm phát đi đúng mục tiêu đề ra.

ẢNH: LAM NGHI

Ngày 9.10 vừa qua, giá bán lẻ xăng dầu được liên bộ Tài chính - Công thương cho điều chỉnh giảm đồng loạt theo xu hướng giá thế giới. Đây là lần giảm thứ 19 đối với giá xăng (23 lần tăng) và giảm lần thứ 20 đối với giá dầu (21 lần tăng) trong nước tính từ đầu năm đến nay. Hiện tại, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tại thị trường vùng 1 là 19.720 đồng/lít, xăng sinh học E10 RON 95-III thấp hơn, 19.500 đồng/lít; giá dầu diesel 19.030 đồng/lít. Với mức giá này, xăng dầu trong nước hiện đang thấp hơn nhiều nước và thấp hơn nhiều so với giá bình quân thế giới.

Cụ thể, trang Global Petrol Prices cập nhật đến ngày 6.10, giá xăng trung bình trên toàn thế giới là hơn 34.271 đồng/lít. Giá xăng của VN đang ở vị trí 26/169 thị trường, nằm trong top 30 quốc gia đang có giá xăng thấp nhất thế giới.

Đáng nói, giá xăng dầu VN đang thấp hơn nhiều nước, vùng lãnh thổ dẫn đầu về khai thác dầu thô, cũng như có nền công nghiệp lọc hóa dầu mạnh như Nga, Mỹ, Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản… "Sự chênh lệch giá giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ là do các loại thuế và trợ cấp khác nhau cho xăng. Tất cả các quốc gia, vùng lãnh thổ đều có quyền tiếp cận giá xăng dầu như nhau trên thị trường quốc tế, nhưng sau đó lại quyết định áp dụng các loại thuế khác nhau. Do đó, giá bán lẻ xăng dầu cũng khác nhau", Global Petrol Prices cho biết.

Theo các chuyên gia, giá xăng trong nước đang theo sát giá thế giới, cộng với việc VN tham gia các hiệp định thương mại tự do giúp đưa thuế nhập khẩu xăng dầu về 0; chúng ta cũng tự chủ được 70% nguồn xăng dầu ra thị trường… đã giúp giá trong nước giảm đáng kể so với mức giá bình quân thế giới. PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Trường ĐH Kinh tế quốc dân), nhận xét: "Giá xăng dầu trong nước đang ở mức khá thấp so với các nước có nền kinh tế tương đương. Thậm chí ngay Campuchia sát biên giới VN đang bán xăng với giá 29.500 đồng/lít, Lào gần 35.000 đồng, Ấn Độ hơn 30.000 đồng, Trung Quốc hơn 28.000 đồng… Giá xăng dầu thấp giúp giảm nhiều chi phí đầu vào cho ngành sản xuất kinh doanh, giúp hàng hóa trong nước cạnh tranh tốt hơn và giúp chi dùng trong nước tăng hơn, nhất là dịp cuối năm".

Vẫn cẩn trọng với lạm phát sau mùa mưa bão

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng phân tích, xăng dầu sẽ là một trong những chiếc neo quan trọng giúp kiểm soát được lạm phát trong năm nay. Ông dự báo GDP quý cuối năm có thể đạt mức tăng trưởng 9,1 - 9,3% nhờ vào các động lực tăng trưởng như đầu tư công, xuất khẩu, tiêu dùng trong nước. Nếu giá nhiên liệu, giá điện được kiểm soát tốt sẽ là "bệ đỡ" quan trọng cho tăng trưởng cũng như kiểm soát lạm phát. "Xuất nhập khẩu năm nay có thể vượt mốc 800 tỉ USD, trong đó nhóm hàng xuất khẩu công nghệ tiếp tục tăng, không những giúp tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn tạo vị thế của VN trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, ảnh hưởng nặng nề từ bão, lũ tại các tỉnh miền Bắc có thể ảnh hưởng đến sản xuất, song tiêu dùng vào mùa cuối năm khó giảm. Đến nay, lạm phát vẫn trong vòng kiểm soát tốt, nhưng áp lực trong mấy tháng cuối năm đáng chú ý. Thế nên, cần tránh tối đa những tác động tăng giá bất ngờ sau mùa mưa bão. Muốn vậy, công tác kiểm soát, theo dõi, điều hành giá cả cần đặc biệt chú ý. Tiếp tục kiểm soát giá, không để giá tăng sau mùa mưa bão, mùa mua sắm cuối năm… là nhiệm vụ then chốt của các đơn vị quản lý", PGS-TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

ẢNH: LAM NGHI

Theo TS Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, ĐH Quốc gia Hà Nội, lạm phát trong nước chịu tác động từ nhiều yếu tố. Việc thực hiện chính sách tiền tệ mở rộng cùng với áp lực chi thường xuyên và tăng đầu tư công, đặc biệt sau những trận lũ lụt nặng nề vừa qua, có thể sẽ đẩy rủi ro mất giá đồng Việt Nam cũng như rủi ro nợ xấu tăng. Nếu như có những bất ổn toàn cầu kéo dài, tỷ giá giữa đồng Việt Nam với các ngoại tệ khác tiếp tục gây áp lực chi phí đẩy, sẽ tạo áp lực lạm phát cuối năm. TS Việt nhấn mạnh: "Lạm phát đang ở mức an toàn so với mục tiêu Chính phủ đề ra và lạm phát sẽ không phải là vấn đề lớn và đáng lo với kinh tế VN trong năm nay. Tuy vậy, chúng ta cần theo dõi sát những diễn biến của kinh tế thế giới để có biện pháp ứng phó kịp thời nếu có biến động. Trong nước, thiên tai có thể tác động trong ngắn hạn đến giá cả hàng hóa, cần có sự điều hành linh hoạt, chủ động nhằm tránh biến động gây sốc về giá hàng hóa; cần tiết kiệm các nguồn chi thường xuyên để có dư địa tài khóa ứng phó biến động bên ngoài gây áp lực lạm phát. Điều quan trọng là đảm bảo các dư địa tài khóa và tiền tệ để ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ an sinh xã hội…".