Giải mã chuyện một tỉnh miền núi bất ngờ tăng 41 bậc trong bảng xếp hạng đắt đỏ

Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (viết tắt theo tiếng Anh là SCOLI) là chỉ tiêu thống kê quốc gia, phản ánh xu hướng và mức độ biến động giá sinh hoạt giữa các vùng, địa phương trong một thời gian nhất định (thường là một năm). Chỉ số SCOLI được biên soạn cho 6 vùng kinh tế, trong đó so sánh giá của 5 vùng với vùng Đồng bằng sông Hồng và biên soạn cho 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó so sánh giá của 62 địa phương với Hà Nội.

Theo đó, năm 2015, mức giá sinh hoạt tại Bắc Kạn chỉ bằng 86,7% so với Hà Nội và xếp thứ 56/63 tỉnh, thành phố về mức độ đắt đỏ.

Đến năm 2016, mức giá chung của tỉnh vọt lên 94,63%, mức cao nhất trong giai đoạn 7 năm gần đây và đứng thứ 43 trên cả nước, tăng 13 bậc so với năm 2015. Theo Tổng cục Thống kê, nguyên nhân chính là giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế của tỉnh Bắc Kạn tăng 118%. Ngoài ra, các mặt hàng trong nhóm hàng Bưu chính viễn thông có mức giá tăng cao hơn trong năm 2016.

Theo báo cáo, chỉ số SCOLI các tỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc thường cao hơn Đồng bằng sông Hồng ở các nhóm hàng giao thông, nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, hàng ăn và dịch vụ ăn uống… do nhiều hàng hóa không sản xuất tại vùng cao, đường xá đi lại khó khăn nên giá cước vận chuyển cao.

Bên cạnh đó, hệ thống phân phối phân tán đòi hỏi chi phí cao để duy trì hệ thống, cùng với chi phí dự trữ hàng hóa trong kho bãi đã đẩy giá hàng hóa của vùng Trung du và miền núi phía Bắc lên cao hơn so với các vùng khác.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2020, Nhà nước đã dành nguồn lực đáng kể đầu tư cho hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông trong vùng, giúp hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa được thông suốt nhanh chóng, làm cho mức giá hàng hóa tiêu dùng trong vùng Trung du và miền núi phía Bắc tương đương với các địa phương khác trên cả nước.

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Trong 2 năm tiếp theo, tuy mức giá sinh hoạt của địa phương so với Hà Nội có xu hướng giảm nhưng thứ hạng về độ đắt đỏ năm 2018 vẫn tăng 5 bậc so với năm 2016. Đến năm 2020, chỉ số SCOLI của Bắc Kạn tăng lên 93,87%, xếp thứ 25/63 tỉnh, thành.

Năm 2021, mức giá sinh hoạt của Bắc Kạn bằng 93,79% so với Hà Nội, xếp thứ 5 trong khu vực Trung du và miền núi phía Bắc và vượt lên đứng thứ 15 trên cả nước về mức độ đắt đỏ. Thứ hạng này tăng 10 bậc so với năm 2020 và tăng 41 bậc so với năm 2015.

Tuy nhiên, trong giai đoạn từ 2016 - 2021, thu nhập bình quân đầu người của tỉnh luôn ở vị trí khá thấp, 58/63 tỉnh, thành trên cả nước. Đến năm 2021, TNBQ đầu người của Bắc Kạn chỉ đạt 2,15 triệu đồng/tháng, xếp thứ 59 trên cả nước.