Gói hỗ trợ lãi suất 2% khó khăn khi triển khai vì cơ quan quản lý e ngại còn doanh nghiệp sợ thanh tra, kiểm tra

Sáng nay 20/12, Diễn đàn Kinh doanh và Pháp luật năm 2022 đã diễn ra với chủ đề: "Nhận diện, tháo gỡ vướng mắc pháp lý: Hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển". Hỗ trợ và đồng hành Diễn đàn là Tổng Công ty Khí Việt Nam - PV GAS và Công ty Cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam - VNPAY.

Tham dự Diễn đàn có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long và lãnh đạo các bộ, ban, ngành.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh cho biết, hơn 2 năm qua, trong bối cảnh tác động mạnh mẽ, sâu rộng của đại dịch Covid-19 và tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, nền kinh tế toàn cầu đã và đang đối mặt với nhiều bất ổn, khó lường do lạm phát, thiếu hụt năng lượng, xung đột…

Những bất ổn, khó lường này đang và sẽ đặt ra những thách thức chưa từng có cho chúng ta trong mục tiêu bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế cũng như việc triển khai Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Để sát cánh cùng doanh nghiệp trong quá trình phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh sau đại dịch Covid-19, việc cơ quan nhà nước chủ động phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp, nhận diện và tháo gỡ các nút thắt, điểm nghẽn pháp lý để doanh nghiệp Việt Nam bứt phá, đạt được những thành tựu mới là vô cùng cần thiết.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung nghiên cứu các ý kiến, khó khăn, vướng mắc được nêu tại Diễn đàn để xây dựng lộ trình, phương án giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc một cách cụ thể, kịp thời, hiệu quả.

Cùng đó, tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; chủ động nhận diện, trao đổi về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chương trình hỗ trợ pháp lý, kịp thời giải quyết, tháo gỡ các khó khăn, đáp ứng đúng và trúng nhu cầu của doanh nghiệp.

Tâm lý e ngại của cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý về gói hỗ trợ lãi suất 2%

Tại diễn đàn, các đại biểu đã có phiên thảo luận "Tiếp cận các gói hỗ trợ phục hồi kinh tế và quản trị rủi ro pháp lý". Nhiều đại biểu đề cập đến gói hỗ trợ lãi suất 2%.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá, chính sách hỗ trợ lãi suất 2% là rất tốt, nhưng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý.

Ông chia sẻ, nguồn vốn hỗ trợ là tiền của ngân sách, nguy cơ rủi ro cao nên các ngân hàng thương mại e ngại, thậm chí ngay cả người vay cũng rất thận trọng vì sau này còn thanh tra, kiểm tra. Bên cạnh đó, ông Tuấn cho rằng, bản thân gói hỗ trợ lãi suất 2% không tạo nên động lực thực thi, bởi nguy cơ cao nhưng lợi ích nhỏ nên các ngân hàng thương mại không mặn mà.

Ông Tạ Quang Đôn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, theo khảo sát, các doanh nghiệp cũng có tâm lý e ngại khi liên quan đến nguồn ngân sách Nhà nước sẽ bị thanh tra và kiểm tra. Để giảm thiểu rủi ro, ông Đôn cho rằng cần có các đề xuất, hướng dẫn chi tiết hơn từ cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, với những doanh nghiệp đa ngành nghề, câu chuyện "bóc tách" mặt hàng được hỗ trợ lãi suất và những mặt hàng không được hỗ trợ cũng là rào cản ảnh hưởng đến việc tiếp cận gói hỗ trợ của doanh nghiệp.

Cũng trong phiên thảo luận, bà Nguyễn Minh Thảo - trưởng Ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) đánh giá Chính phủ đã kịp thời có những giải pháp hỗ trợ giúp doanh nghiệp sau khi đại dịch Covid-19 xảy ra.

Tuy nhiên, sau khi làm việc với nhiều doanh nghiệp, bà Thảo cho biết có nhiều thủ tục gây mất nhiều thời gian khi doanh nghiệp muốn tiếp cận đến những gói hỗ trợ. Lý giải về vấn đề này, bà Thảo cho rằng các gói hỗ trợ chưa từng có tiền lệ trước đó, chưa cụ thể khiến cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý lúng túng trong quá trình hỗ trợ.

Bà Thảo nói: "Doanh nghiệp cảm thấy khó lắm, khó vô cùng, gần như những doanh nghiệp đang cần vốn trong bối cảnh hiện nay đều kỳ vọng nên chăng có sự điều chỉnh quy định để dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và ngân hàng thương mại cũng tự tin hơn khi cung cấp gói hỗ trợ".

Cũng theo bà Thảo, khi tiếp cận chính sách, doanh nghiệp luôn kỳ vọng sẽ tuân thủ pháp luật tốt chứ không phải tìm cách lách luật, nhưng khi thực hiện thì khó tránh khỏi các rủi ro, sai sót. Vì thế, bà mong muốn hoạt động thanh tra, kiểm tra nếu có thì nên tập trung hướng dẫn để doanh nghiệp làm tốt hơn thay vì nhìn họ như là đối tượng vi phạm pháp luật.