"Kho báu tối" bùng nổ dưới lòng đất: Cấp điện nhiều hơn hạt nhân, than đá - Nước nào cũng khai thác được

Năng lượng địa nhiệt tăng cường (EGS) có thể vượt mặt than đá và điện hạt nhân để đáp ứng nhu cầu điện khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo (AI), giúp cắt giảm tới 60% chi phí so với nhiên liệu hóa thạch; đồng thời cung cấp điện sạch, ổn định 24/7 mà không cần phụ thuộc nhiều vào gió, mặt trời hay pin lưu trữ.

Đây là kết quả của một nghiên cứu mới từ Đại học Stanford (Mỹ) công bố ngày 31/1/2026. Theo đó, EGS đang nổi lên như giải pháp lý tưởng cho năng lượng sạch toàn cầu, đặc biệt khi các trung tâm dữ liệu AI ngày càng "ngốn" điện khủng – những nơi cần điện liên tục, không gián đoạn và thường đặt ở khu vực biệt lập.

Khác với địa nhiệt truyền thống chỉ khả thi ở vùng núi lửa như Iceland hay New Zealand,để khai thác "kho báu tối"EGS này, người ta chỉ cần khoan sâu từ 3.000m đến 8.000m, bơm nước vào đá nóng rồi khai thác hơi nước sinh ra để phát điện liên tục quanh năm.

Công nghệ này còn dùng ít đất hơn, xây dựng nhanh và rẻ hơn hạt nhân, không có nguy cơ tan chảy lò, không chất thải phóng xạ, và có thể triển khai gần như ở bất kỳ đâu trên Trái Đất.

Tiềm năng của địa nhiệt bùng nổ toàn cầu

Theo báo cáo thực hiện tháng 12/2025 của Wiseguyreports, thị trường EGS toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 6,23 tỷ USD năm 2025 lên 12 tỷ USD năm 2035, tăng trưởng với tốc độ CAGR 6,8% từ năm 2025 đến năm 2035.

Tốc độ tăng trưởng ấn tượng này được thúc đẩy bởi nhu cầu điện sạch toàn cầu cùng với những tiến bộ không ngừng của công nghệ khai thác địa nhiệt toàn cầu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, so với các nguồn và công nghệ phát điện tái tạo khác, năng lượng địa nhiệt có tiềm năng kỹ thuật lớn thứ 2 về công suất phát điện sau quang điện; gấp gần 3 lần so với điện gió trên bờ; và hơn 5 lần so với điện gió ngoài khơi.

Theo ước tính kỹ thuật của IEA, ở độ sâu dưới 5.000m, chúng ta có thể khai thác được công suất điện địa nhiệt khoảng 42 Terawatt (tức 42 nghìn tỷ watt) trong suốt 20 năm sản xuất liên tục.

Nếu khoan sâu hơn, từ 5.000m - 8.000m, tiềm năng tăng vọt lên hơn 550 Terawatt công suất – một con số khổng lồ cực kỳ ấn tượng, cho thấy địa nhiệt sâu có khả năng cung cấp điện khổng lồ cho toàn thế giới.

IEA đánh giá, ở độ sâu 7.000m, hầu hết mọi khu vực trên toàn cầu đều phù hợp để khai thác địa nhiệt.

Dù hiện tại EGS vẫn là công nghệ mới nổi nhưng giới chuyên gia dự đoán đến khoảng năm 2035, nó sẽ trở nên kinh tế và cạnh tranh mạnh mẽ.

“EGS là một công nghệ sạch, tái tạo đầy hứa hẹn, hoạt động cùng với năng lượng gió, năng lượng mặt trời, thủy điện và lưu trữ pin để giúp cung cấp năng lượng cho toàn thế giới phục vụ mọi mục đích, từ đó đảm bảo an ninh năng lượng đồng thời loại bỏ ô nhiễm không khí và hiện tượng nóng lên toàn cầu liên quan đến năng lượng với chi phí thấp”, Giáo sư Mark Jacobson, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh.