Hệ thống điện quốc gia sẽ tăng chi phí do năng lượng tái tạo

Báo cáo cập nhật ngành điện của bộ phận phân tích CTCP Chứng khoán SSI (SSI) cho rằng chi phí hệ thống điện quốc gia sẽ tăng do năng lượng tái tạo.

Cập nhật một số điểm liên quan đến việc công suất năng lượng tái tạo tăng nhanh trong 2020 vừa qua, nhóm phân tích cho biết chi phí hàng năm của mảng này mà EVN áp dụng giá FIT cho các công ty con, như sau: Giá bán trung bình (ASP) của nguồn điện truyền thống (thủy điện, khí đốt và nhiệt điện than) là ~ 1.169 đồng/ kwh. Nếu so sánh FIT với giá bán trung bình,SSI có hai kịch bản sau:

Thứ nhất, nếu sử dụng FIT hiện tại, khoản chi phí tăng thêm để sử dụng nguồn năng lượng tái tạo ước tính khoảng 12,7 nghìn tỷ đồng (tổng cộng 17,7 nghìn tỷ đồng bao gồm điện gió). Thứ hai, nếu sử dụng FIT dự thảo (7 cents/kwh), khoản chi phí tăng thêm sẽ thấp hơn ở mức 7,8 nghìn tỷ đồng (tổng cộng 10,7 nghìn tỷ đồng bao gồm điện gió). Các tính toán này không bao gồm các loại thuế ưu đãi.

Do đó, sản lượng phát điện từ nhiệt điện có khả năng bị giảm huy động (tương đương với một số kế hoạch của CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 - NT2, CTCP Nhiệt điện Phả Lại - PPC, CTCP Nhiệt điện Hải Phòng - HND) do một phần sản lượng mới tăng thêm từ nhóm năng lượng tái tạo trong đó chủ yếu là điện mặt trời và nguồn sản lượng dồi dào từ nhóm thủy điện.

Với mức tăng trưởng tiêu thụ điện trên toàn quốc là 7% so với cùng kỳ năm trước (YoY), các công ty năng lượng tái tạo sẽ khó có thể hoạt động hết công suất thiết kế. Ngoài ra, từ cuối năm 2021 và đến năm 2022, hệ thống điện sẽ có thêm công suất từ các dự án điện gió (tuy nhiên nếu năm 2022 tình hình thuỷ văn kém khả quan hơn năm 2021 thì có thể không xảy ra tình trạng giảm huy động ở các nguồn năng lượng tái tạo).

SSI cho rằng chi phí hệ thống điện quốc gia sẽ tăng do năng lượng tái tạo.

Do giá FIT đối với năng lượng tái tạo ở mức cao, cùng với giá khí tăng, EVN cần kiểm soát chi phí đầu vào. Do đó, các công ty đang đàm phán lại hợp đồng PPA với EVN có thể gặp khó khăn. Theo quan điểm của nhóm phân tích, khả năng EVN sẽ phải tăng giá điện bán lẻ để bù đắp một phần chi phí đầu vào tăng, mặc dù EVN chưa có quyết định chính thức cho năm 2021.

Tại quyết định phê duyệt kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2021 được Bộ Công thương ban hành cuối năm 2020, tổng điện năng sản xuất và nhập khẩu của toàn quốc trong năm 2021 này là 262,4 tỉ kWh, gần như không tăng nếu đem so với kế hoạch của năm 2020 là 261,45 tỉ kWh. Nhưng cơ cấu tỷ lệ nguồn phát đã thay đổi rất nhiều. Cụ thể, tổng sản lượng điện phát của các nguồn điện năng lượng tái tạo năm 2021 dự kiến đạt khoảng 23,4 tỉ kWh, chiếm tỷ trọng 8,9% tổng sản lượng điện phát và nhập khẩu của toàn hệ thống.

Trong khi đó, số liệu năm 2020 cho thấy, toàn bộ sản lượng điện phát từ điện mặt trời trên toàn quốc trong cả năm qua là 10,6 tỉ kWh, chiếm khoảng 4,3% tổng sản lượng huy động nguồn toàn hệ thống điện quốc gia. Nghĩa là, năm nay, lượng điện phát của năng lượng tái tạo cũng như tỷ trọng trong cơ cấu nguồn sẽ tăng gấp hơn 2 lần so với năm trước.