Hạ lãi suất, nhà băng nào bị thiệt nhiều nhất?

Chứng khoán KBSV vừa có báo cáo đánh giá tác động của việc hạ trần lãi suất huy động và cho vay của Ngân hàng Nhà nước.

Về tổng thể, nhóm phần tích cho rằng, tác động trực tiếp đến các NHTM là không nhiều do lãi suất huy động kỳ hạn trên 6 tháng vẫn được điều chỉnh theo cung cầu của thị trường và vẫn đang duy trì tương đối cao (tính đến ngày 18/11, lãi suất kỳ hạn 6 tháng từ 5,5% - 8,15%) để có thể đáp ứng yêu cầu từ quy định về tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và lộ trình áp dụng Basel 2.

Tuy nhiên, nếu xét riêng đối với các NHTM nhỏ, việc hạ trần lãi suất lần này sẽ có ảnh hưởng nhất định đến lượng vốn huy động ngắn hạn (dưới 6 tháng). Nhìn chung, mặt bằng lãi suất đang có diễn biến trái chiều với lãi suất trái phiếu Chính phủ ở mức thấp kỷ lục, trong khi lãi suất huy động trên thị trường 1 liên tục tăng trong thời gian gần đây, có 1 nguyên nhân chính xuất phát từ áp lực tăng lãi suất ở nhóm NHTM nhỏ - nhằm bổ sung thanh khoản giai đoạn cuối năm, kéo theo việc tăng lãi suất ở nhóm NHTM lớn để giữ thị phần. KBSV đánh giá, việc hạ trần lãi suất huy động kỳ hạn ngắn trước mắt đang tác động chủ yếu đến nhóm NHTM nhỏ này và qua đó phần nào giúp giải quyết vấn đề trên. 

Đối với lãi suất cho vay, dư nợ tín dụng của việc vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối các lĩnh vực ưu tiên chiếm khoảng 25% - 30% tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế. Với ước lượng tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế tăng thêm khoảng 300 nghìn tỷ đồng trong 2 tháng cuối năm (tăng trưởng tín dụng = 14%), tác động của việc hạ lãi suất cho vay 0,5%, với giả định sẽ diễn ra trên diện rộng ở toàn bộ khối lượng cho vay trong 2 tháng cuối năm đối với lĩnh vực ưu tiên, sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lãi vay vào khoảng 6 – 7 nghìn tỷ đồng.

Đối với thị trường chứng khoán, tác động trong ngắn hạn sẽ là tích cực. Theo thống kê dữ liệu, trong 8 lần NHNN hạ trần lãi suất huy động/cho vay trước đó cho giai đoạn 2012 – 2014, chỉ số VNINDEX đã tăng trung bình 0,6% ngay sau khi thông tin hạ lãi suất được công bố và tăng trung bình 1,9% sau khi thông tin công bố được 1 tuần.

Đối với trường hợp của VCB, ngân hàng sẽ bị thiệt 250 tỷ đồng trong 2 tháng sau đợt cắt giảm này (theo tuyên bố của ông Nghiêm Xuân Thành, chủ tịch VCB). Tuy nhiên, KBSV cho rằng sẽ không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch lợi nhuận báo cáo do NH này có thể tiết giảm các chi phí, đặc biệt là chi phí trích lập dự phòng.