Hiệp định CPTPP: Những cam kết nào được tạm hoãn đàm phán?

Sau khi Mỹ chính thức rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), 11 nước còn lại đã tiếp tục thúc đẩy và đạt được thỏa thuận về tên gọi mới của Hiệp định TPP là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Hiệp định CPTPP sẽ được ký kết chính thức vào chiều 8/3 tại Santiago de Chile (tức 1 giờ sáng 9/3 theo giờ Việt Nam).

Hiệp định CPTPP về cơ bản kế thừa toàn bộ nội dung của Hiệp định TPP nhưng cho phép các nước thành viên tạm hoãn một số ít các nghĩa vụ để bảo đảm sự cân bằng trong bối cảnh mới.

Các quan chức thương mại 11 nước thành viên CPTPP trong cuộc họp vừa qua tại Nhật Bản.(Ảnh: Báo Tiền phong)

Theo ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên, Bộ Công Thương, Việt Nam đã thành công khi đàm phán đưa vào tạm hoãn một số cam kết quan trọng liên quan đến sở hữu trí tuệ, đầu tư, mua sắm của Chính phủ, dịch vụ tài chính, viễn thông… “Đây đều là những nội dung quan trọng, những cam kết có thể nói là tham vọng của hiệp định mà về cơ bản Việt Nam cần có bước đệm để có thể thực thi đầy đủ”, ông Thái cho biết.

Cũng theo Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên, xuất phát từ những đánh giá, nhận định về yêu cầu của Hiệp định và chủ trương, chính sách, lộ trình cải cách của Việt Nam, các nội dung đàm phán trên đều đã được Chính phủ quan tâm chỉ đạo một cách kịp thời cũng như đề ra định hướng đúng đắn, phù hợp và được Đoàn đám phán kiên trì, nghiêm túc theo đuổi. Do vậy, kết quả đàm phán này thể hiện nỗ lực nghiêm túc của Việt Nam trong đàm phán đồng thời phù hợp với lộ trình cải cách.

Bộ Công Thương nhận định, cũng như TPP, CPTPP được coi là một hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại... mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của Chính phủ, doanh nghiệp Nhà nước…

Ngoài ra, Hiệp định này đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về minh bạch hóa cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ. Riêng về mở cửa thị trường, các nước tham gia Hiệp định đồng ý xóa bỏ cho nhau gần như toàn bộ thuế nhập khẩu theo lộ trình; tự do hóa dịch vụ và đầu tư trên cơ sở tuân thủ pháp luật của nước sở tại, bảo đảm sự quản lý của Nhà nước; từ đó tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp và lợi ích mới cho người tiêu dùng của các nước thành viên.

Trong bối cảnh không còn sự tham gia của Mỹ, quy mô kinh tế của Hiệp định CPTPP không còn được như Hiệp định TPP trước đây và vì vậy, lợi ích kinh tế của Hiệp định này đối với các nước tham gia, trong đó có Việt Nam không còn lớn như trước.

Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, Hiệp định này vẫn mang lại những lợi ích đáng kể cho các nước thành viên. Hiệp định sẽ mở ra một sân chơi mới với quy mô thị trường chiếm khoảng 13,5% GDP toàn cầu và bao trùm thị trường gần 500 triệu dân.

Ngoài ra, với tiêu chuẩn cao và đặt ra những quy định cho các vấn đề phi truyền thống như lao động, môi trường, doanh nghiệp Nhà nước... Hiệp định này sẽ góp phần quan trọng vào tiến trình tự do hóa thương mại trong khu vực cũng như trên thế giới./.